Samenvatting Inleiding tot het recht deel 2 (18/20)

DEEL V. GOEDEREN- EN ZAKENRECHT
Hoofdstuk 1: Indeling van de goederen

1.1 Lichamelijke en onlichamelijke goederen
o Lichamelijke goederen: zintuigelijk waarneembaar, alles wat je ziet, synoniem zaken
 Vb. tafel, jas, planten …
o Onlichamelijke goederen: goederen die bestaan en die het recht erkent maar niet zichtbaar
 Vb. auteursrecht, patent, octrooi, …
o Eigendomsrecht wordt geïdentificeerd met het goed zelf
 Vb. huis (eigendomsrecht) -> hypotheek, vruchtgebruik

1.2 Roerende en onroerende goederen
o Roerende goederen: verplaatsbare goederen
 Bv. laptop, boeken, …
 Categorieën:
- Roerend uit hun aard: als je het goed op zich neemt is het roerend
 Bv. tafel, lat, …
- Roerend omwille van wetsbepaling: wanneer je niet weet of het (on)roerend
is dus wet bepaald
 Vb. auteursrechten, aandelen in vennootschap, …
- Roerend door anticipatie: zijn nog niet roerend maar worden het wel
 Vb. fruit aan de bomen na plukken, afbraakmateriaal, …
o Onroerende goederen: goederen die niet verplaatsbaar zijn
 Bv. grond, huis, appartement, …
 Categorieën:
- Onroerend uit hun aard: als je het goed op zich neemt is het onroerend
 Bv. huis, grond, …
- Onroerend door incorporatie: in wezen roerend maar onroerend worden
omdat ze verenigd worden met een onroerend goed = natrekking
 Bv. lessenaar is verplaatsbaar tot die vastgemaakt wordt aan grond
- Onroerend door bestemming: zijn bestemd om verenigd te worden met een
onroerend goed
 Bv. venster, trappen, … -> door exploitatie
o Juridische verschillen:
 Wijze waarop je goederen overdraagt verschilt
 Manier waarop je goederen als waarborg kan geven
 Verschillende beslagprocedure
 Verschillende regeling inzake verjaring

1.3 Gebruiks- en verbruiksgoederen
o Verbruiksgoederen: goederen die je maar 1 keer kan gebruiken
 Verbruiklening: een soortgelijk goed terug geven
 Vb. suiker, melk, …
o Gebruiksgoederen: kan meer dan 1 keer gebruikt worden
 Einde gebruik door slijtage, defect of vernieling
 Teruggaveplicht: terug geven van zelfde goed
 Vb. stift, borstel

,1.4 Domeingoederen
o Goederen die horen tot openbare instellingen/overheden
 Categorieën:
- Goederen van overheid die behoren tot publieke/openbaar domein:
goederen die overheid gebruikt en bezit voor algemeen belang
 Vb. overheid bezit haven maar veel infrastructuur is van de overheid
- Goederen van overheid die behoren tot private domein: overheid bezit de
goederen maar niet voor algemeen belang
 Vb. bureaus van personeel overheid
 Verschil zit in verslagbaarheid
- Publieke domeingoederen zijn niet voor beslag vatbaar
- Private domeingoederen zijn wel voor beslag vatbaar

1.5 Zelfstandige zakelijke rechten en zakelijke zekerheidsrechten
o Zakelijke rechten: rechten die heerschappij geven op een zaak, het is een autonoom recht
 Vb. eigendom, als je iets koopt is het van jou
o Zakelijke zekerheidsrechten: rechten die bestaan door andere juridische relatie die al
bestaat, bijkomend recht bij een vorderingsrecht
 Vb. wanneer je een huis wil kopen en geld wil lenen zal de bank waarborg eisen in de
vorm van je eigen huis, als je de lening niet kan betalen kan je huis verkocht worden
-> hypotheekrecht (zekerheid voor andere juridische relatie = lening)
 Bestaat zolang de andere juridische relatie bestaat

Hoofdstuk 2: De zelfstandige zakelijke rechten

2.1 De kenmerken van het zakelijk recht
o Recht bestaat op zichzelf
o Eigenheid: onmiddellijke macht/heerschappij op een zaak
o Tegenstelbaar aan iedereen: moet door anderen gerespecteerd worden
 Rechten zijn tegenstelbaar aan derden
o Absoluut karakter: tegenwerpbaar aan iedereen
 Vb. eigendomsrecht
o Het aantal zakelijke rechten is limitatief beperkt: zakelijke rechten bestaan omdat de
wetgever ze erkent
o Verschil vorderingsrecht: rechtsband tussen titularis en goed vs. 2 personen

2.2 Het eigendomsrecht
 Begrip en inhoud
o Definitie: het recht om op de meest volstrekte wijze van een zaak het genot te hebben en
erover te beschikken op voorwaarde dat men er geen gebruik van maakt dat strijdig is met
de wetten en met de vorderingen
o Eigen aan eigendomsrecht:
 Genotsrecht: je kan ervan genieten, de vruchten plukken bv. innen huurgelden
 Beheerrecht: je kan beslissen wat je ermee gaat doen bv. verhuren
 Beschikkingsrecht: je kan het vervreemden/vernietigen bv. verkopen van boeken

,  Verwerven van eigendom
o Soorten verwerven van eigendom
 Door afgeleide verwerving: goed behoort eerst aan iemand anders en dan krijgt jij
het eigendom, eigendomsoverdracht
 Manieren van plaatsvinden
- Overeenkomst
 Koop-verkoop
- Overleiden
 Erfenis
- Eenzijdig overheidsoptreden
 Overheid heeft nood aan jou eigendom
 Overheid kan jou onteigenen: moet gaan om afnemen eigendom
met vergoeding
- Overheid kan opeisen: geen vergoeding, meestal in oorlog

o Door oorspronkelijke verwerving
 Vormen van eigendomsverwerving:
- Toe-eigening: hebben geen eigenaar, iedereen kan eigenaar worden
 Vb. vangt vis, was van niemand en vanaf gevist van jou
- Verloren voorwerpen
- Achtergelaten voorwerpen: bewust achtergelaten
- Natrekking: de eigendom van een (on)roerende zaak geeft recht op al wat ze
voortbrengt en op hetgeen als bijzaak ermee verenigd wordt
 Gevolg op onroerende goederen: alles wat op de grond staat of
onder de grond zit tot de eigenaar van de grond behoort

 Bezit en detentie
o Bezit: als je iets bezit, bezit je het zelf
 Bestanddelen
- Feitelijk element: bezitter oefent macht uit zoals eigenaar
- Intentioneel element: bezitter moet wil hebben zich als eigenaar te gedragen
o Detentie: bezit een zaak maar niet voor jezelf
- Bv. bij bewaarneming, moet teruggegeven worden

 Bezit en roerende goederen
o Het eigendomsvermoeden
 Wie is eigenaar van wat?
- Voor onroerende goederen is dat duidelijk
- Voor roerende goederen is het moeilijker
o Eigendomsvermoeden: bezit geld als titel
 Weerlegbaar vermoeden, tegendeel kan bewezen worden
 Bezitter wordt geacht de eigenaar te zijn

 Beperkingen van het eigendomsrecht
o Eigendomsrecht is absoluut recht maar toch beperkingen
o 2 groepen beperkingen: