Micro economie samenvatting
MICRO ECONOMIE ALLE LEERSTOF
(HOC’S)
Professor B. Heyndels
Sarah VDL9
, Hoofdstuk 2 : de budgetbeperking
We veronderstellen dat de consumenten de beste bundel kiezen die ze zich kunnen veroorloven.
Met ‘beste bundel’ bedoelen we goederen die ze willen, en met ‘kunnen veroorloven’ bedoelen we
die ze kunnen betalen (alsook andere beperkingen).
De budgetbeperking toont de goederenbundels (x1,x2) die de consument kan betalen: p1x1 + p2x2 = m
, waar (p1,p2) de prijzen voorstelt van de twee goederen en ‘m’ het inkomen van de consument. Alles
wat onder of op de budgetrechte ligt is haalbaar; alles wat erboven is niet haalbaar. De
budgetverzameling bestaat uit alle bundels die betaalbaar/haalbaar zijn, gegeven de prijzen en
inkomen.
Economische interpretatie van de helling: het meet de hoeveelheid van 1 goed dat je moet afstaan
om één eenheid van het andere goed te krijgen = OPPORTUNITEITSKOST van x1
Wijzigingen in het inkomen zorgen voor een parallelle verschuiving van de budgetrechte, aangezien
het verticale snijpunt verschuift.
→ Wijzigingen in de prijs doet de budgetrechte roteren.
→ Als beide prijzen evenveel veranderen, dan gaat de budgetrechte met dezelfde factor veranderen.
→ Keuze heeft niet enkel budgettaire beperkingen (ook tijdbeperkingen, …). Een bundel is haalbaar
enkel indien aan alle beperkingen is voldaan.
Hoofdstuk 3 : voorkeuren
In dit hoofdstuk behandelen we het concept ‘beste bundel’. We observeren de consumptiebundels
die de consument wil hebben, alsook de mogelijke omstandigheden. Want ‘hetzelfde’ goed in
verschillende plaatsen of omstandigheden is eigenlijk een verschillend goed, daar waar de
consument het goed anders waardeert in andere situaties (vb. een paraplu op een regenachtige dag
of zonnige dag). Twee consumptiebundels (x1,x2) en (y1,y2) kunnen steeds geordend worden door de
consument volgens zijn voorkeuren (ordinale voorkeurrelatie):
De consument kan (x’1 , x’2) en ( x’’1 , x’’2) steeds ordenen (ordinale voorkeurrelatie)
1) (x’1 , x’2) > (x’’1 , x’’2) → x’ is strikt verkozen boven x”
2) (x’1 , x’2) ~ (x’’1 , x’’2) → x’ en x” zijn equivalent (indifferent)
3) (x’1 , x’2) ~> (x’’1 , x’’2) → x’ is zwak verkozen boven x”
Deze relaties zijn geen onafhankelijke concepten; ze zijn met elkaar gerelateerd!
1
,Indifferentiecurves
Voorkeuren van een consument kan worden afgebeeld door een veld van indifferentiecurven.
Indifferentiecurven kunnen elkaar nooit kruisen!
Perfecte substituten Perfecte complementen
• Twee goederen zijn perfecte substituten als de consument bereid is om 1 goed te vervangen
voor een ander goed bij een constante snelheid. Ze hebben dus een constante helling. (vb.
rode en blauwe potloden)
• Perfecte complementen zijn goederen die altijd samen worden geconsumeerd in vaste
verhoudingen, niet noodzakelijk één-opéén verhoudingen. (vb. linker- en rechterschoenen)
‘ Goods ‘ → consumenten verkiezen méér boven minder
‘ Bads ‘ → dingen waar je bv. Minder van wilt (slechte punten)
‘ Neutrals ‘ → de consument is onverschillig
2
, Well behaved preferences worden gekenmerkt door
• Monotoniciteit
• Convexiteit
Bij monotoniciteit zijn er géén bads en géén verzadiging, en kent de indifferentiecurven een
negatieve helling.
Bij convexiteit wordt het gewogen gemiddelde van twee bundels (ten minste zwak) verkozen boven
de bundels zelf.
Concave preferenties :
OF ijsjes OF olijven, je gaat nooit de 2 samen eten, je verkiest maar 1 goed.
Een mogelijkheid van convave voorkeuren zijn bijvoorbeeld mijn voorkeuren voor ijs en olijven. Ik eet
graag ijs en olijven maar niet samen! Waarom veronderstellen we dat well-behaved preferences
convex zijn? Omdat goederen meestal samen geconsumeerd worden en omdat de consument
variatie verkiest!
De MRS
De helling van de indifferentiecurve noemt men de marginale substitutievoet (MRS). De MRS geeft
aan in welke mate de consument bereid is x1 voor x2 te ruilen. Merk op dat vermits de
indifferentiecurve van monotone preferenties een negatieve helling moeten hebben, de MRS een
negatief getal heeft. Men zegt ook dat de indifferentiecurve de “marginal willingness to pay” meet :
de hoeveelheid van goed 2 dat iemand bereid is te betalen voor een marginale extra hoeveelheid van
goed 1. Er is een verschil tussen wat je bereid bent te betalen en wat je bereid zal zijn te betalen die
beroep doet op toekomstige preferenties.
Gedrag van de MRS :
Naargelang de voorkeuren is de MRS verschillend:
• Perfecte substituten ; MRS = -1
• Perfecte complementen; MRS = 0 of MRS =
• Neutrale goederen; MRS =
3
MICRO ECONOMIE ALLE LEERSTOF
(HOC’S)
Professor B. Heyndels
Sarah VDL9
, Hoofdstuk 2 : de budgetbeperking
We veronderstellen dat de consumenten de beste bundel kiezen die ze zich kunnen veroorloven.
Met ‘beste bundel’ bedoelen we goederen die ze willen, en met ‘kunnen veroorloven’ bedoelen we
die ze kunnen betalen (alsook andere beperkingen).
De budgetbeperking toont de goederenbundels (x1,x2) die de consument kan betalen: p1x1 + p2x2 = m
, waar (p1,p2) de prijzen voorstelt van de twee goederen en ‘m’ het inkomen van de consument. Alles
wat onder of op de budgetrechte ligt is haalbaar; alles wat erboven is niet haalbaar. De
budgetverzameling bestaat uit alle bundels die betaalbaar/haalbaar zijn, gegeven de prijzen en
inkomen.
Economische interpretatie van de helling: het meet de hoeveelheid van 1 goed dat je moet afstaan
om één eenheid van het andere goed te krijgen = OPPORTUNITEITSKOST van x1
Wijzigingen in het inkomen zorgen voor een parallelle verschuiving van de budgetrechte, aangezien
het verticale snijpunt verschuift.
→ Wijzigingen in de prijs doet de budgetrechte roteren.
→ Als beide prijzen evenveel veranderen, dan gaat de budgetrechte met dezelfde factor veranderen.
→ Keuze heeft niet enkel budgettaire beperkingen (ook tijdbeperkingen, …). Een bundel is haalbaar
enkel indien aan alle beperkingen is voldaan.
Hoofdstuk 3 : voorkeuren
In dit hoofdstuk behandelen we het concept ‘beste bundel’. We observeren de consumptiebundels
die de consument wil hebben, alsook de mogelijke omstandigheden. Want ‘hetzelfde’ goed in
verschillende plaatsen of omstandigheden is eigenlijk een verschillend goed, daar waar de
consument het goed anders waardeert in andere situaties (vb. een paraplu op een regenachtige dag
of zonnige dag). Twee consumptiebundels (x1,x2) en (y1,y2) kunnen steeds geordend worden door de
consument volgens zijn voorkeuren (ordinale voorkeurrelatie):
De consument kan (x’1 , x’2) en ( x’’1 , x’’2) steeds ordenen (ordinale voorkeurrelatie)
1) (x’1 , x’2) > (x’’1 , x’’2) → x’ is strikt verkozen boven x”
2) (x’1 , x’2) ~ (x’’1 , x’’2) → x’ en x” zijn equivalent (indifferent)
3) (x’1 , x’2) ~> (x’’1 , x’’2) → x’ is zwak verkozen boven x”
Deze relaties zijn geen onafhankelijke concepten; ze zijn met elkaar gerelateerd!
1
,Indifferentiecurves
Voorkeuren van een consument kan worden afgebeeld door een veld van indifferentiecurven.
Indifferentiecurven kunnen elkaar nooit kruisen!
Perfecte substituten Perfecte complementen
• Twee goederen zijn perfecte substituten als de consument bereid is om 1 goed te vervangen
voor een ander goed bij een constante snelheid. Ze hebben dus een constante helling. (vb.
rode en blauwe potloden)
• Perfecte complementen zijn goederen die altijd samen worden geconsumeerd in vaste
verhoudingen, niet noodzakelijk één-opéén verhoudingen. (vb. linker- en rechterschoenen)
‘ Goods ‘ → consumenten verkiezen méér boven minder
‘ Bads ‘ → dingen waar je bv. Minder van wilt (slechte punten)
‘ Neutrals ‘ → de consument is onverschillig
2
, Well behaved preferences worden gekenmerkt door
• Monotoniciteit
• Convexiteit
Bij monotoniciteit zijn er géén bads en géén verzadiging, en kent de indifferentiecurven een
negatieve helling.
Bij convexiteit wordt het gewogen gemiddelde van twee bundels (ten minste zwak) verkozen boven
de bundels zelf.
Concave preferenties :
OF ijsjes OF olijven, je gaat nooit de 2 samen eten, je verkiest maar 1 goed.
Een mogelijkheid van convave voorkeuren zijn bijvoorbeeld mijn voorkeuren voor ijs en olijven. Ik eet
graag ijs en olijven maar niet samen! Waarom veronderstellen we dat well-behaved preferences
convex zijn? Omdat goederen meestal samen geconsumeerd worden en omdat de consument
variatie verkiest!
De MRS
De helling van de indifferentiecurve noemt men de marginale substitutievoet (MRS). De MRS geeft
aan in welke mate de consument bereid is x1 voor x2 te ruilen. Merk op dat vermits de
indifferentiecurve van monotone preferenties een negatieve helling moeten hebben, de MRS een
negatief getal heeft. Men zegt ook dat de indifferentiecurve de “marginal willingness to pay” meet :
de hoeveelheid van goed 2 dat iemand bereid is te betalen voor een marginale extra hoeveelheid van
goed 1. Er is een verschil tussen wat je bereid bent te betalen en wat je bereid zal zijn te betalen die
beroep doet op toekomstige preferenties.
Gedrag van de MRS :
Naargelang de voorkeuren is de MRS verschillend:
• Perfecte substituten ; MRS = -1
• Perfecte complementen; MRS = 0 of MRS =
• Neutrale goederen; MRS =
3
