INHOUDSOPGAVE
URINEWEGEN ........................................................................................................................................... 3
Soorten ..................................................................................................................................................................................... 3
Anatomie .................................................................................................................................................................................. 3
Niercirculatie ............................................................................................................................................................................ 5
Urine ........................................................................................................................................................................................ 5
!! perifere zenuwbanen............................................................................................................................................................. 6
Mannelijke genitalia ............................................................................................................................................................... 11
Bekkenbodem......................................................................................................................................................................... 14
SEMIOLOGIE ........................................................................................................................................... 17
Hoe diagnose stellen? ............................................................................................................................................................. 17
Anamnese............................................................................................................................................................................... 17
Klinisch onderzoek .................................................................................................................................................................. 21
Urine onderzoek ..................................................................................................................................................................... 24
Bloedonderzoek ...................................................................................................................................................................... 24
Beeldvorming !!!! .................................................................................................................................................................... 25
Urodynamische testen ............................................................................................................................................................ 28
Endoscopie ............................................................................................................................................................................. 30
BEHANDELINGEN .................................................................................................................................... 31
Advies ..................................................................................................................................................................................... 31
Drainage !!!!!!!!!!!!!! ............................................................................................................................................................... 31
URINAIRE OBSTRUCTIE EN STASE............................................................................................................ 39
FERTILITEITS – ANDROLOGIE .................................................................................................................. 41
Anatomie vh mannelijk voortplantingstelsel ........................................................................................................................... 41
semen analyse: Meten is weten .............................................................................................................................................. 45
Verminderde vruchtbaarheid .................................................................................................................................................. 46
Onvruchtbaarheid................................................................................................................................................................... 52
,Ejaculatie stoornissen ............................................................................................................................................................. 55
Donorsemen ........................................................................................................................................................................... 56
MANNEN; ERECTIELE (DYS)FUNCTIE ....................................................................................................... 57
Anatomie mannelijk genitaal stelsel ....................................................................................................................................... 57
Erectie .................................................................................................................................................................................... 58
Erectiele dysfunctie................................................................................................................................................................. 58
Diagnose ................................................................................................................................................................................. 60
Behandeling ............................................................................................................................................................................ 61
EJACULATIE EN EJACULATIESTOORNISSEN ............................................................................................. 65
Fysiologie van de ejactulatie ................................................................................................................................................... 65
Stoornissen ............................................................................................................................................................................. 65
Internet pornography ............................................................................................................................................................. 67
CASUSSEN ............................................................................................................................................... 69
Casus 1 ................................................................................................................................................................................... 69
Casus 2 ................................................................................................................................................................................... 69
Casus 3 ................................................................................................................................................................................... 70
Casus 4 ................................................................................................................................................................................... 70
,URINEWEGEN
SOORTEN
- Hogere: nier, pyelum/ nierbekken, ureter
- Lagere urinewegen: blaas, urethra, prostaat, scrotum, liesregio
ð !!! ureter = urineleider van nierbekken naar blaas
ð !!! urethra = urinebuis = plasbuis = van blaas naar buiten
URINAIR STELSEL
- Filtratie van het bloed: zuiveren
- Gelinkt met circulerend volume, bloeddruk en samenstelling bloed (eg electrolyten)
- Nauw gelinkt met reproductief systeem
ANATOMIE
- Nieren liggen qtrtoneaal
o Heeft gevolgen: bij nierbekken ontsteking, abcess, lekkage urine leider --> gaat niet in buikholte -> minder
kans op verspreiding van infectie, zal makkelijker tamponeren (bloedingen zullen zelf snel stoppen)
o Nadeel: bij infectie wordt het veel minder snel duidelijk
- Milt ligt intraperitoneaal
- Blaas ligt extraperitoneaal (preperitoneaal)
- Urineleider loopt over de grote bloedvaten: a & v iliaca
- Ureter ligt op de m psoas --> over a iliaca --> komt aan achterzijde van de blaas (trigonum)
NIEREN
- Ligt dorsaal in de retroperitoneale holte
o Beschermd binnenin onderste ribbenbogen, ingebed in een klomp perirenaal
vet -> houdt hen op hun plaats (samen mbv vasculaire pedicle en
abdominale organen)
- Lengte van 2 à 3 wervels
- Rechternier ligt lager dan linker (door de lever)
o Bij inademen of verandering van positie: nierzakking (4 à 5 cm)
§ Als niet zakt: abnormale fixatie (na operatie of chronische ontsteking)
- Uitscheidingskanalen van nierparenchym eindigen langs papil v/e piramide
- Bloedvoorziening: 1 arterie, directe zijtak van aorta: a renalis
o Loopt langs hilus in nierweefsel --> splitst in anterieure en posterieure takken
o Renale arterien zijn eindarterien
o Venen lopen gepaard: v renalis in v cava
, KELKEN, NIERBEKKEN, URETERS
- Cortex (buitenste deel): bevat de glomeruli = functionele deel
o Dikte van de cotrex zegt iets over het functioneren van de nieren
o Bv bij niersteen: verkleining vd niercortex
o Dikte geeft idee over iets lang bestaand of kortbestaand, acuut of chronisch en of
er nog iets aan te doen is (of er nog functionerend weefsel is )
- Medulla = nierbekken: bevat lis van henle enzo
o Urine opvangen in calices --> staan in verbinding met nierbekken-pyelum -->
mondt uit in ureter
o Ligt dorsaal vd bloedvaten
- Ureter:
o Relatieve vernauwingen aan uteropelvische junctie, kruising over iliacale
bloedvaten & doorgang doorheen blaaswand
o Zaadleider (ductus deferens) kruist ureters ventraal
- Vena spermatica loopt links in vena renalis, rechts in vena cava
BLAAS
= hol gespierd orgaan, gelegen vooraan in kleine bekken
- Abdominaal niet te voelen indien leeg
- Bij vulling voelbaar/ pecuteerbaar boven de symphysis pubis
- Ureters lopen blaas binnen onderaan & achteraan
- Ureterale orificia: aan uiteinde intravesicaal zichtbare richel die trigonum proximaal afsluit
- Vrouwen: achterwand en koepel w ingedrukt door uterus die erop ligt
BLAAS NEEMT ENORM TOE IN VOLUME BIJ VULLING
- Blaas = urinereservoir : bij normale volwassene gem 350- 650 ml
o Om de zoveel tijd contractie spieren wand -> evacuatie verzamelde urine
- Eptiheel blaas = overgangsepitheel
- Adaptatie uitrekking door elasticiteit blaaswand & neurologische remming
o Spieren rekken uit
o Urotheel: naarmate het opgespannen word zal het ook dunner worden: 1 cm --> 1-2 mm
§ Aantal cellen verdwijnen
GAG LAAG
= glucoso-aminoglycaan: aan binnekant blaas ligt suikerlaag die elektrostatisch
geladen is --> zorgt ervoor dat bepaalde ionen geladen zijn
è Urotheel is meerlagigie structuur: overgangsepitheel
è Met gladde spiercellen
EPITHEEL
= Urotheel = overgangsepitheel = meerlagig
transitioneel celepitheel
- Met aan de binnenzijde paraplucellen -->
impermeabel membraan om afvalstoffen weg
te krijgen (absorptie voorkomen)
- Spieren urehter !!
o Urinewegen zijn in zen geheel gladde
(dwarsgestreepte) spiercellen
§ --> geen willekeurige controle over
o Blaas is ook gladde spiercel, maar is verbonden met bekkenbodem & sluitspier: kan je wel opspannen en
ontspannen
o Longitudinale & circulaire cellen: zorgen voor peristaltiek --> plassen in druppels
URINEWEGEN ........................................................................................................................................... 3
Soorten ..................................................................................................................................................................................... 3
Anatomie .................................................................................................................................................................................. 3
Niercirculatie ............................................................................................................................................................................ 5
Urine ........................................................................................................................................................................................ 5
!! perifere zenuwbanen............................................................................................................................................................. 6
Mannelijke genitalia ............................................................................................................................................................... 11
Bekkenbodem......................................................................................................................................................................... 14
SEMIOLOGIE ........................................................................................................................................... 17
Hoe diagnose stellen? ............................................................................................................................................................. 17
Anamnese............................................................................................................................................................................... 17
Klinisch onderzoek .................................................................................................................................................................. 21
Urine onderzoek ..................................................................................................................................................................... 24
Bloedonderzoek ...................................................................................................................................................................... 24
Beeldvorming !!!! .................................................................................................................................................................... 25
Urodynamische testen ............................................................................................................................................................ 28
Endoscopie ............................................................................................................................................................................. 30
BEHANDELINGEN .................................................................................................................................... 31
Advies ..................................................................................................................................................................................... 31
Drainage !!!!!!!!!!!!!! ............................................................................................................................................................... 31
URINAIRE OBSTRUCTIE EN STASE............................................................................................................ 39
FERTILITEITS – ANDROLOGIE .................................................................................................................. 41
Anatomie vh mannelijk voortplantingstelsel ........................................................................................................................... 41
semen analyse: Meten is weten .............................................................................................................................................. 45
Verminderde vruchtbaarheid .................................................................................................................................................. 46
Onvruchtbaarheid................................................................................................................................................................... 52
,Ejaculatie stoornissen ............................................................................................................................................................. 55
Donorsemen ........................................................................................................................................................................... 56
MANNEN; ERECTIELE (DYS)FUNCTIE ....................................................................................................... 57
Anatomie mannelijk genitaal stelsel ....................................................................................................................................... 57
Erectie .................................................................................................................................................................................... 58
Erectiele dysfunctie................................................................................................................................................................. 58
Diagnose ................................................................................................................................................................................. 60
Behandeling ............................................................................................................................................................................ 61
EJACULATIE EN EJACULATIESTOORNISSEN ............................................................................................. 65
Fysiologie van de ejactulatie ................................................................................................................................................... 65
Stoornissen ............................................................................................................................................................................. 65
Internet pornography ............................................................................................................................................................. 67
CASUSSEN ............................................................................................................................................... 69
Casus 1 ................................................................................................................................................................................... 69
Casus 2 ................................................................................................................................................................................... 69
Casus 3 ................................................................................................................................................................................... 70
Casus 4 ................................................................................................................................................................................... 70
,URINEWEGEN
SOORTEN
- Hogere: nier, pyelum/ nierbekken, ureter
- Lagere urinewegen: blaas, urethra, prostaat, scrotum, liesregio
ð !!! ureter = urineleider van nierbekken naar blaas
ð !!! urethra = urinebuis = plasbuis = van blaas naar buiten
URINAIR STELSEL
- Filtratie van het bloed: zuiveren
- Gelinkt met circulerend volume, bloeddruk en samenstelling bloed (eg electrolyten)
- Nauw gelinkt met reproductief systeem
ANATOMIE
- Nieren liggen qtrtoneaal
o Heeft gevolgen: bij nierbekken ontsteking, abcess, lekkage urine leider --> gaat niet in buikholte -> minder
kans op verspreiding van infectie, zal makkelijker tamponeren (bloedingen zullen zelf snel stoppen)
o Nadeel: bij infectie wordt het veel minder snel duidelijk
- Milt ligt intraperitoneaal
- Blaas ligt extraperitoneaal (preperitoneaal)
- Urineleider loopt over de grote bloedvaten: a & v iliaca
- Ureter ligt op de m psoas --> over a iliaca --> komt aan achterzijde van de blaas (trigonum)
NIEREN
- Ligt dorsaal in de retroperitoneale holte
o Beschermd binnenin onderste ribbenbogen, ingebed in een klomp perirenaal
vet -> houdt hen op hun plaats (samen mbv vasculaire pedicle en
abdominale organen)
- Lengte van 2 à 3 wervels
- Rechternier ligt lager dan linker (door de lever)
o Bij inademen of verandering van positie: nierzakking (4 à 5 cm)
§ Als niet zakt: abnormale fixatie (na operatie of chronische ontsteking)
- Uitscheidingskanalen van nierparenchym eindigen langs papil v/e piramide
- Bloedvoorziening: 1 arterie, directe zijtak van aorta: a renalis
o Loopt langs hilus in nierweefsel --> splitst in anterieure en posterieure takken
o Renale arterien zijn eindarterien
o Venen lopen gepaard: v renalis in v cava
, KELKEN, NIERBEKKEN, URETERS
- Cortex (buitenste deel): bevat de glomeruli = functionele deel
o Dikte van de cotrex zegt iets over het functioneren van de nieren
o Bv bij niersteen: verkleining vd niercortex
o Dikte geeft idee over iets lang bestaand of kortbestaand, acuut of chronisch en of
er nog iets aan te doen is (of er nog functionerend weefsel is )
- Medulla = nierbekken: bevat lis van henle enzo
o Urine opvangen in calices --> staan in verbinding met nierbekken-pyelum -->
mondt uit in ureter
o Ligt dorsaal vd bloedvaten
- Ureter:
o Relatieve vernauwingen aan uteropelvische junctie, kruising over iliacale
bloedvaten & doorgang doorheen blaaswand
o Zaadleider (ductus deferens) kruist ureters ventraal
- Vena spermatica loopt links in vena renalis, rechts in vena cava
BLAAS
= hol gespierd orgaan, gelegen vooraan in kleine bekken
- Abdominaal niet te voelen indien leeg
- Bij vulling voelbaar/ pecuteerbaar boven de symphysis pubis
- Ureters lopen blaas binnen onderaan & achteraan
- Ureterale orificia: aan uiteinde intravesicaal zichtbare richel die trigonum proximaal afsluit
- Vrouwen: achterwand en koepel w ingedrukt door uterus die erop ligt
BLAAS NEEMT ENORM TOE IN VOLUME BIJ VULLING
- Blaas = urinereservoir : bij normale volwassene gem 350- 650 ml
o Om de zoveel tijd contractie spieren wand -> evacuatie verzamelde urine
- Eptiheel blaas = overgangsepitheel
- Adaptatie uitrekking door elasticiteit blaaswand & neurologische remming
o Spieren rekken uit
o Urotheel: naarmate het opgespannen word zal het ook dunner worden: 1 cm --> 1-2 mm
§ Aantal cellen verdwijnen
GAG LAAG
= glucoso-aminoglycaan: aan binnekant blaas ligt suikerlaag die elektrostatisch
geladen is --> zorgt ervoor dat bepaalde ionen geladen zijn
è Urotheel is meerlagigie structuur: overgangsepitheel
è Met gladde spiercellen
EPITHEEL
= Urotheel = overgangsepitheel = meerlagig
transitioneel celepitheel
- Met aan de binnenzijde paraplucellen -->
impermeabel membraan om afvalstoffen weg
te krijgen (absorptie voorkomen)
- Spieren urehter !!
o Urinewegen zijn in zen geheel gladde
(dwarsgestreepte) spiercellen
§ --> geen willekeurige controle over
o Blaas is ook gladde spiercel, maar is verbonden met bekkenbodem & sluitspier: kan je wel opspannen en
ontspannen
o Longitudinale & circulaire cellen: zorgen voor peristaltiek --> plassen in druppels
