Samenvatting orthopedagogiek
Theoretisch kader
-Waarom orthopedagogiek in opleiding logo en audio? → Communicatie
● Begrijpen/uiten taal
● Verbetering functionele communicatie
● Gebruik totale communicatie
● Impact op quality of life
-Wie is de persoon met een beperking?
● Beeldvorming (object, doelgroep)
● Bejegening (benadering, modellen)
1.Wat is orthopedagogiek?
-Definitie = orthopedagogiek is de wetenschap van het handelen in moeilijke
opvoedingssituaties
-Handelingswetenschap
● Richt zich op de wetenschappelijk verantwoorde praktijk
● Object van onderzoek = POS
● Professioneel handelen = verantwoord handelen
● Gedrag vs handelen
○ Gedrag = uiterlijk waarneembaar
○ Handelen = wat zijn intenties, beweegredenen en keuzes
-Ontwikkeling
● Aanvankelijk pedagogiek vs pedologie
● 1970: praktijken gerelateerd aan bijzondere doelgroepen
● 1990: paradigma-verschuiving (Individuele vs. sociale modellen)
● Nu: integratieve visies binnen postmoderniteit (QoL, mensenrechten)
2.De grote kaders
-Mens als kennis (empirisch-analytisch)
● Nomologisch
● Verklaren
● Toetsen van hypothesen
● Empirische cyclus
-Mens als verhaal (existentieel-fenomenologisch)
● Idiografisch
● Begrijpen
● Interpreteren van fenomenen
● Ontmoeten van de ‘ander’
-Mens als gerechtigheid (kritische stroming)
● Social justice
, ● Emancipatie
● Empowerment
● Sociale model
-Postmoderne implicaties
● Integratief/complementair
● Stellen vd juiste vragen
● Afwisselend samengaan van verschillende perspectieven, met aandacht voor
moreel handelen
● Niet 1 juiste weg
● Soms goed om niet te handelen
● Open-mindedness
3.Benaderingswijzen
Individueel Biomedisch Functioneel
Samenleving/sociaal Omgevingsbenadering Politiek sociaal
= Integratie =Inclusie
3.1.Individuele en sociale modellen
-Individuele model
● ‘Probleem’ binnen individu gelokaliseerd
● Benadrukt meer verschil dan gemeenschappelijkheid
-Individuele pathologie
● Biomedische oorsprong
○ Behandeling/zorg mbv medische of technologische hulpmiddelen
○ Preventie door biologische/genetische interventie of screening
○ Sociale verantwoordelijkheid: ongemakken vermijden of verzorgen
● Functionele oorsprong
○ Behandeling door rehabilitatie-diensten
○ Preventie door vroegtijdige diagnose en behandeling
○ Sociale verantwoordelijkheid: verbeteren van en voorzien van comfort
-Kenmerken individuele modellen
● Defect-of deficietmodellen
● Individuen moeten zich aanpassen aan de samenleving
● Graad van incapaciteit met als referentiebasis persoon zonder handicap
● Interventie is gericht op de individuele toestand
● Behoeften met personen met een handicap zijn ‘speciaal’
● Stoornissen of beperkingen gebruikt om te classificeren
● Personal tragedy model leidt tot afhankelijkheid
-Varianten
, ● Biomedisch model
● Functionele benaderingen
● Individueel psychologisch model
-Sociale modellen
● Vertrokken van een collectieve realiteit - richt zich op overeenkomsten
● Collectieve verantwoordelijkheid vd samenleving
● Disability is geen kenmerk van een individu maar gesitueerd in sociale
structuur
-Gevolgen
● Disability niet inherent aan individu, los sociale structuur
● Prioriteit gegeven aan politieke, sociale en architecturale omgeving
● Disability is een verschil, geen anomalie
● Interactie tussen individu en samenleving
● Inclusie: publieke verantwoordelijkheid
-Sociale pathologie
● Gevolgen van dienstverlening en omgevingsfactoren
○ Behandeling voor verhoogde individuele controle van diensten en
ondersteuning
○ Preventie door eliminatie van economische en fysieke beperkingen
○ Sociale verantwoordelijkheid: elimineren systematische beperkingen
● Gevolgen van sociale organisatie en relaties individu/maatschappij
○ Behandeling door herformuleren van economisch, sociaal en politiek
beleid
○ Preventie door erkenning onvolkomenheden inherent aan de
maatschappij
○ Sociale verantwoordelijkheid: voorzien in politieke en sociale rechten
-Universal design = bvb weg naar station aanduiden met bordjes
-Integratie = als aparte groep benoemen
-Inclusie = horen bij de samenleving
-Geïntegreerd onderwijs = bvb. doventolk, mits omgevingsaanpassingen normale eisen
behalen
-Inclusief onderwijs = einddoelstellingen secundair, diversiteit centraal en niet individuele
pathologie
Integratie en inclusie
-Omgevingsbenadering
, ● Toegankelijkheid vd omgeving
● Faciliteiten
● Hulpmiddelen
-Mensenrechtenbenadering
● Factoren die mensen ervan weerhouden ten volle te participeren
● Iedereen kan bijdragen tot de samenleving
● Aanpassen voor economisch, sociaal en politiek beleid
3.2.Klassieke 4-indeling
-Zie tabel eerder
-Elk stukje nog waarde, maar toch historische evolutie
-Moraal, medische en sociale hangen samen, cultureel meer apart
-Moreel model
● Zonde, straf van God
● ‘Uw hemel verdienen” - caritatieve behandeling
● Hiërarchie tussen gever/ontvanger
-Medische model
● Pathologie
● Genezen/rehabilitatie/ortho-pedagogie
● Hiërarchie tussen behandelaar/ontvanger
-Sociaal model
● Probleem omgeving/interactie
● Wegwerken van barrières/beperkingen
● Ongelijkheid wordt een issue
● Stoornis-beperking-handicap
● Integratie/inclusie
● Gelijkheid/gelijkwaardigheid
● Handicap paradigma
● Minderheidsmodel/sociaal construct/ juridische model
● ‘Nothing about me without me’
● Cliënt wordt consument
● Onderscheid wij/zij
-Cultureel model
● These/antithese/synthese
● Waarden/contexten
● Leren van waarden/contexten
● Eigen verhaal/identiteit (geen wij/zij verhaal)
● Identiteit
● Cultuur
● Wereldbeeld
● Belang van taal
Theoretisch kader
-Waarom orthopedagogiek in opleiding logo en audio? → Communicatie
● Begrijpen/uiten taal
● Verbetering functionele communicatie
● Gebruik totale communicatie
● Impact op quality of life
-Wie is de persoon met een beperking?
● Beeldvorming (object, doelgroep)
● Bejegening (benadering, modellen)
1.Wat is orthopedagogiek?
-Definitie = orthopedagogiek is de wetenschap van het handelen in moeilijke
opvoedingssituaties
-Handelingswetenschap
● Richt zich op de wetenschappelijk verantwoorde praktijk
● Object van onderzoek = POS
● Professioneel handelen = verantwoord handelen
● Gedrag vs handelen
○ Gedrag = uiterlijk waarneembaar
○ Handelen = wat zijn intenties, beweegredenen en keuzes
-Ontwikkeling
● Aanvankelijk pedagogiek vs pedologie
● 1970: praktijken gerelateerd aan bijzondere doelgroepen
● 1990: paradigma-verschuiving (Individuele vs. sociale modellen)
● Nu: integratieve visies binnen postmoderniteit (QoL, mensenrechten)
2.De grote kaders
-Mens als kennis (empirisch-analytisch)
● Nomologisch
● Verklaren
● Toetsen van hypothesen
● Empirische cyclus
-Mens als verhaal (existentieel-fenomenologisch)
● Idiografisch
● Begrijpen
● Interpreteren van fenomenen
● Ontmoeten van de ‘ander’
-Mens als gerechtigheid (kritische stroming)
● Social justice
, ● Emancipatie
● Empowerment
● Sociale model
-Postmoderne implicaties
● Integratief/complementair
● Stellen vd juiste vragen
● Afwisselend samengaan van verschillende perspectieven, met aandacht voor
moreel handelen
● Niet 1 juiste weg
● Soms goed om niet te handelen
● Open-mindedness
3.Benaderingswijzen
Individueel Biomedisch Functioneel
Samenleving/sociaal Omgevingsbenadering Politiek sociaal
= Integratie =Inclusie
3.1.Individuele en sociale modellen
-Individuele model
● ‘Probleem’ binnen individu gelokaliseerd
● Benadrukt meer verschil dan gemeenschappelijkheid
-Individuele pathologie
● Biomedische oorsprong
○ Behandeling/zorg mbv medische of technologische hulpmiddelen
○ Preventie door biologische/genetische interventie of screening
○ Sociale verantwoordelijkheid: ongemakken vermijden of verzorgen
● Functionele oorsprong
○ Behandeling door rehabilitatie-diensten
○ Preventie door vroegtijdige diagnose en behandeling
○ Sociale verantwoordelijkheid: verbeteren van en voorzien van comfort
-Kenmerken individuele modellen
● Defect-of deficietmodellen
● Individuen moeten zich aanpassen aan de samenleving
● Graad van incapaciteit met als referentiebasis persoon zonder handicap
● Interventie is gericht op de individuele toestand
● Behoeften met personen met een handicap zijn ‘speciaal’
● Stoornissen of beperkingen gebruikt om te classificeren
● Personal tragedy model leidt tot afhankelijkheid
-Varianten
, ● Biomedisch model
● Functionele benaderingen
● Individueel psychologisch model
-Sociale modellen
● Vertrokken van een collectieve realiteit - richt zich op overeenkomsten
● Collectieve verantwoordelijkheid vd samenleving
● Disability is geen kenmerk van een individu maar gesitueerd in sociale
structuur
-Gevolgen
● Disability niet inherent aan individu, los sociale structuur
● Prioriteit gegeven aan politieke, sociale en architecturale omgeving
● Disability is een verschil, geen anomalie
● Interactie tussen individu en samenleving
● Inclusie: publieke verantwoordelijkheid
-Sociale pathologie
● Gevolgen van dienstverlening en omgevingsfactoren
○ Behandeling voor verhoogde individuele controle van diensten en
ondersteuning
○ Preventie door eliminatie van economische en fysieke beperkingen
○ Sociale verantwoordelijkheid: elimineren systematische beperkingen
● Gevolgen van sociale organisatie en relaties individu/maatschappij
○ Behandeling door herformuleren van economisch, sociaal en politiek
beleid
○ Preventie door erkenning onvolkomenheden inherent aan de
maatschappij
○ Sociale verantwoordelijkheid: voorzien in politieke en sociale rechten
-Universal design = bvb weg naar station aanduiden met bordjes
-Integratie = als aparte groep benoemen
-Inclusie = horen bij de samenleving
-Geïntegreerd onderwijs = bvb. doventolk, mits omgevingsaanpassingen normale eisen
behalen
-Inclusief onderwijs = einddoelstellingen secundair, diversiteit centraal en niet individuele
pathologie
Integratie en inclusie
-Omgevingsbenadering
, ● Toegankelijkheid vd omgeving
● Faciliteiten
● Hulpmiddelen
-Mensenrechtenbenadering
● Factoren die mensen ervan weerhouden ten volle te participeren
● Iedereen kan bijdragen tot de samenleving
● Aanpassen voor economisch, sociaal en politiek beleid
3.2.Klassieke 4-indeling
-Zie tabel eerder
-Elk stukje nog waarde, maar toch historische evolutie
-Moraal, medische en sociale hangen samen, cultureel meer apart
-Moreel model
● Zonde, straf van God
● ‘Uw hemel verdienen” - caritatieve behandeling
● Hiërarchie tussen gever/ontvanger
-Medische model
● Pathologie
● Genezen/rehabilitatie/ortho-pedagogie
● Hiërarchie tussen behandelaar/ontvanger
-Sociaal model
● Probleem omgeving/interactie
● Wegwerken van barrières/beperkingen
● Ongelijkheid wordt een issue
● Stoornis-beperking-handicap
● Integratie/inclusie
● Gelijkheid/gelijkwaardigheid
● Handicap paradigma
● Minderheidsmodel/sociaal construct/ juridische model
● ‘Nothing about me without me’
● Cliënt wordt consument
● Onderscheid wij/zij
-Cultureel model
● These/antithese/synthese
● Waarden/contexten
● Leren van waarden/contexten
● Eigen verhaal/identiteit (geen wij/zij verhaal)
● Identiteit
● Cultuur
● Wereldbeeld
● Belang van taal
