Samenvatting Burgerlijk
recht
Thema 1
Het verschil tussen publiek en privaat recht duiden en een voorbeeld geven
Publiekrecht: geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de
overheid. Ook omvat dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties
onderling
→ Bv: grondwettelijk recht, strafrecht, fiscaal recht, sociaal zekerheidsrecht
inrichting,
→ Je woning wordt onteigend voor de aanleg van een autostrade
De overheid heeft hier wel iets mee te maken
Privaatrecht:
-regelt de rechtsverhoudingen tussen personen onderling en beoogt de private
belangen van individuen of groepen van individuen te regelen.
-Burgerlijk recht is een rechtstak van het privaatrecht
→ BV: bevoegdheid rechtbanken
→ Bv: je hebt ruzie met je buurman over een overhangende boom, dan ga je naar de
rechtbank
Ook internationaal privaatrecht BV: bevoegdheid bij grensoverschrijdende
problemen
Uitleggen wat ‘recht’ is en hierbij voorbeelden geven
- Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen. -> gedrag in een
bepaalde richting sturen BV slechts huwen met 1 persoon
- Gedragsregels en normen → ordenen het maatschappelijk leven BV: wegcode
(verkeer)
- Rechtsregels zijn opgelegd door de overheid want deze heeft
beslissingsbevoegdheid
- rechtsregels zijn afdwingbaar: niet naleving wordt gestraft BV: boete
1
,De algemene begrippen van het burgerlijk recht benoemen en in eigen woorden
uitleggen
Gebiedende en aanvullende rechtsregels
· Gebiedende rechtsregels
o Dwingend recht: mag niet van worden afgeweken, zelfs al zijn de partijen
akkoord om hier wel van af te wijken en nemen ze een andere bepaling op in
hun contract
● Ter bescherming van bepaalde groepen van personen (zwakkere partij)
● Ter bescherming van sterkere partijen (werkgever)
● Ter bescherming van beide partijen (goede orde)
● Sanctie bij overtreding: relatieve nietigheid van de bepaling
□ Bv: Regels huur (opzeg), arbeidsrecht
□ Bv: Vormvoorschriften in het algemeen zijn van dwingend recht
o Openbare orde: regels die zo essentieel zijn dat ze de fundamenten van onze
maatschappij raken. Van deze regels kan nooit worden afgeweken
● Ter bescherming van de hele samenleving
□ Bv: Strafrechtelijke bepalingen, verbod op vermoorden
o Goede zegen: wat in de samenleving als moreel aanvaardbaar wordt
beschouwd. Van deze regels kan nooit worden afgeweken.
● Ter bescherming van de hele samenleving.
□ Bv: verhuren van je lichamen voor prostitutie is tegen de goede zeden
· Aanvullende rechtsregels
o Gelden enkel als er geen andere regeling getroffen is
o Vullen de overeenkomst aan als er niets over bepaald is
o Keuze om aanvullende bepalingen te volgen of afwijkende overeenkomst te
sluiten
● Bv: Je koopt een huis en je komt overeen met de verkoper dat de
wasmachine blijft staan maar dat hij alle planten uit de tuin mag meenemen
Rechtshandeling – rechtsfeit
· Rechtsfeit: feiten die een rechtsgevolg hebben
o Rechten en plichten als gevolg van een gebeurtenis
→ Bv: geboorte, overlijden, meerderjarig worden, feit dat je naast elkaar
woont, …
· Rechtshandeling: bewuste handelingen waaraan rechtsgevolgen verbonden
zijn
o men wil de gevolgen die voortvloeien uit de handeling
→ Bv: huwelijk, schenking, koop- of huurovereenkomst
2
,Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen
· Niet alle rechtshandelingen zijn geldig, ze kunnen in bepaalde gevallen nietig
worden verklaard
o Bv: bedrog: je laat iemand een arbeidsovereenkomst tekenen om op te
dienen in de horeca maar blijkt dat de betrokkene tekende om als
sekswerker aan de slag te gaan
o Bv: handelingsonbekwaam: minderjarige die auto koopt
→ Handelingsonbekwaam: niet volwassen, niet voor zichzelf kunnen
zorgen, niet in staat zijn om de juiste keuzes te maken
· Nietig indien tegen regels van openbare orde van goede zeden
→ Nietig: heel klein, onbenullig, niet van toepassing, bestaat niet
Absolute en relatieve nietigheid
Nietigheid = niet bestaand
· Absolute nietigheid: kunnen door de partijen worden aangevoerd, maar ook
de rechter kan deze ambtshalve opwerpen
o Absolute nietigheid = volledig
§ Bv: contract waarin overeen gekomen wordt een misdrijf te plegen
tegen betaling van een geldsom
§ Bv: je verzekeren tegen het verlies van een partij drugs
· Relatieve nietigheid: kunnen enkel worden uitgesproken wanneer één van de
partijen hierom verzoekt
o Relatieve nietigheid = onvolledig, speling is mogelijk
§ Bv: rechtshandeling in strijd met dwingende regels
§ Bv: overeenkomst die je tekende en achteraf bedenk je dat je toen
dronken was
Nietigheden
· Absoluut: volledig
o Wat wordt juist gesanctioneerd: totaal ontbreken van geldigheidsvereisten
of strijdig met openbare orde of goede zeden
→ Bv: handelingsbekwaamheid
□ Nietigheid mag door iedereen ingeroepen worden
□ Nietigheid geldt ex tunc (verleden) en ex nunc (toekomst)
□ Nietigheid kan altijd worden ingeroepen (verjaren niet = vervallen)
· Relatief: deels
o Wat wordt juist gesanctioneerd: gebrekkige geldigheidsvereisten of
strijdigheid met dwingende rechtshandeling
→ Nietigheid mag enkel ingeroepen worden door de persoon die wordt
beschermd
→ Nietigheid geldt enkel voor het verleden
3
, →Nietigheid kan enkel ingeroepen worden bij de start van het geding
(proces) en verjaart (vervalt) na 10 jaar
Rechtsmisbruik
· Rechtsmisbruik: als iemand zijn rechten op zo’n manier uitoefent dat ze de
grenzen te buiten gaan van de uitoefening van die rechten door een normaal
en voorzichtig persoon
o Na uitoefening rechten ontstaat er een nadeel voor een andere persoon
§ Bv: Lichtreclame op pand
Verklaren wat rechtspraak/rechtsleer/gewoonte en billijkheid zijn en hiervan
een voorbeeld geven
Rechtspraak
● Is het proces waarin door een rechter een oordeel wordt gevormd over een
rechtszaak
● Leert ons hoe de rechter de wet in een concreet geval toepast
‐bv. Ongehuwd samenwonen
BV : Bij een burenruzie oordeelt een rechter dat hanengekraai een abnormale burenhinder
uitmaakt. Als later twee andere naburen in een soortgelijke conflictsituatie terechtgekomen,
en de zaak voorleggen aan dezelfde rechter, hoeft hij niet noodzakelijk in dezelfde uitspraak
te doen.
Rechtsleer
•= geheel van wetenschappelijke publicaties over juridische aangelegenheden
•Betreft een geheel van opinies over het recht en de interpretatie ervan
Gewoonte of bliklijkheid
Dit is eigenlijk een vage vorm van recht dat komt van rechtmatigheid en redelijkheid.
Dit wilt zeggen dat je beroep kan doen op billijkheid om bv een contract vast te stellen
bv om te kijken welke verplichtingen de partijen hebben op grond van hun
overeenkomst en de aanvulling ervan. Met andere woorden een beetje de
rechtvaardigheid behouden.
4
recht
Thema 1
Het verschil tussen publiek en privaat recht duiden en een voorbeeld geven
Publiekrecht: geeft regels ten aanzien van de verhouding tussen de burger en de
overheid. Ook omvat dit rechtsgebied de verhouding tussen overheidsinstanties
onderling
→ Bv: grondwettelijk recht, strafrecht, fiscaal recht, sociaal zekerheidsrecht
inrichting,
→ Je woning wordt onteigend voor de aanleg van een autostrade
De overheid heeft hier wel iets mee te maken
Privaatrecht:
-regelt de rechtsverhoudingen tussen personen onderling en beoogt de private
belangen van individuen of groepen van individuen te regelen.
-Burgerlijk recht is een rechtstak van het privaatrecht
→ BV: bevoegdheid rechtbanken
→ Bv: je hebt ruzie met je buurman over een overhangende boom, dan ga je naar de
rechtbank
Ook internationaal privaatrecht BV: bevoegdheid bij grensoverschrijdende
problemen
Uitleggen wat ‘recht’ is en hierbij voorbeelden geven
- Het recht omvat een geheel van gedragsregels en normen. -> gedrag in een
bepaalde richting sturen BV slechts huwen met 1 persoon
- Gedragsregels en normen → ordenen het maatschappelijk leven BV: wegcode
(verkeer)
- Rechtsregels zijn opgelegd door de overheid want deze heeft
beslissingsbevoegdheid
- rechtsregels zijn afdwingbaar: niet naleving wordt gestraft BV: boete
1
,De algemene begrippen van het burgerlijk recht benoemen en in eigen woorden
uitleggen
Gebiedende en aanvullende rechtsregels
· Gebiedende rechtsregels
o Dwingend recht: mag niet van worden afgeweken, zelfs al zijn de partijen
akkoord om hier wel van af te wijken en nemen ze een andere bepaling op in
hun contract
● Ter bescherming van bepaalde groepen van personen (zwakkere partij)
● Ter bescherming van sterkere partijen (werkgever)
● Ter bescherming van beide partijen (goede orde)
● Sanctie bij overtreding: relatieve nietigheid van de bepaling
□ Bv: Regels huur (opzeg), arbeidsrecht
□ Bv: Vormvoorschriften in het algemeen zijn van dwingend recht
o Openbare orde: regels die zo essentieel zijn dat ze de fundamenten van onze
maatschappij raken. Van deze regels kan nooit worden afgeweken
● Ter bescherming van de hele samenleving
□ Bv: Strafrechtelijke bepalingen, verbod op vermoorden
o Goede zegen: wat in de samenleving als moreel aanvaardbaar wordt
beschouwd. Van deze regels kan nooit worden afgeweken.
● Ter bescherming van de hele samenleving.
□ Bv: verhuren van je lichamen voor prostitutie is tegen de goede zeden
· Aanvullende rechtsregels
o Gelden enkel als er geen andere regeling getroffen is
o Vullen de overeenkomst aan als er niets over bepaald is
o Keuze om aanvullende bepalingen te volgen of afwijkende overeenkomst te
sluiten
● Bv: Je koopt een huis en je komt overeen met de verkoper dat de
wasmachine blijft staan maar dat hij alle planten uit de tuin mag meenemen
Rechtshandeling – rechtsfeit
· Rechtsfeit: feiten die een rechtsgevolg hebben
o Rechten en plichten als gevolg van een gebeurtenis
→ Bv: geboorte, overlijden, meerderjarig worden, feit dat je naast elkaar
woont, …
· Rechtshandeling: bewuste handelingen waaraan rechtsgevolgen verbonden
zijn
o men wil de gevolgen die voortvloeien uit de handeling
→ Bv: huwelijk, schenking, koop- of huurovereenkomst
2
,Geldigheid en nietigheid van rechtshandelingen
· Niet alle rechtshandelingen zijn geldig, ze kunnen in bepaalde gevallen nietig
worden verklaard
o Bv: bedrog: je laat iemand een arbeidsovereenkomst tekenen om op te
dienen in de horeca maar blijkt dat de betrokkene tekende om als
sekswerker aan de slag te gaan
o Bv: handelingsonbekwaam: minderjarige die auto koopt
→ Handelingsonbekwaam: niet volwassen, niet voor zichzelf kunnen
zorgen, niet in staat zijn om de juiste keuzes te maken
· Nietig indien tegen regels van openbare orde van goede zeden
→ Nietig: heel klein, onbenullig, niet van toepassing, bestaat niet
Absolute en relatieve nietigheid
Nietigheid = niet bestaand
· Absolute nietigheid: kunnen door de partijen worden aangevoerd, maar ook
de rechter kan deze ambtshalve opwerpen
o Absolute nietigheid = volledig
§ Bv: contract waarin overeen gekomen wordt een misdrijf te plegen
tegen betaling van een geldsom
§ Bv: je verzekeren tegen het verlies van een partij drugs
· Relatieve nietigheid: kunnen enkel worden uitgesproken wanneer één van de
partijen hierom verzoekt
o Relatieve nietigheid = onvolledig, speling is mogelijk
§ Bv: rechtshandeling in strijd met dwingende regels
§ Bv: overeenkomst die je tekende en achteraf bedenk je dat je toen
dronken was
Nietigheden
· Absoluut: volledig
o Wat wordt juist gesanctioneerd: totaal ontbreken van geldigheidsvereisten
of strijdig met openbare orde of goede zeden
→ Bv: handelingsbekwaamheid
□ Nietigheid mag door iedereen ingeroepen worden
□ Nietigheid geldt ex tunc (verleden) en ex nunc (toekomst)
□ Nietigheid kan altijd worden ingeroepen (verjaren niet = vervallen)
· Relatief: deels
o Wat wordt juist gesanctioneerd: gebrekkige geldigheidsvereisten of
strijdigheid met dwingende rechtshandeling
→ Nietigheid mag enkel ingeroepen worden door de persoon die wordt
beschermd
→ Nietigheid geldt enkel voor het verleden
3
, →Nietigheid kan enkel ingeroepen worden bij de start van het geding
(proces) en verjaart (vervalt) na 10 jaar
Rechtsmisbruik
· Rechtsmisbruik: als iemand zijn rechten op zo’n manier uitoefent dat ze de
grenzen te buiten gaan van de uitoefening van die rechten door een normaal
en voorzichtig persoon
o Na uitoefening rechten ontstaat er een nadeel voor een andere persoon
§ Bv: Lichtreclame op pand
Verklaren wat rechtspraak/rechtsleer/gewoonte en billijkheid zijn en hiervan
een voorbeeld geven
Rechtspraak
● Is het proces waarin door een rechter een oordeel wordt gevormd over een
rechtszaak
● Leert ons hoe de rechter de wet in een concreet geval toepast
‐bv. Ongehuwd samenwonen
BV : Bij een burenruzie oordeelt een rechter dat hanengekraai een abnormale burenhinder
uitmaakt. Als later twee andere naburen in een soortgelijke conflictsituatie terechtgekomen,
en de zaak voorleggen aan dezelfde rechter, hoeft hij niet noodzakelijk in dezelfde uitspraak
te doen.
Rechtsleer
•= geheel van wetenschappelijke publicaties over juridische aangelegenheden
•Betreft een geheel van opinies over het recht en de interpretatie ervan
Gewoonte of bliklijkheid
Dit is eigenlijk een vage vorm van recht dat komt van rechtmatigheid en redelijkheid.
Dit wilt zeggen dat je beroep kan doen op billijkheid om bv een contract vast te stellen
bv om te kijken welke verplichtingen de partijen hebben op grond van hun
overeenkomst en de aanvulling ervan. Met andere woorden een beetje de
rechtvaardigheid behouden.
4
