c
HUID- EN WEKE DELEN INFECTIES
bacterie structuur + gram-kleuring ziektebeeld virulentiefactoren behandeling extra
Staphylococcus aureus gram+, kokken, trojes impetigo, cellulitis, paronychia, EC-enzymen: coagulase, Mupirocine: bactericide neuszalf coagulase positief
facultatief ecthyma, necrotiserende fasciitis, stafylokinase, hyaluronidase … ⇒ community & hospital
folliculitis, karbonkel, furunkel, MSSA: (flu)cloxacillin infections
panaritium, pyomyositis, septic exotoxines: α, β, γ, δ, MRSA: vancomycine,
bursitis leukocidine clindamycine, cotrimoxazole commensaal (30%) in neus
STAP-TSS exfoliatieve toxine: A/B) endogene pathogeen: steriele
weefsels infecteren
bloedbaaninfectie (SAB): sepsis, andere toxines: TSST-1,
endocarditis, meningitis, MOF enterotoxin A-H
Staphylococcus epidermidis gram+, kokken, trojes nosocomiale infecties bij vreemd biofilmvorming (op katheters) coagulase negatief
(CNS) facultatief materiaal (inwendige medical ⇒ hospital infections (katheters,
device associated infectie) sensing van aanwezig protheses)
antimicrobiëe peptiden
endocarditis, bacteriëmie, sepsi → defensieve reactie
genenreservoir → naar S.
aureus → resistentie
Streptococcus pyogenes gram+, kokken, ketens vleesetende bacterie antigenen van de celwand: M-, penicilline commensaal
(GAS) facultatief T-, R-proteïne
suppuratief (pus-producerend- penicilline-allergie: clindamycine
β-hemolyse, Lancefield groep A ● invasief: cellulitis & erysipelas, EC enzymen: erythrogeen (Eagle effect)
necrotiserende fasciitis, toxine, streptolysine S & O,
bacteriemie, pneumonia, hyaluronidase … transmissie: druppelinfectie
meningitis
● niet-invasief: fayngitis,
impetigo, sinusitis
non-suppuratief (systeeminfectie
van bloedbaan/weefsels): rash,
erysipelas
roodvonk = scarlatina (2e
kinderziekte)
→ exantheem: fijnvlekkig, zanderig
Streptococcus agalactiae gram+, kokken, ketens neonaat: sepsis, meningitis hoge mortaliteit bij neonaten
(GBS) facultatief volwassenen: UTI, pyelonefritis
besmetting: in utero,
β-hemolyse, Lancefield groep B geboortekanaal, handen
viridans streptococci S. salivarius, S. sanguis, S. mitis endocarditis
Clostridium perfringens gram+, staven, los gasgangreen (A-toxine) sporen besmetting: schotwonde/voedsel
anaëroob voedselvergiftiging (enterotoxine) toxines: A-toxine, enterotoxine
reservoir: zoönose, darm, grond
1
, Bacillus anthracis gram+, staven, ketens cutaneous anthrax (miltvuur) sporen transmissie: dierlijke producten
aëroob woolsorter’s disease (pneumonie) (niet van mens-tot-mens) of
aërosol (5%)
Propionibacterium acnes gram+, staven ontstekingsreactie van penicillines + vreemd materiaal traag-groeiende infectie
anaëroob (haar)follikels of vreemd lichaam verwijderen
(prothese)
Enterococcus gram+, kokken, ketens UTI, infectie van galwegen en eerste keuze: penicilline, infectie bij AB-gebruik
(darmstreptococcen) abdomen, endocarditis, bacteriëmie amoxicilline → uitselectie bij
wisselende hemolyse SSI (surgical side infections) ziekenhuispatiënten
tweede keuze: vancomycine,
linezolid (VRE) commensaal in darmen
Pseudomona aeruginosa gram–, staven, los nosocomiaal: ventilator-associated biofilm frequent resistent tegen AB watersaprofyt, vreemde
aëroob pneumonia (VAP), cystitis, sinusitis, voorwerpen (katheter)
wondinfecties beperkte infectie: ciprofloxacine
bij MUCO-patiënten (minder
niet-nosocomiaal: otitis externa, sepsis: meropenem, bescherming door mucosa),
ooginfecties, endocarditis piperacilline-tazobactam incubatie, endotracheale tube
groene wonde
LUCHTWEGINFECTIES EN MENINGITIS
bacterie structuur + gram-kleuring ziektebeeld virulentiefactoren behandeling extra
Streptococcus pneumoniae gram+, kokken, duplo typische lobaire pneumonie kapsel (IM-reactie remmen) AB: penicilline, amoxicilline vaak na virale infectie
facultatief pneumolysine (ceftriaxone bij meningitis)
omkapseld (halo) bacteriëmie (meningitis) neuraminidase
extracellulair otitis media (lokaal) vaccinatie
viridans streptococci: α-hemolyse
Haemophilus influenzae gram-, staven typische lobaire pneumonie kapsel (K-antigen) amoxicilline (+ clavulaanzuur) typeerbaar: K-antigen (kapsel)
facultatief endotoxine → vooral kinderen
omkapseld: epiglottitis, meningitis, ceftriaxone bij meningitis
etterige ontsteking niet-typeerbaar: geen kapsel
→ kinderen en volwassenen
niet-omkapseld: infectie middenoor,
sinussen, bronchi
Legionella pneumophila gram-, staven atypische pneumonie: slecht Legionella containing vacuole preventie: bacterie elimineren in groei: 45-50°C, zoet stilstaand
intracellulair (alveolaire afgelijnd, diffuus (LVC): fagosoom-lysosoom fusie water water
= veteranenziekte macrofaag) remmen
sepsis AB: azithromycine besmetting: aërosolen
transmissie: niet mens-mens
Mycoplasma pneumoniae géén celwand atypische pneumonie: slecht adhesine (P1 eiwit) AB: azithromycine, doxycycline epidemie om de 4-8 jaar
kleinste bacterie afgelijnd, diffuus (> 8 jaar) bij kinderen en jongvolwassenen
2
HUID- EN WEKE DELEN INFECTIES
bacterie structuur + gram-kleuring ziektebeeld virulentiefactoren behandeling extra
Staphylococcus aureus gram+, kokken, trojes impetigo, cellulitis, paronychia, EC-enzymen: coagulase, Mupirocine: bactericide neuszalf coagulase positief
facultatief ecthyma, necrotiserende fasciitis, stafylokinase, hyaluronidase … ⇒ community & hospital
folliculitis, karbonkel, furunkel, MSSA: (flu)cloxacillin infections
panaritium, pyomyositis, septic exotoxines: α, β, γ, δ, MRSA: vancomycine,
bursitis leukocidine clindamycine, cotrimoxazole commensaal (30%) in neus
STAP-TSS exfoliatieve toxine: A/B) endogene pathogeen: steriele
weefsels infecteren
bloedbaaninfectie (SAB): sepsis, andere toxines: TSST-1,
endocarditis, meningitis, MOF enterotoxin A-H
Staphylococcus epidermidis gram+, kokken, trojes nosocomiale infecties bij vreemd biofilmvorming (op katheters) coagulase negatief
(CNS) facultatief materiaal (inwendige medical ⇒ hospital infections (katheters,
device associated infectie) sensing van aanwezig protheses)
antimicrobiëe peptiden
endocarditis, bacteriëmie, sepsi → defensieve reactie
genenreservoir → naar S.
aureus → resistentie
Streptococcus pyogenes gram+, kokken, ketens vleesetende bacterie antigenen van de celwand: M-, penicilline commensaal
(GAS) facultatief T-, R-proteïne
suppuratief (pus-producerend- penicilline-allergie: clindamycine
β-hemolyse, Lancefield groep A ● invasief: cellulitis & erysipelas, EC enzymen: erythrogeen (Eagle effect)
necrotiserende fasciitis, toxine, streptolysine S & O,
bacteriemie, pneumonia, hyaluronidase … transmissie: druppelinfectie
meningitis
● niet-invasief: fayngitis,
impetigo, sinusitis
non-suppuratief (systeeminfectie
van bloedbaan/weefsels): rash,
erysipelas
roodvonk = scarlatina (2e
kinderziekte)
→ exantheem: fijnvlekkig, zanderig
Streptococcus agalactiae gram+, kokken, ketens neonaat: sepsis, meningitis hoge mortaliteit bij neonaten
(GBS) facultatief volwassenen: UTI, pyelonefritis
besmetting: in utero,
β-hemolyse, Lancefield groep B geboortekanaal, handen
viridans streptococci S. salivarius, S. sanguis, S. mitis endocarditis
Clostridium perfringens gram+, staven, los gasgangreen (A-toxine) sporen besmetting: schotwonde/voedsel
anaëroob voedselvergiftiging (enterotoxine) toxines: A-toxine, enterotoxine
reservoir: zoönose, darm, grond
1
, Bacillus anthracis gram+, staven, ketens cutaneous anthrax (miltvuur) sporen transmissie: dierlijke producten
aëroob woolsorter’s disease (pneumonie) (niet van mens-tot-mens) of
aërosol (5%)
Propionibacterium acnes gram+, staven ontstekingsreactie van penicillines + vreemd materiaal traag-groeiende infectie
anaëroob (haar)follikels of vreemd lichaam verwijderen
(prothese)
Enterococcus gram+, kokken, ketens UTI, infectie van galwegen en eerste keuze: penicilline, infectie bij AB-gebruik
(darmstreptococcen) abdomen, endocarditis, bacteriëmie amoxicilline → uitselectie bij
wisselende hemolyse SSI (surgical side infections) ziekenhuispatiënten
tweede keuze: vancomycine,
linezolid (VRE) commensaal in darmen
Pseudomona aeruginosa gram–, staven, los nosocomiaal: ventilator-associated biofilm frequent resistent tegen AB watersaprofyt, vreemde
aëroob pneumonia (VAP), cystitis, sinusitis, voorwerpen (katheter)
wondinfecties beperkte infectie: ciprofloxacine
bij MUCO-patiënten (minder
niet-nosocomiaal: otitis externa, sepsis: meropenem, bescherming door mucosa),
ooginfecties, endocarditis piperacilline-tazobactam incubatie, endotracheale tube
groene wonde
LUCHTWEGINFECTIES EN MENINGITIS
bacterie structuur + gram-kleuring ziektebeeld virulentiefactoren behandeling extra
Streptococcus pneumoniae gram+, kokken, duplo typische lobaire pneumonie kapsel (IM-reactie remmen) AB: penicilline, amoxicilline vaak na virale infectie
facultatief pneumolysine (ceftriaxone bij meningitis)
omkapseld (halo) bacteriëmie (meningitis) neuraminidase
extracellulair otitis media (lokaal) vaccinatie
viridans streptococci: α-hemolyse
Haemophilus influenzae gram-, staven typische lobaire pneumonie kapsel (K-antigen) amoxicilline (+ clavulaanzuur) typeerbaar: K-antigen (kapsel)
facultatief endotoxine → vooral kinderen
omkapseld: epiglottitis, meningitis, ceftriaxone bij meningitis
etterige ontsteking niet-typeerbaar: geen kapsel
→ kinderen en volwassenen
niet-omkapseld: infectie middenoor,
sinussen, bronchi
Legionella pneumophila gram-, staven atypische pneumonie: slecht Legionella containing vacuole preventie: bacterie elimineren in groei: 45-50°C, zoet stilstaand
intracellulair (alveolaire afgelijnd, diffuus (LVC): fagosoom-lysosoom fusie water water
= veteranenziekte macrofaag) remmen
sepsis AB: azithromycine besmetting: aërosolen
transmissie: niet mens-mens
Mycoplasma pneumoniae géén celwand atypische pneumonie: slecht adhesine (P1 eiwit) AB: azithromycine, doxycycline epidemie om de 4-8 jaar
kleinste bacterie afgelijnd, diffuus (> 8 jaar) bij kinderen en jongvolwassenen
2
