Samenvatting Schooltijd ontwikkeling volledig

Hoofstuk 13 fysieke en motorische
ontwikkeling in de schooltijd
Fysieke groei
 Lagerschoolperiode is relatief rustige periode in groei
 ‘langzaam en gestaag’
 Groei gaat door maar trager dan in de vorige fasen
 Lichaam wordt gespierder en krachtiger
 Groeien 7 cm per jaar en komen 3 kg per jaar bij
 Botten worden harder (steeds minder kraakbeen door ossificatie)
 Systematische individuele verschillen
 Meisjes groeien sneller dan jongens -> rond 13 jaar : iets groter ->
enige levensperiode
 Jongens meer spiercellen dan meisjes
 Meisjes relatief meer vet

Motorische ontwikkeling
Nieuwe grofmotorische vaardigheden :
 Fietsen
 Schaatsen
 Zwemmen
 Touwtjespringen
 Hinkelen
 …
 grote verbetering
 nieuwe vaardigheden komen er door toenemende spiercoördinatie
 vroeger dacht men dat jongens beter waren, maar de verschillen zijn
miniem
 meisjes werden aangepraat dat ze minder goed waren
nieuwe fijnmotorische vaardigheden :
 typen
 aan elkaar schrijven
 gedetailleerde tekeningen
 veters strikken
 knopen vastmaken
 …
Nieuwe motorische vaardigheden reflecteren vooruitgang in
 Flexibiliteit
 Behendigheid
 Kracht
 Informatieverwerking
 Alleen op relevante informatie reageren
 Kortere reactietijd

,  Anticipatorisch reageren op stimuli (bijv. aankomende bal of
ronddraaiend springtouw)
Alle vaardigheden zijn gedreven vanuit hersenontwikkeling
 Toenemende myelinisatie
Fysieke competentie heeft voordelen op sociaal-emotioneel vlak
 Populariteit (vooral bij jongens) -> bij jongens : fysieke competentie
meer gewaardeerd
 Zelfbeeld
 Het is belangrijk om niet te veel druk te leggen op de fysieke competentie
 Belangrijk niveau sportieve activiteit af te stemmen op rijpingsniveau
 Percentage van de totale rijping
 Toepassen hiervan – biobanding

Bedreigingen fysieke ontwikkeling
Voeding
 Als kinderen onvoldoende voedingsstoffen krijgen bereiken ze niet hun
maximale groeipotentieel
 Gemiddeld kleiner
 Gemiddeld lichter
 Ook associatie met aspecten van sociale en emotionele ontwikkeling
 Minder interactie met leeftijdsgenoten
 Meer negatieve en minder positieve emoties
 Lager activiteitsniveau
 Zwakkere cognitieve prestaties
 Adequate voeding stimuleert ontwikkeling van een gezond gebit
 Doorheen schooltijd neemt percentage kinderen met laag BMI of
overgewicht toe
 Overgewicht hangt samen met verhoogd risico op verschillende domeinen
 Gezondheid -> bv. ontwikkeling van diabetes
 Schoolprestaties
 Zelfbeeld
 Psychisch welbevinden
Doorgaans combinatie van genetische aanleg en omgevingsfactoren
 Gewicht adoptiekinderen meer in lijn met gewicht geboorteouders dan
gewicht adoptieouders
 Ongezond eten
 Weinig bewegen
Belangrijk dat kinderen zelf eetgewoonten beheersen
 Beter gezonde levensstijl promoten dan focus op dieet
 Regelmaat in eetmomenten
Structureel tegengaan overgewicht via samenlevingsbrede aanpak
 Bv. EPODE : een initiatief dat gestart is in Frankrijk en uitgroeide tot een
Europees netwerk met samenwerking op lokale niveaus om obesitas van

, kinderen tegen te gaan -> ook op crèches -> omgedoopt tot vivans en
forme (VIF)

Hoofstuk 14 : perceptuele, cognitieve
en taalontwikkeling tijdens de
schooltijd
Perceptuele ontwikkeling
 Schoolkinderen zijn beter in staat waarneming zelf te sturen
 Toegenomen aandachtscontrole : focus op elementen die nodig zijn om
doel te bereiken
 Belangrijkste verandering : perceptie gecentreerd -> gedecentreerd
 Niet alleen op cognitieve, maar ook op perceptuele ontwikkeling
 Ze kunnen meer het niet-dominante waarnemen
 Levert nieuwe perceptuele vaardigheden op
1. Perceptuele reorganisatie = het vermogen om zintuiglijke input in
gedachten zo te herschikken dat er nieuwe structuren uit naar voren
komen
2. Perceptuele schematisering = vermogen om tegelijkertijd het
geheel en de afzonderlijke delen te onderscheiden
3. Perceptuele exploratie = vermogen om een ingewikkelde figuur of
afbeelding die verschillende afzonderlijke figuurtjes bevat systematisch
te scannen en geen enkel detail over het hoofd te zien




 Toegenomen perceptuele vaardigheden dragen bij tot schoolrijpheid
 Kinderen met zintuiglijke (op vlak van perceptie) problemen hebben vaak
bijzondere opvoedings- en onderwijsnoden
 Visuele beperkingen
 Blind
 Slechtziend
 Kleurenblind, …
 Auditieve beperkingen
 Slechthorend
 Auditief overgevoelig, …