Samenvatting - Media economie (05796)

Inhoud
Samenvatting Media-economie................................................................................................................................2
H1: Economische karakteristieken van de media.....................................................................................................2
H2: Media Waardeketen...........................................................................................................................................5
H3: Tweezijdige markten...........................................................................................................................................6
H4: Mediaconcentratie............................................................................................................................................10
Feiten en tendensen............................................................................................................................................13
Incumbents..........................................................................................................................................................14
New Entrants (internetbedrijven).......................................................................................................................16
Mediaconcentratie in Vlaanderen......................................................................................................................19
H5: Nieuwe media-economie..................................................................................................................................20
Netwerk- en platformeconomie..........................................................................................................................21
H6: Platformisering en inkomstenmodellen...........................................................................................................25
Platformisering....................................................................................................................................................27




1

,SAMENVATTING MEDIA-ECONOMIE
H1: ECONOMISCHE KARAKTERISTIEKEN VAN DE MEDIA


1. MICRO-ECONOMIE: UITGANGSPUNTEN

o Economische transactie in de markt

o Geaggregeerde markt

o Homo economicus

o Marktequilibrium

o Marginale opbrengsten & marginale kosten



KARAKTERISTIEKEN VAN PRIVATE GOEDEREN VS MEDIAGOEDEREN
Karakteristieken van private goederen Karakteristieken van mediagoederen
1. Goederen 1. Goederen
 Private goederen (exclusief vs rivaliserend)  Publieke goederen (overvloed van info en
 Schaarste geen schaarste)
 Externaliteiten
2. Aanbod
2. Aanbod
 Maximaliseren winst
 Wet van de afnemende MO  Prototypisch karakter / toenemende
meeropbrengst
3. Vraag
 Wet van Baumol
 Maximaliseren nut
3. Vraag
 Rationele keuze
 Onvoorspelbaar
4. Prijs
 Tijdsafhankelijk
 Belangrijke informatiedrager
4. Prijs
 Equilibrium tussen vraag en aanbod
 Defect prijsmechanisme




1. AARD VAN MEDIAGOEDEREN
Wat wordt er verhandeld: informatie

 Publieke goederen (lijden tot marktfalen) (Niet-rivaliserend & Niet-exclusief)
 Gevolgen: altijd een freeriding probleem (vrijbuiterprobleem)
 Of is er toch (enige) schaarste? Er is vaak initiële schaarste
 Indien dit niet (volledig) lukt: (bijna) gratis weggeven om andere (indirecte) inkomsten te verkrijgen
o Eyeballs (aandacht)
o ‘The Attention Economy’
 Externaliteiten (externe effecten)  grootste marktfalen
 Positieve externe effecten
 Negatieve externe effecten
 Gevolgen: Bron van marktfalen; Overheidsinterventie: regulering, fiscale maatregelen, subsidies,
aanbod publieke omroep, …; Maar hoe ver moet/kan inmenging gaan?;Externaliteiten bij media

2

, zijn groot, maar zeer moeilijk te voorspellen/bewijzen  overheidsfalen; Niet zozeer een
probleem voor bedrijven, maar wel voor maatschappij/overheid

2. AARD VAN HET AANBOD
 Media heeft een prototypisch, ‘artisanaal’, R&D-karakter
o Atypische kostenstructuur (ontwikkelingskost/reproductiekost)
 Gevolgen: Wet van toenemende meeropbrengsten; Schaalopbrensten (economies of scale) 
Concentratie  je kan alle kosten verdelen over kijkers; Eventueel opnieuw marktfalen
o Belang van selectie, packaging en distributie
o Hoge ontwikkelingskosten inperken
o WET VAN BAUMOL (Baumol’s disease)
o Cost disease van de culturele industrie

3. AARD VAN DE VRAAG

 Onvoorspelbaar (1ste kenmerk)
o Vraag komt voor uit behoefte, maar behoefte aan media content is
 Difuus, meerlagig, ongearticuleerd; Afhankelijk van mediageletterdheid; Zeer volatiel
(=turbulent)
o Experience good (ervaringsgoederen)
o Paretodistributie 80/20 regel
 Gevolgen:
 Verkleinen risico’s
 Maar tegelijk ook risico spreiding

 Tijdsafhankelijkheid (2de kenmerk)
o Tijdsafhankelijk karakter van AV consumptie
 ‘primetime’ & Zero-sum game
 Gevolgen
 Belang van merken (‘brands’), vooraankondigingen
 Intensieve marketing rond lanceringsperiode, eerder dan gedurende de totale lifecycle
 Mediagoederen zijn uniek, maar hoge mate substitueerbaarheid
 Substitutie tussen verschillende soorten media
 Consumptie varieert van tijdsintensief tot kapitaalsintensief

4. AARD VAN HET PRIJSMECHANISME

 Prijsmechanisme functioneert slecht in media
o Asymmetrische informatie tussen consument en producent is sterk in media
o Prijs reflecteert niet rechtstreeks de productiekosten
o Prijs reflecteert niet rechtstreeks de vraag
 Defecte
o Consumentenfeedback en mobiliteit van de vraag
o Relatie tussen tevredenheid en consumptie
o Relatie tussen consumptie en opbouw van mediageletterdheid




3