Hier en daar vind je daartoe een aanwijzingen (vb. synoniemen of categorie waartoe het behoort).
WOORD OMSCHRIJVING
A
AAIDD 'American Association on Intellectual and Developmental Disabilities'.
Amerikaanse organisatie die de huidige internationale definitie over
personen met een verstandelijke beperking heeft geformuleerd en zo mee
het beeld over deze personen wilt bepalen.
Adaptieve vaardigheden Aanpassingsmogelijkheden: mogelijkheden om je aan te passen aan
verwachtingen die men heeft van mensen met dezelfde leeftijd + te
antwoorden op de eisen van de omgeving + je aan te passen aan de
heersende cultuur.
ADL Algemeen dagelijkse levenstaken: wassen, tanden poetsen, aankleden
Arbeidsgerichte Vaardigheden aanleren voor werk en ontspanning
tijdsbesteding → MVB, EMB, DVB + LB + NAH
- Geen betaalde arbeid omwille van sociale en emotionele
vaardigheden
- Gestructureerd en aangepast leerproces
- Keukentaken op hygiënische manier uitvoeren
- Kleiwerk tot kwaliteitsvol resultaat afwerken
- Hout- of tuinwerk + semi-industriële opdrachten in lokale bedrijven
Adaptatiefase Fase sociaal-emotionele ontwikkeling.
Je eigen lichaam leren kennen, je eigen grenzen kennen en via het lichaam
de wereld ontdekken en aanpassen aan de wereld.
Associatief denken Actief zoeken naar verbanden tussen oorzaak-gevolg en middel-doel
Ataxische cerebrale Ataxie = een coördinatiestoornis die meestal wordt veroorzaakt door ziekte
parese van de kleine hersenen (= cerebellum).
Lallende spraak door incoördinatie van de gewilde bewegingen bij spraak +
intentietremor die de fijne motoriek bemoeilijkt (bibberen bij bewegingen)
dronken indruk.
A.L.S Degeneratieve aandoening
- Een aandoening die leidt tot het onvoldoende of niet functioneren
van de spieren
- Vaak progressief verloop
- Verscheidenheid verloopt soms verschillend
- Invloed op levensdomein vaak onzichtbaar → niet te onderschatten
psychologische impact en impact op sociale leven
Artritis Chronische gewrichtsontsteking met een onbekende oorzaak
- Auto-immuunziekte
- Ontsteking van de omhullende gewrichtskapsel
- Slijmvlieslagen worden dikker → extra vocht
- Gewrichten worden steeds moeilijker beweegbaar
, - Uiteindelijke schade aan kraakbeen en bod → pijn
Anti-decubitus Materiaal die decubitus/ doorligwonden voorkomen.
materiaal
Actieve mobilisatie Begeleiding bij het stappen of oefeningen om spieren soepel te houden.
(kinesitherapie) Oefeningen die de persoon zelf uitvoert.
Anoxie Zuurstoftekort in weefsel en organen waardoor je een aangeboren
hersenletsel of NAH kan krijgen.
Apraxie Stoornis t.g.v. een hersenletsel waardoor de persoon, ondanks intacte
spieren, bepaalde bewegingen niet kan maken. Handeling niet meer goed
kunnen afronden: blokkeren of volgorde deelhandelingen niet meer
hanteren.
Amnesie Algemeen geheugenprobleem: niet onthouden van namen, info…
Posttraumatische amnesie = geheugenstoornis gelinkt aan traumatische
gebeurtenis. Vb.: persoon met NAH heeft geen herinneringen aan het
ongeluk of ziekenhuisopname + periode van bewusteloosheid komt ook
niet terug.
Agnosie Niet herkennen/ benoemen wie of wat je waarneemt -> niet op een woord
komen, maar wel weten wat het is of iets niet meer weten wat je eigenlijk
wel zou moeten weten.
Afasie Taalstoornis t.g.v. een beschadiging in het spraakcentra door CVA, ongeval,
tumor of ontsteking. Spieren worden wel goed aangestuurd, maar
taalbegrip- en gebruik is fout.
Afasie van Wernicke Synoniem: sensorische afasie
Spreken vloeiend, maar inhoud is vaak onlogisch + hebben moeilijkheden
bij het begrijpen van taal.
- Moeilijk begrijpen
- Spreken vlot, maar onlogisch + traag + lange pauzes
- Geen ziekte-inzicht
Afasie van Broca Synoniem: motorische afasie
Geen moeite om taal te begrijpen, maar hebben onvoldoende
woordenschat.
- Wel begrijpen
- Spreken moeilijk verstaanbaar, traag
- Ziekte-inzicht - frustratie
Apathie Geen eigen initiatief nemen vb.: niet eten als het niet word aangeboden
Automutilatie Zelf-verwondend gedrag
, B
Beperking (ICF-stoornis/beperking/participatieprobleem); functioneel concept, het
gaat om belemmeringen in aspecten van het dagelijkse functioneren ten
gevolge van een stoornis. De betrokken persoon kan bepaalde aspecten
van het dagelijkse leven minder goed.
Brussen Broers en zussen
Begeleid ontdekkend - 1ste model ‘begeleid initiatief model’: het stimuleren van
leren (of EIM) denkvaardigheden van personen met VB is hierin verwerkt
- 2de model ‘Begeleid ontkennend leren’
o Drang om cliënt te helpen → omgezet in coachen en
probleemoplossend denken
o Leersituaties worden gebruikt
o Die coaching gebruiken in andere situaties
Beschutte voor mensen met LVB en eventueel MVB + LB
tewerkstelling - Betaald
- Meer ruimte en arbeidsposten
- Werk en tempo aan te passen
- Meer begeleiding en coaching voor werknemers (aanvragen verlof)
Bezigheids-gerichte - Valt onder centrum dagondersteuning
tijdsbesteding - Geen betaalde arbeid omwille van sociale en emotionele
vaardigheden
- Op verschillende niveaus naargelang ondersteuningsvraag
- Lichaam gebonden activiteiten, snoezelen, huishoudelijke taken
- Arbeidsgericht werk: hout-of tuinwerk, fabriek dozen plooien
Begeleid werken Op maat en moet voldoende plezier geven
- Coach biedt eerst ondersteuning bij vinden van werk, aanleren en
oefenen van nodige vaardigheden bij inwerken en verder opvolgen
- Vrijwilligerswerk in rusthuis, attractiepark,..
→ doordat er een coach is, is het geen vrijwilligerswerk, is de coach er niet
dan is het geen begeleid werken.
Belevingsgerichte zorg/ Methodieken die erg aansluiten bij de beleving van de persoon.
ondersteuning
BIM beleven in muziek Een bewegingsmethodiek. Cliënt op het ritme van de muziek laten
bewegen. Met voorwerpen klanken van de muziek op het lichaam
overbrengen. Hoe sneller muziek, hoe sneller beweging.
Basale stimulatie een benaderingswijze gericht op iedereen die contact heeft met mensen
met een meervoudige beperking en DVB die zelf niet in staat zijn tot
interactie
- Gericht op behouden en uitlokken van waarneming, beweging en
communicatie
C
Classificeren Onderverdelen in subgroepen
Comorbiditeit Meerdere ziektebeelden tegelijk.
WOORD OMSCHRIJVING
A
AAIDD 'American Association on Intellectual and Developmental Disabilities'.
Amerikaanse organisatie die de huidige internationale definitie over
personen met een verstandelijke beperking heeft geformuleerd en zo mee
het beeld over deze personen wilt bepalen.
Adaptieve vaardigheden Aanpassingsmogelijkheden: mogelijkheden om je aan te passen aan
verwachtingen die men heeft van mensen met dezelfde leeftijd + te
antwoorden op de eisen van de omgeving + je aan te passen aan de
heersende cultuur.
ADL Algemeen dagelijkse levenstaken: wassen, tanden poetsen, aankleden
Arbeidsgerichte Vaardigheden aanleren voor werk en ontspanning
tijdsbesteding → MVB, EMB, DVB + LB + NAH
- Geen betaalde arbeid omwille van sociale en emotionele
vaardigheden
- Gestructureerd en aangepast leerproces
- Keukentaken op hygiënische manier uitvoeren
- Kleiwerk tot kwaliteitsvol resultaat afwerken
- Hout- of tuinwerk + semi-industriële opdrachten in lokale bedrijven
Adaptatiefase Fase sociaal-emotionele ontwikkeling.
Je eigen lichaam leren kennen, je eigen grenzen kennen en via het lichaam
de wereld ontdekken en aanpassen aan de wereld.
Associatief denken Actief zoeken naar verbanden tussen oorzaak-gevolg en middel-doel
Ataxische cerebrale Ataxie = een coördinatiestoornis die meestal wordt veroorzaakt door ziekte
parese van de kleine hersenen (= cerebellum).
Lallende spraak door incoördinatie van de gewilde bewegingen bij spraak +
intentietremor die de fijne motoriek bemoeilijkt (bibberen bij bewegingen)
dronken indruk.
A.L.S Degeneratieve aandoening
- Een aandoening die leidt tot het onvoldoende of niet functioneren
van de spieren
- Vaak progressief verloop
- Verscheidenheid verloopt soms verschillend
- Invloed op levensdomein vaak onzichtbaar → niet te onderschatten
psychologische impact en impact op sociale leven
Artritis Chronische gewrichtsontsteking met een onbekende oorzaak
- Auto-immuunziekte
- Ontsteking van de omhullende gewrichtskapsel
- Slijmvlieslagen worden dikker → extra vocht
- Gewrichten worden steeds moeilijker beweegbaar
, - Uiteindelijke schade aan kraakbeen en bod → pijn
Anti-decubitus Materiaal die decubitus/ doorligwonden voorkomen.
materiaal
Actieve mobilisatie Begeleiding bij het stappen of oefeningen om spieren soepel te houden.
(kinesitherapie) Oefeningen die de persoon zelf uitvoert.
Anoxie Zuurstoftekort in weefsel en organen waardoor je een aangeboren
hersenletsel of NAH kan krijgen.
Apraxie Stoornis t.g.v. een hersenletsel waardoor de persoon, ondanks intacte
spieren, bepaalde bewegingen niet kan maken. Handeling niet meer goed
kunnen afronden: blokkeren of volgorde deelhandelingen niet meer
hanteren.
Amnesie Algemeen geheugenprobleem: niet onthouden van namen, info…
Posttraumatische amnesie = geheugenstoornis gelinkt aan traumatische
gebeurtenis. Vb.: persoon met NAH heeft geen herinneringen aan het
ongeluk of ziekenhuisopname + periode van bewusteloosheid komt ook
niet terug.
Agnosie Niet herkennen/ benoemen wie of wat je waarneemt -> niet op een woord
komen, maar wel weten wat het is of iets niet meer weten wat je eigenlijk
wel zou moeten weten.
Afasie Taalstoornis t.g.v. een beschadiging in het spraakcentra door CVA, ongeval,
tumor of ontsteking. Spieren worden wel goed aangestuurd, maar
taalbegrip- en gebruik is fout.
Afasie van Wernicke Synoniem: sensorische afasie
Spreken vloeiend, maar inhoud is vaak onlogisch + hebben moeilijkheden
bij het begrijpen van taal.
- Moeilijk begrijpen
- Spreken vlot, maar onlogisch + traag + lange pauzes
- Geen ziekte-inzicht
Afasie van Broca Synoniem: motorische afasie
Geen moeite om taal te begrijpen, maar hebben onvoldoende
woordenschat.
- Wel begrijpen
- Spreken moeilijk verstaanbaar, traag
- Ziekte-inzicht - frustratie
Apathie Geen eigen initiatief nemen vb.: niet eten als het niet word aangeboden
Automutilatie Zelf-verwondend gedrag
, B
Beperking (ICF-stoornis/beperking/participatieprobleem); functioneel concept, het
gaat om belemmeringen in aspecten van het dagelijkse functioneren ten
gevolge van een stoornis. De betrokken persoon kan bepaalde aspecten
van het dagelijkse leven minder goed.
Brussen Broers en zussen
Begeleid ontdekkend - 1ste model ‘begeleid initiatief model’: het stimuleren van
leren (of EIM) denkvaardigheden van personen met VB is hierin verwerkt
- 2de model ‘Begeleid ontkennend leren’
o Drang om cliënt te helpen → omgezet in coachen en
probleemoplossend denken
o Leersituaties worden gebruikt
o Die coaching gebruiken in andere situaties
Beschutte voor mensen met LVB en eventueel MVB + LB
tewerkstelling - Betaald
- Meer ruimte en arbeidsposten
- Werk en tempo aan te passen
- Meer begeleiding en coaching voor werknemers (aanvragen verlof)
Bezigheids-gerichte - Valt onder centrum dagondersteuning
tijdsbesteding - Geen betaalde arbeid omwille van sociale en emotionele
vaardigheden
- Op verschillende niveaus naargelang ondersteuningsvraag
- Lichaam gebonden activiteiten, snoezelen, huishoudelijke taken
- Arbeidsgericht werk: hout-of tuinwerk, fabriek dozen plooien
Begeleid werken Op maat en moet voldoende plezier geven
- Coach biedt eerst ondersteuning bij vinden van werk, aanleren en
oefenen van nodige vaardigheden bij inwerken en verder opvolgen
- Vrijwilligerswerk in rusthuis, attractiepark,..
→ doordat er een coach is, is het geen vrijwilligerswerk, is de coach er niet
dan is het geen begeleid werken.
Belevingsgerichte zorg/ Methodieken die erg aansluiten bij de beleving van de persoon.
ondersteuning
BIM beleven in muziek Een bewegingsmethodiek. Cliënt op het ritme van de muziek laten
bewegen. Met voorwerpen klanken van de muziek op het lichaam
overbrengen. Hoe sneller muziek, hoe sneller beweging.
Basale stimulatie een benaderingswijze gericht op iedereen die contact heeft met mensen
met een meervoudige beperking en DVB die zelf niet in staat zijn tot
interactie
- Gericht op behouden en uitlokken van waarneming, beweging en
communicatie
C
Classificeren Onderverdelen in subgroepen
Comorbiditeit Meerdere ziektebeelden tegelijk.
