Samenvatting ODW1: eerste jaar orthopedagogie

ODW1: inleiding
1. Inleiding
Def: Orthopedagogiek, die situatie waar het gewone opvoeden te kort schiet.

Als opvoeder  begeleidt mensen met beperking
 Moet alle ≠ doelgroepen kennen  breed werkveld
Je begeleidt mensen met een handicap
 = belemmering
 Gebruiken i/d brede zin v/h woord
Oorsprong:
= ‘hand in cap’
- Middeleeuwen
o Dingen verpatsen & verkopen
o Wel/niet akkoord over prijs  hand in cap: ≠ gelijk

Moet kunnen preventief handelen
Bv: bij activiteit: weten wat wel/niet kan  ‘niks’ fout lopenniks’ fout lopen’ fout lopen
Bv: autis’ fout lopenme: kan niet gwn zwemmen met kind met autis’ fout lopenme  moet s’ fout lopentructuur hebben.

1.1 Personen met een beperking
- Mensen met wie je werkt  blijven zien als gewone mens
 Willen/mogen niet anders behandeld worden.
 Mag hen niet denigrerend bekijken
 Niet kijken naar alleen label
Je blik op een persoon mag niet alleen afhangen v/d beperking
 Kennis gebruiken  om gaan met personen

1.2 Het nieuwe paradigma: Kwaliteit van bestaan
(QOL-Quality of Life)
Def: Mensen een zo makkelijk en gewoon leven laten leiden.

1.2.1 8 domeinen van QOL:
( Schalock & Verdugo)

Vragenlijst met 8 domeinen:
1) Emotioneel welbevinden (stress/zelfbeeld)
2) Interpersoonlijke relaties (capaciteiten  vrienden maken)
3) Materieel welbevinden (gsm hebben)
4) Persoonlijke ontplooiing (hobby’s)
5) Lichamelijk welbevinden (recht  eigen arts)
6) Zelfbepaling (zelf mogen beslissen  wat gebeurd)
7) Sociale inclusie (betrokkenheid in groep)
8) Rechten (w rechten gerespecteerd?)

- Je hoeft het niet over de beperking zelf te hebben
 Word niet per sé zo gevraagd, wel gebruikt als basis

,1.2 Het nieuwe paradigma: inclusie
Iedereen hoort erbij. Word letterlijk betrokken bij de gewone samenleving en maken er deel
van uit.

Richtlijnen:
 Zelf invulling geven a/h leven
 Deelnemen a/d samenleving
 Kans om te ontplooien/leren/vdhn ontw.
 Relaties onderhouden
 Gerespecteerd w als volwaardig pers.

Werken als orthopedagoog  lijkt een tegenstelling
- Mag niet kijken naar label  hebt kennis over label nodig

Erg vaak veel mensen NIET bereid om te helpen
Inclusie kan vaak fout lopen  mensen niet bereid of geen kennis van inclusie.




ODW1: personen m/e verstandelijke beperking

, 1. Inleiding
1.1 De terminologie
 Vroeger personen met een mentale beperking.
 Nu mensen met een verstandelijke beperking.
1.2 Internationaal
VS/Canada: intellectual disabilities.
UK: learning disabilities (dit lijkt op leerstoornis maar is verstandelijke. Bep.)

2. De Historiek
 Oudheid-1992
1.1 Voor 1850
 Algemene desinteresse
 Entertainment
Vb. Middeleeuwen: De hofnar moet de koning entertainen.
1840-1940: freaks’ fout lopenhows’ fout lopen (nu minder expliciet, wel s’ fout lopenociaal mediavideo’s’ fout lopen).
 Asielen voor “onaangepasten”
 Pioniers:
Buiten vlaanderen:
John Locke (1762)

 “De mens is een onbeschreven blad, mens is maakbaar.”

Jean-jacques Rousseau (1712-1778)

 Geen kind/volwassene onderscheid.
 Moderne visie op opvoeden.
 Wel ouderwets “vrouwen poetsen”.
 Maatschappelijk verdrag van hem invloed op UVRM.
 Invloed op franse constitutie.

Johann Pestalozzi

 Elementaire methode
Def: mens moet beginnen met de elementaire dingen te leren.
Bv. Schrijven, lezen, klanken, cijfers’ fout lopen…


Pinel (1745-1826)

 “Vader van de psychiatrie.”
 Eerste beschrijving van psychiatrische ziektebeelden.
 “Bevrijdde vrouwen van de ketens.”
 Was eigenlijk Puissin: hij verving ketens door stoffen dwangbuizen en gesprekken.
 1801: Pinel schreef “nosographie des maladies mentales”
Over gesprekken met patiënten, grote invloed op wetenschap.
 Voorlopers van Freud.

Esquirol (leerling van Pinel)

 Spreekt van idiotie. (1820)

,  Idioten, verwarden en dementen.

Itard (1774-1838)

 Medisch-pedagogische benadering.
 Belang van observatie.
 “Wilde van Aveyron” (jungle book)
 Ontgoocheld, opvoeden mislukt.
 Grote invloed op medisch-pedagogische benadering
 1821: publicatie van 170casussen
Bv. Doven, blinden…
 Sensualisme: focus op de zintuigen leggen.
 Eerst worden je zintuigen gevormd, dan taal en daarna pas abstract denken.

Séguin (1812)

 Belangrijk man.
 “We moeten zintuigen stimuleren”
 School voor idioten.
 1846 publicatie over verstandelijke beperking.
 Je moet hen leren over goed en kwaad en helpen naar onafhankelijkheid.
 Seguin sign : beschrijving over spierspanning voor een elliptische aanval.

Leannec

 Uitvinder stethoscoop.

In Vlaanderen:
Triest (1760-1836) en Guislain (1797-1860)

 Oprichter van broeders van liefde.
 BVL is werkgever van veel voorzieningen dag van vandaag.
 Stelde Guislain aan als arts. -> Guislain instituut.
 Voor eerst gelet op architectuur.
Bv. Tralies’ fout lopen vers’ fout lopenieren, arbeid, orde…
 1807: broeders van liefde
 1814: dagonderwijs
 1815: geestelijke gezondheidszorg
 1828: aanstelling Dr. Guislain
 1857: Guislain instituut




1.2 1850

 Eerste inrichtingen