Samenvatting psychologie leen: eerste jaar orthopedagogie

Psychologie (Leen)
Hoofdstuk 2: psychotherapie
 Patiënt werd cliënt.

1. Dodo Bird Verdict
Saul Rosenzweig

 kwam tot de conclusie dat verschillende therapieën toch gelijke resultaten geven (= het dodo
bird verdict)

1.1 common factors theory

 Er zijn gemeenschappelijke factoren verantwoordelijk voor het succes van de therapie.




1.2 placebo

 Middel bevat geen werkzame bestanddelen
 Om te spreken van een placebo-effect moet de verbetering duidelijk te linken zijn
aan het toegediende middel.

,2. Dodo Bird Myth
“Zijn de resultaten effectief en causaal een gevolg van de (eerdergenoemde) factoren?”

 Moeilijk te bewijzen
 Ook mensen tegen.
 onderzoeken tonen verschillen aan tussen therapievormen
 meta-analyses tonen aan dat studies fouten vertonen

3. evidence-based
 De effectiviteit (werkzaamheid) van je behandeling moet wetenschappelijk onderbouwd zijn!

3.1 randomised control trials

“Hoe kan je aantonen dat het uitvoeren van een protocol of handleidinggericht op een specifieke
problematiek of stoornis-effect kan zijn?”

Voorwaarden:

 Controlegroep
 Dubbel-blind (=onderzoeker en onderzochte weten niet welke behandeling)
 Isolerende variatie (= zorgen voor geen beïnvloedende factoren)

Kritieken:

 Isolerende variatie = vaak onmogelijk
 Kans op methodologische fouten is reeël!
 Evidence based aanpak is vooral gericht of de therapie werkt, niet hoe ze werkt.

3.2 empirically supported treatments

Behandelingen bedoeld voor een specifieke doelgroep die werkzaam blijken te zijn in gecontroleerd
onderzoek.

Doel: symptomen wegwerken

Deze geprotocolleerd en experimenteel getoetste behandelingen worden vaak gebruikt binnen de
derde generatie gedragstherapieën:

 Pre-postmetingen
 Bieden voor therapeut en client houvast
 Kritische kanttekeningen

4. EDMR
= Eye Movement Desensitization & Reprocessing

 Def: Een (kortdurende) therapie voor mensen die last blijven houden van de gevolgen
van een schokkende ervaring, zoals een ongeval, seksueel geweld of een
geweldsincident. (PTSS)
 Wie? Amerikaanse psychologe Shapiro
 Gebeurtenis terug oproepen inclusief negatieve beelden, gevoelens en lichamelijke
gewaarwordingen
 Dit in combinatie met een afleidende stimulus (handbeweging, geluid)

,  Herhaling tot de spanning is gezakt tot nul

5. aan verbetering toe
Psychologen zijn overtuigd van hun eigen resultaten, al dan niet terecht.

Lake Wobegon-effect:

 mensen overschatten hun eigen prestaties in vergelijking met anderen

6. wie doet wat?
6.1 psycholoog en psychiater

3 verschillende: psychologen, psychiaters, psychotherapeuten

Psychiater:
 mag medicijnen voorschrijven, psycholoog niet.

Psychotherapeut:
 Helpt bij psychische klachten
 Heeft een erkende opleiding gevolgd
 Wettelijk: iemand die een betaalde prestatie levert die (door de overheid) wordt
terugbetaald

6.2 psychotherapie, counseling, coaching, geprotocolleerde behandeling
Counseling:

 vooral luisteren wat de persoon te vertellen heeft, geen sturende houding, je gaat geen
advies of raad geven, je gaat de juiste vragen stellen
 Counseling is geen psychotherapie of gedragstherapie, het is een meer laagdrempelige vorm
van (emotionele) hulpverlening.

Psychotherapie:

 heel direct
 richt zich naar de behandeling van psychische problemen en stoornissen

Bv: stress, angst, depressie, slapeloosheid, …
Coaching:

 begeleiden, samenwerken, gericht op het welzijn
 gericht op het leveren van prestatie

Protocollen:

 stapsgewijs, gerichtheid op aanpak

Trainen:

 gericht op 1 specifiek element

Bv: faalangst trainen