VMV 7: Orgaandonatie en -transplantatie
1. Wetgeving in België.
1.1. Wie kan donor zijn?
Wet van 13 juni 1986 (België): wet over het wegnemen en transplanteren van organen en weefsels.
Donatie bij leven kan:
o Onder begeleiding van een arts.
o Vrij van druk of compensatie.
o Met toezicht op correct verloop.
Donatie bij overlijden kan:
o Bij elke overleden Belg die in België̈ woont.
o Bij elke overleden Belgische resident (> 6 maand ingeschreven in het vreemdelingenregister).
Opting-out: de overheid gaat ervan uit dat men bij overlijden orgaandonor is, tenzij men dit bij leven
expliciet laat registeren dat men dit niet wil ⇾ België.
⟺
Opting in: De overheid gaat ervan uit dat men enkel orgaandonor is wanneer men bij leven dit
expliciet laat registeren.
Elke Belg is donor, maar:
- Arts moet nagaan wat de wilsbeschikking was van de overledene.
Formeel: testament, Orgadon…
Informeel: familie, vrienden, huisarts, social media…
- Bij verzet door de overleden persoon kan er geen donatie zijn.
- Bij uitdrukkelijke positieve wilsbeschikking kan de familie zich niet verzetten tegen
orgaandonatie!
Aanpassing in wetgeving sinds 2020:
- Bijkomende mogelijkheden voor formele registratie wilsbeschikking orgaandonatie.
Via registratieformulier in het gemeentehuis.
Via e-ID (eHealth-platform).
Via de huisarts.
- Differentiatie in toestemming/verzet voor verschillende items.
Vroeger: globale toestemming/verzet voor organen én weefsels.
Nu:
Organen.
Weefsels.
Wetenschappelijk onderzoek.
Advanced Therapeutic Medical Products.
Mogelijke valkuilen:
- Nieuwe mogelijkheden zorgen ervoor dat orgaandonatie drempelverlagend is.
Negatieve connotatie: meer verzet? (cfr. Nederland) en “van gedacht veranderen” o.b.v. foute
informatie.
- Nadruk & sensibilisering rond registratie: creëert verwarring en vrees voor evolutie van opting
out naar opting in.
Emotioneel aspect:
o Respect voor het lichaam van de overleden persoon.
o Rekening houden met de gevoelens van de familie.
1
1. Wetgeving in België.
1.1. Wie kan donor zijn?
Wet van 13 juni 1986 (België): wet over het wegnemen en transplanteren van organen en weefsels.
Donatie bij leven kan:
o Onder begeleiding van een arts.
o Vrij van druk of compensatie.
o Met toezicht op correct verloop.
Donatie bij overlijden kan:
o Bij elke overleden Belg die in België̈ woont.
o Bij elke overleden Belgische resident (> 6 maand ingeschreven in het vreemdelingenregister).
Opting-out: de overheid gaat ervan uit dat men bij overlijden orgaandonor is, tenzij men dit bij leven
expliciet laat registeren dat men dit niet wil ⇾ België.
⟺
Opting in: De overheid gaat ervan uit dat men enkel orgaandonor is wanneer men bij leven dit
expliciet laat registeren.
Elke Belg is donor, maar:
- Arts moet nagaan wat de wilsbeschikking was van de overledene.
Formeel: testament, Orgadon…
Informeel: familie, vrienden, huisarts, social media…
- Bij verzet door de overleden persoon kan er geen donatie zijn.
- Bij uitdrukkelijke positieve wilsbeschikking kan de familie zich niet verzetten tegen
orgaandonatie!
Aanpassing in wetgeving sinds 2020:
- Bijkomende mogelijkheden voor formele registratie wilsbeschikking orgaandonatie.
Via registratieformulier in het gemeentehuis.
Via e-ID (eHealth-platform).
Via de huisarts.
- Differentiatie in toestemming/verzet voor verschillende items.
Vroeger: globale toestemming/verzet voor organen én weefsels.
Nu:
Organen.
Weefsels.
Wetenschappelijk onderzoek.
Advanced Therapeutic Medical Products.
Mogelijke valkuilen:
- Nieuwe mogelijkheden zorgen ervoor dat orgaandonatie drempelverlagend is.
Negatieve connotatie: meer verzet? (cfr. Nederland) en “van gedacht veranderen” o.b.v. foute
informatie.
- Nadruk & sensibilisering rond registratie: creëert verwarring en vrees voor evolutie van opting
out naar opting in.
Emotioneel aspect:
o Respect voor het lichaam van de overleden persoon.
o Rekening houden met de gevoelens van de familie.
1
