H1 stoffen
§ 1 stofeigenschappen
Stoffen herkennen
Veel stoffen lijken op elkaar. Als je de stof niet aan zijn kleur kan herkennen kan het helpen
om er aan te ruiken. De meeste stoffen hebben een kenmerkende geur bijvoorbeeld alcohol.
Je moet hiermee wel oppassen, sommigen stoffen zijn niet goed voor het slijmvlies. Daarom
moet je voorzichtig ruiken: haal de dop van het flesje af en wapper boven het flesje met je
hand. Zo voorkom je dat je teveel van de stof binnen krijgt.
Eigenschappen waaraan je de stof kan herkennen noem je stofeigenschappen
geur: alcohol heeft een andere geur dan terpentine
kleur: koper is oranje, goud is geel, lood is grijs
smaakt: suiker smaakt zoet, keukenzout smaakt zout
brandbaarheid: benzine is brandbaar, water niet
Stoffen en veiligheid
Sommigen stoffen kunnengevaarlijk zijn bijvoorbeeld spiritus, wasbenzine en ammonia. De
stof kan bijvoorbeeld gevaarlijk zijn als:
- als je de stof inademt
- als je de stof inslikt
- als je de stof op je huid, in je ogen of op je kleren krijgt
- als je met vuur bij de stof komt
- als je de stof mengt met een andere stof
Daarom staan er gevarensymbolen op de verpakkingen bijvoorbeeld:
Explosief: kan door een licht ontvlambaar: kan Brandbevorderend: kan
Corrosief: kan materialen, heel gemakkelijk in
vonk of schok brandende stoffen
ogen en huid ernstig aantasten brand vliegen
ontploffen heviger laten branden
giftig: kan je ernstig
schadelijk: is schadelijk, kan
ziek maken of dodelijk
ogen en huid irriteren
zijn
, §2 zuivere stoffen en mengsels
Bij nask gebruik je nooit het woord puur en je noemt een stof alleen maar zuiver als er maar
één stof in zit. Bij nask zit er in zuiver water dus alleen maar water en niks anders. Als er een
andere stof is toegevoegd is het een mengsel.
de samenstelling van mengsels
soms is het handig om te weten wat er precies in de samenstelling zit. Je wil dan niet alleen
weten wat er in zit maar ook hoeveel. Er zijn verschillende manieren om dit aan te geven.
Bij water wordt vaak de concentratie van opgeloste stoffen aangegeven in milligram per liter.
Bijvoorbeeld 105 mg/L.
Oplossingen
Als je een vaste stof mengt met een vloeistof en hij wordt na flink roeren niet troebel, heb je
een oplossing gemaakt. De vloeistof is dan het oplosmiddel. De stof die in de vloeistof zit
(bijvoorbeeld suikerwater) wordt de opgeloste stof genoemd (suiker).
Als je suiker mengt met water verspreiden de moleculen van de suiker zich door het water.
Na een tijdje is de stof volledig opgelost, dan is de suiker aan alle kanten omringd door het
oplosmiddel (water).
Suspensies
Een oplossing is helder en blijft altijd gemend. Als het een troebel mengsel wordt en na
verloop van tijd ontmengt is het een suspensie.
de grootte van moleculen
moleculen zijn zo klein dat hun grootte wordt uitgedrukt in nanometers. 1 nanometer is een
miljardste deel van een meter: 1nm = 0,000 000 001.
Omdat moleculen zo klein zijn, kunnen ze door hele kleine openingen stromen. Stel dat je
suikerwater door het filter heen zou doen, zou er niks achterblijven in het filter. Dit komt
doordat voor een watermolecuul dit enorme gaten zijn, terwijl de mens ze niet met het blote
oog kan zien.
§ 1 stofeigenschappen
Stoffen herkennen
Veel stoffen lijken op elkaar. Als je de stof niet aan zijn kleur kan herkennen kan het helpen
om er aan te ruiken. De meeste stoffen hebben een kenmerkende geur bijvoorbeeld alcohol.
Je moet hiermee wel oppassen, sommigen stoffen zijn niet goed voor het slijmvlies. Daarom
moet je voorzichtig ruiken: haal de dop van het flesje af en wapper boven het flesje met je
hand. Zo voorkom je dat je teveel van de stof binnen krijgt.
Eigenschappen waaraan je de stof kan herkennen noem je stofeigenschappen
geur: alcohol heeft een andere geur dan terpentine
kleur: koper is oranje, goud is geel, lood is grijs
smaakt: suiker smaakt zoet, keukenzout smaakt zout
brandbaarheid: benzine is brandbaar, water niet
Stoffen en veiligheid
Sommigen stoffen kunnengevaarlijk zijn bijvoorbeeld spiritus, wasbenzine en ammonia. De
stof kan bijvoorbeeld gevaarlijk zijn als:
- als je de stof inademt
- als je de stof inslikt
- als je de stof op je huid, in je ogen of op je kleren krijgt
- als je met vuur bij de stof komt
- als je de stof mengt met een andere stof
Daarom staan er gevarensymbolen op de verpakkingen bijvoorbeeld:
Explosief: kan door een licht ontvlambaar: kan Brandbevorderend: kan
Corrosief: kan materialen, heel gemakkelijk in
vonk of schok brandende stoffen
ogen en huid ernstig aantasten brand vliegen
ontploffen heviger laten branden
giftig: kan je ernstig
schadelijk: is schadelijk, kan
ziek maken of dodelijk
ogen en huid irriteren
zijn
, §2 zuivere stoffen en mengsels
Bij nask gebruik je nooit het woord puur en je noemt een stof alleen maar zuiver als er maar
één stof in zit. Bij nask zit er in zuiver water dus alleen maar water en niks anders. Als er een
andere stof is toegevoegd is het een mengsel.
de samenstelling van mengsels
soms is het handig om te weten wat er precies in de samenstelling zit. Je wil dan niet alleen
weten wat er in zit maar ook hoeveel. Er zijn verschillende manieren om dit aan te geven.
Bij water wordt vaak de concentratie van opgeloste stoffen aangegeven in milligram per liter.
Bijvoorbeeld 105 mg/L.
Oplossingen
Als je een vaste stof mengt met een vloeistof en hij wordt na flink roeren niet troebel, heb je
een oplossing gemaakt. De vloeistof is dan het oplosmiddel. De stof die in de vloeistof zit
(bijvoorbeeld suikerwater) wordt de opgeloste stof genoemd (suiker).
Als je suiker mengt met water verspreiden de moleculen van de suiker zich door het water.
Na een tijdje is de stof volledig opgelost, dan is de suiker aan alle kanten omringd door het
oplosmiddel (water).
Suspensies
Een oplossing is helder en blijft altijd gemend. Als het een troebel mengsel wordt en na
verloop van tijd ontmengt is het een suspensie.
de grootte van moleculen
moleculen zijn zo klein dat hun grootte wordt uitgedrukt in nanometers. 1 nanometer is een
miljardste deel van een meter: 1nm = 0,000 000 001.
Omdat moleculen zo klein zijn, kunnen ze door hele kleine openingen stromen. Stel dat je
suikerwater door het filter heen zou doen, zou er niks achterblijven in het filter. Dit komt
doordat voor een watermolecuul dit enorme gaten zijn, terwijl de mens ze niet met het blote
oog kan zien.
