Samenvatting Recht en onderneming (prof. Hendrik Vanhees)

Ondernemingsrecht in
hoofdlijnen
1 HDST 1: Begrippen en algemene regelen
1.1 Ondernemingsrecht
Ondernemingsrecht = de tak van het recht die de activiteiten van ON’en regelt

Tot 1 nov 2018: Handels- en economisch recht

Vanaf 1 nov 2018: ondernemingsrecht bestaande uit:

- Vennootschapsrecht (zie volgend jaar): regelen de oprichting, werking en vereffening van
vennootschappen en de verhoudingen tss de verschillende vennoten
- Economisch recht
o Regels van privaat economisch recht: ordening voor ON (vroegere handelsrecht)
o Regels van publiek economisch recht: overheid probeert sturing te geven aan het
economisch functioneren van ON’en

1.2 Handelaars en ondernemingen
1.2.1 Handelaar
Iedere ON heeft een handelszaak (= handelsfonds), de waarde hiervan is dat je met betrekking tot de
handelszaak overeenkomsten kan sluiten

Handelszaak = geheel van middelen (of G) gekenmerkt door 3 cumulatieve aspecten:

- Waarmee je ON mee drijft
- Waarmee je uw klanten aantrekt
- Waarmee je uw klanten tracht te behouden

Je kan de handelszaak omschrijven: (wat zit erin?)

- MAAR vaak w het niet omschreven, er zijn bepaalde zaken die ALTIJD deel uitmaken vd
handelszaak:
o Merken
o Uithangbord
o Recht op huurceel = zaak zit in een gehuurd pand, het huurcontract maak deel uit
van zaak
o Meubilair
o Gereedschappen
- Zaken die NOOIT deel uitmaken van handelszaak:
o Cash
o Schulden
o Onroerend goed
- Klantenbestand: res nullius = klanten kan je niet grijpen dus het kan geen deel uitmaken van
de handelszaak
o MAAR echter zijn ze wel indirect onderdeel van de handelszaak want hier zit een
niet-concurrentiebeding in = nieuwe eigenaar heeft de garantie dat de oude eigenaar
in een beperkte periode geen concurrerende zaak mag beginnen

,Een handelszaak is geen juridische entiteit, voor ieder onderdeel moet je de wetgeving die daarop
van toepassing is, naleven

Transacties van handelszaak

- Verkopen
- Verhuren
- Inpandgeving (als waarborg)

1.2.2 Onderneming
Sleutel van ondernemingsrecht = begrip ‘onderneming’

Def ON = elk van de volgende organisaties:

- Iedere natuurlijke persoon die zelfstandig een beroepsactiviteit uitoefent
o Beroepsactiviteit = je moet een activiteit beroepsmatig uitvoeren
 Een activiteit = aanbieden van G en/ of diensten
 Beroepsmatig = iets doen op een duurzame wijze, met een zekere regelmaat
- Iedere rechtspersoon: vennootschappen en vzw’s
OPM: hier moet je geen beroepsactiviteit uitvoeren
- Iedere andere organisatie zonder rechtspersoonlijkheid

MAAR er zijn UITZ: (zijn geen ON)

- Iedere organisatie zonder rechtspersoonlijk die geen uitkeringsoogmerk heeft (en die ook in
feite geen uitkeringen verricht aan haar leden of aan personen die een beslissende invloed
uitoefenen op beleid van de organisatie)
o Geen uitkeringsoogmerk = geen winst uitkeren
- Iedere publiekrechtelijke rechtspersoon die geen G of diensten aanbiedt
- De Federale staat, de gewesten, gemeenschappen, provincies en gemeenten & openbare
centra voor maatschappelijk welzijn (BV: OCMW)

UITZ in faillissementsrecht: dit kwalificeert alles wat de overheid betreft niet als ON

1.3 Bronnen van ondernemingsrecht
Bron hiervan is het wetboek van economisch recht (= WER) = samenvatting van de belangrijkste
bronnen van economisch recht

Structuur:

- Bestaat uit 20 boekdelen waarvan ieder boek aparte materie regelt
- Nummering:
o boekdeel aanduiden met romeins cijfer
o artikel aanduiden met een normaal cijfer

Andere bronnen:

- afzonderlijke wetten en decreten
- Verdrag werking Europese Unie (= VWEU)
- Internationale verdragen
- Gebruiken

1.4 Algemene beginselen van economisch recht
- Vrijheid van ondernemen

, - Loyaliteit van economische transacties verzekeren
- Hoog niveau van bescherming van consument waarborgen

1.5 Algemene regelen voor ondernemingen
1.5.1 Bewijs
Verschillen tussen het burgerlijk recht (BR) en ondernemingsrecht (OR):

Op het gebied van bewijsregels: vraag wie er moet bewijzen

- Bewijsregels in OR: toepassen bij transacties tss 2 ON’en en tegen ON’en
o Soepeler dan in BR (6):
 In OR werkt men niet met grens van 3500 euro (bedrag vordering)
 In OR kan je ALLE mogelijke bewijsmiddelen gebruiken:
 Geschrift
 Getuigen
 Eed
 Bekentenis
 Vermoedens
 In OR: Als de partijen een OA opstellen, moet je de voorwaarden van het BR
niet toepassen (aantal originelen als partijen van onderscheidend belang en
aantal originelen vermelden)
 In OR: wat staat in OA kan weerlegt w door ALLE bewijsmiddelen en niet-
authentieke vermeldingen in AA kan je proberen weerleggen via ALLE
bewijsmiddelen
 In OR: als op overeenkomst een datum staat, neemt men aan dat dit de
juiste is
 In OR: extra bewijsmiddelen:
 Niet-ondertekende documenten
o Factuur = def NIET KE
Essentie:
 Voorwerp w verduidelijk
 Schuldvordering in geld w bevestigd
Het woord ‘factuur’ moet er niet opstaan om een factuur te
zijn MAAR wel andere vermeldingen vanuit btw-wetgeving
(niet uit OR zelf):
 Voorwerp
 Verschuldigde bedrag
 Identificatie SA en SE
 Datum en plaats van uitreiking vd factuur
 Factuurnummer
 Btw-percentage
 Verschuldigde bedrag aan btw
 Uw ONsnummer (bestaat uit 10 cijfers)
Wat is de bewijskracht van een factuur?
 Bestemmeling van factuur - tegen uitschrijver
 Als niet-ON: ja
 Als ON: ja
 Uitschrijver van factuur – tegen bestemmeling
 Tov niet-ON: nee