WERKEN MET LEEFGROEPEN
HOOFDSTUK 1: GROEPSDYNAMICA
Groepsdynamica zoekt naar de krachten die in een groep een rol spelen en hoe die
krachten samenhangen
MODEL VAN TUCKMAN
FASE 1: FORMERINGSFASE
De groepsleden leren elkaar kennen en proberen op directe en indirecte wijze te
ontdekken wat de taak is en welke begrenzingen daaraan verbonden zijn. De leider speelt
een grote rol. Als nieuwe groep zoeken ze naar verbondenheid, veiligheid en
betrouwbaarheid. Men probeert er achter te komen wat relevant en irrelevant is voor de
groep.
FASE 2: CONFLICTFASE
Er is een ontwikkeling van verwachtingen en verschillen. Groepsleden worden vijandig
tegenover elkaar en tegenover de leider om op deze manier hun individualiteit en hun
weerstand tegen het tot stand komen van een groepsstructuur tot uitdrukking te
brengen. Je gaat tegen elkaar botsen, er moet een oplossing komen. 2 tegenstrijdige
waarbij een verbinding moet komen.
FASE 3: ONTWIKKELINGSFASE
Toenemende groepssamenhang na conflict. Groepsleden accepteren de groep en de
individuele eigenschappen van de medegroepsleden. Openheid, feedback wordt
gewaardeerd en er is uiting van affectie
FASE 4: PRESTATIEFASE
De groep heeft zich tot een sociale eenheid ontwikkeld waarin een optimale benutting
van de functionele rollen de taakaspecten ondersteunt. Groepsleden werken planmatig
en probleemoplossend en nemen de nodige rollen op zich
FASE 5: BEZINNINGSFASE
De fase van afscheid nemen. Centraal staan verdieping en het verder ontwikkelen van de
aanwezige kennis. Kritische blik op het eigen handelen verhoogt.
, BASIC ASSUMPTIONS BION
AFHANKELIJKHEID / DEPENDENCE (BAD)
Groep zoekt leider, wanneer niemand die rol opneemt kiest de groep iemand.
Teleurstelling is onvermijdelijk. Er is geloof in autoriteit, door bv ervaring of vakgebied. Er
zijn irrealistische verwachtingen.
PAARVORMING / PAIRING (BAP)
2 groepsleden gaan een subgroep vormen. Er is competitiviteit: het paar roept idealisatie
en jaloersheid op. Dit kan ook tussen team en teamleider zijn anderen begrijpen ons
niet (bv leiding en groepsleiding)
FIGHT – EN FLIGHTREACTIES (BAF)
De groep vlucht hier weg om zo een moeilijk onderwerp of inzicht niet te moeten
uitzoeken. Ze laten het aan de leider over. Het ultieme doel is om kost wat kost de groep
te vrijwaren en oppositie te veroordelen.
GROEPSROLLEN
HET SOCIALE GROEPSLID
Eigenschappen ze gaan snel relaties aan, ze herkennen het belang van steun en
geruststelling, ze zorgen ervoor dat iedereen betrokken wordt,
zorgen voor een positieve sfeer
Functies bevorderen groepscohesie, bevorderen engagement van groep
door alles minder bedreigend te maken, zijn vertrouwd door groep,
leggen nadruk op gelijkenissen in ervaringen en problemen zodat
groepsleden zich met elkaar kunnen identificeren.
HET STRUCTURERENDE GROEPSLID
Eigenschapp Zorgen voor het structureren en organiseren van de groep.
en Rationaliseren sterk (verdelen, rust brengen), controlerend en
conventioneel (belang hechten), geven concrete adviezen en
oplossingen
Functies Installeren doelen en normen, angst laten dalen door de ervaring
cognitief te structureren, valkuilen en doelen opnieuw voorstellen,
zorgen voor een positief klimaat
HET VOORZICHTIGE GROEPSLID
Eigenschapp Verdedigen het belang van het individu, ze gaan eerst alles sterk
en evalueren voor ze zich binden aan een sociaal systeem, autonoom en
verantwoordelijkheden, wijzen op mogelijke gevaren, ze evalueren
goed. Zullen zich moeilijk schikken naar de doelen van de groep, gevaar
voor isolatie van zichzelf
bv 1 gaan drinken en dan naar huis ze gaan effectief naar huis en
blijven niet plakken
Functies Tonen van belang aan autonomie (zelf beslissen) en individualiteit (er
HOOFDSTUK 1: GROEPSDYNAMICA
Groepsdynamica zoekt naar de krachten die in een groep een rol spelen en hoe die
krachten samenhangen
MODEL VAN TUCKMAN
FASE 1: FORMERINGSFASE
De groepsleden leren elkaar kennen en proberen op directe en indirecte wijze te
ontdekken wat de taak is en welke begrenzingen daaraan verbonden zijn. De leider speelt
een grote rol. Als nieuwe groep zoeken ze naar verbondenheid, veiligheid en
betrouwbaarheid. Men probeert er achter te komen wat relevant en irrelevant is voor de
groep.
FASE 2: CONFLICTFASE
Er is een ontwikkeling van verwachtingen en verschillen. Groepsleden worden vijandig
tegenover elkaar en tegenover de leider om op deze manier hun individualiteit en hun
weerstand tegen het tot stand komen van een groepsstructuur tot uitdrukking te
brengen. Je gaat tegen elkaar botsen, er moet een oplossing komen. 2 tegenstrijdige
waarbij een verbinding moet komen.
FASE 3: ONTWIKKELINGSFASE
Toenemende groepssamenhang na conflict. Groepsleden accepteren de groep en de
individuele eigenschappen van de medegroepsleden. Openheid, feedback wordt
gewaardeerd en er is uiting van affectie
FASE 4: PRESTATIEFASE
De groep heeft zich tot een sociale eenheid ontwikkeld waarin een optimale benutting
van de functionele rollen de taakaspecten ondersteunt. Groepsleden werken planmatig
en probleemoplossend en nemen de nodige rollen op zich
FASE 5: BEZINNINGSFASE
De fase van afscheid nemen. Centraal staan verdieping en het verder ontwikkelen van de
aanwezige kennis. Kritische blik op het eigen handelen verhoogt.
, BASIC ASSUMPTIONS BION
AFHANKELIJKHEID / DEPENDENCE (BAD)
Groep zoekt leider, wanneer niemand die rol opneemt kiest de groep iemand.
Teleurstelling is onvermijdelijk. Er is geloof in autoriteit, door bv ervaring of vakgebied. Er
zijn irrealistische verwachtingen.
PAARVORMING / PAIRING (BAP)
2 groepsleden gaan een subgroep vormen. Er is competitiviteit: het paar roept idealisatie
en jaloersheid op. Dit kan ook tussen team en teamleider zijn anderen begrijpen ons
niet (bv leiding en groepsleiding)
FIGHT – EN FLIGHTREACTIES (BAF)
De groep vlucht hier weg om zo een moeilijk onderwerp of inzicht niet te moeten
uitzoeken. Ze laten het aan de leider over. Het ultieme doel is om kost wat kost de groep
te vrijwaren en oppositie te veroordelen.
GROEPSROLLEN
HET SOCIALE GROEPSLID
Eigenschappen ze gaan snel relaties aan, ze herkennen het belang van steun en
geruststelling, ze zorgen ervoor dat iedereen betrokken wordt,
zorgen voor een positieve sfeer
Functies bevorderen groepscohesie, bevorderen engagement van groep
door alles minder bedreigend te maken, zijn vertrouwd door groep,
leggen nadruk op gelijkenissen in ervaringen en problemen zodat
groepsleden zich met elkaar kunnen identificeren.
HET STRUCTURERENDE GROEPSLID
Eigenschapp Zorgen voor het structureren en organiseren van de groep.
en Rationaliseren sterk (verdelen, rust brengen), controlerend en
conventioneel (belang hechten), geven concrete adviezen en
oplossingen
Functies Installeren doelen en normen, angst laten dalen door de ervaring
cognitief te structureren, valkuilen en doelen opnieuw voorstellen,
zorgen voor een positief klimaat
HET VOORZICHTIGE GROEPSLID
Eigenschapp Verdedigen het belang van het individu, ze gaan eerst alles sterk
en evalueren voor ze zich binden aan een sociaal systeem, autonoom en
verantwoordelijkheden, wijzen op mogelijke gevaren, ze evalueren
goed. Zullen zich moeilijk schikken naar de doelen van de groep, gevaar
voor isolatie van zichzelf
bv 1 gaan drinken en dan naar huis ze gaan effectief naar huis en
blijven niet plakken
Functies Tonen van belang aan autonomie (zelf beslissen) en individualiteit (er
