Voeding en gezondheid bij ouderen
1. Wat is verouderen
Anorexia of ageing
Fysiologisch: afname van geur en smaak, verminderd sensorisch genieten,
volheidsgevoel voor dezelfde hoeveelheid, max voedselinname sneller
bereikt, matige vertraging maaglediging
Inflammatie: inflammatie neemt toe ifv leeftijd, ↑ IL-6 en ↑ TNF-α zorgen
voor daling voedselinname en ↑ katabolisme
Centrale hormonen: ↓ endogenen opioiden ↓ eetlust
Perifere hormonen: ghreline ↓ (minder honger), cholecytokinine ↑
(snellere saturatie), glucagon-like-peptide-1
Hormonen door vetweefsel gesecreteerd: leptine ↑ (minder honger)
2. Speciale noden
Gezonde thuiswonende ouderen: te veel verzadigd vet, vit B6 en vit D zijn
suboptimaal, vit C tekort, proteïnen streven naar 1-1,2g/kg/dag
Verzorgings- en verpleeghuizen: idem, vit B1 en vit B12 tekort door verminderde
resorptie
Vitamine D
Vetoplosbaar vitamine vetarm dieet leidt tot verminderde opname vit D uit
voedsel
Synthese in huid: gevolgen voor plasmaconcentratie (tijd vh jaar, klimaat, duur
en intensiteit blootstelling, leeftijd, huidpigmentatie), bij te weinig zonlicht nood
aan (verrijkte) voedingsmiddelen met vit D
Primaire deficiënties: tekort in voeding bij onvoldoende blootstelling aan zon:
(sub)tropen, ouderen, zwangeren
Secundaire deficiënties: interferentie met vit D absorptie bij chronische
galobstructie en malabsorptieziekten, lever-nieraandoeningen, medicatie,
genetische aandoeningen
Vitamine B12
Invloed op cognitieve functies
Verstoringen in het absorptiegebeuren zorgen voor lagere biobeschikbaarheid
van vit B12: gastritis, chronische inflammatie verlaagde secretie pepsine,
zoutzuur en gedeeltelijk IF
Deficiënties: hematologische en GI symptomen, neurologische beelden:
pernicieuze anemie, glossitis, aantasting mucosa darmkanaal, demyelinisatie,
hyperhomocysteïnemie
!! Klinisch beeld afhankelijk van foliumzuur
Bronnen: micro-organismen, dierlijke producten
43
1. Wat is verouderen
Anorexia of ageing
Fysiologisch: afname van geur en smaak, verminderd sensorisch genieten,
volheidsgevoel voor dezelfde hoeveelheid, max voedselinname sneller
bereikt, matige vertraging maaglediging
Inflammatie: inflammatie neemt toe ifv leeftijd, ↑ IL-6 en ↑ TNF-α zorgen
voor daling voedselinname en ↑ katabolisme
Centrale hormonen: ↓ endogenen opioiden ↓ eetlust
Perifere hormonen: ghreline ↓ (minder honger), cholecytokinine ↑
(snellere saturatie), glucagon-like-peptide-1
Hormonen door vetweefsel gesecreteerd: leptine ↑ (minder honger)
2. Speciale noden
Gezonde thuiswonende ouderen: te veel verzadigd vet, vit B6 en vit D zijn
suboptimaal, vit C tekort, proteïnen streven naar 1-1,2g/kg/dag
Verzorgings- en verpleeghuizen: idem, vit B1 en vit B12 tekort door verminderde
resorptie
Vitamine D
Vetoplosbaar vitamine vetarm dieet leidt tot verminderde opname vit D uit
voedsel
Synthese in huid: gevolgen voor plasmaconcentratie (tijd vh jaar, klimaat, duur
en intensiteit blootstelling, leeftijd, huidpigmentatie), bij te weinig zonlicht nood
aan (verrijkte) voedingsmiddelen met vit D
Primaire deficiënties: tekort in voeding bij onvoldoende blootstelling aan zon:
(sub)tropen, ouderen, zwangeren
Secundaire deficiënties: interferentie met vit D absorptie bij chronische
galobstructie en malabsorptieziekten, lever-nieraandoeningen, medicatie,
genetische aandoeningen
Vitamine B12
Invloed op cognitieve functies
Verstoringen in het absorptiegebeuren zorgen voor lagere biobeschikbaarheid
van vit B12: gastritis, chronische inflammatie verlaagde secretie pepsine,
zoutzuur en gedeeltelijk IF
Deficiënties: hematologische en GI symptomen, neurologische beelden:
pernicieuze anemie, glossitis, aantasting mucosa darmkanaal, demyelinisatie,
hyperhomocysteïnemie
!! Klinisch beeld afhankelijk van foliumzuur
Bronnen: micro-organismen, dierlijke producten
43
