GEDRAGSNEUROWETENSCHAPPEN
1. CONCEPTUEEL KADER
INLEIDING
A. DE HERSENEN ZIJN ONDERDEEL VAN HET ZENUWSTELSEL
Hersenen → houden ons alert om te reageren op de wereld om ons heen
= vormen het centrum van een uitgebreid en ingewikkeld communicatie netwerk, dat
constant informatie verzamelt over ons lichaam en onze omgeving
Terwijl ons brein die informatie verwerkt en interpreteert maakt het gewaarwordingen van:
- Beelden en geluiden
- Emoties en gedachten
- Taal
→ Voornaamste taak hersenen = veranderingen in lichaam teweeg brengen zoals bv dat we kunnen bewegen,
hartslag, ademhaling, …
→ 80 à 90% is onbewust
B. WAT ZIJN DE BOUWSTENEN VAN ONZE HERSENEN EN DUS OOK ONS GEDRAG?
A. MILJARDEN ZENUWCELLEN
bouwstenen van de hersenen = zenuwcellen (neuronen), die worden omringd door steuncellen (= zorgen voor
bescherming en steun van de neuronen)
B. EEN ONGELOOFLIJK INFORMATIEVERWERKEND SYSTEEM
hersenen = een informatieverwerkend orgaan (prikkel opnemen, verwerken en terugsturen om gedrag te
creëren)
Via de zintuigen komt info binnen, de hoeveelheid is beperkt. We kunnen niet alle info tegelijk verwerken. Ze
geven ons wel de illusie dat we alles kunnen/weten (multitasking) = een valkuil
→ Multitasking ≠ efficiënt en er kunnen fouten in ons handelen optreden
bv: magische truc, de goochelaar zorgt ervoor dat je aandacht op 1 iets is
gevestigd, dit zorgt
ervoor dat je de rest vergeet/niet ziet.
CONCEPTUEEL NEUROWETENSCHAPPELIJK KADER
Iedereen verkeert in een bepaalde gezondheidstoestand en dat leidt tot een
aantal processen in het lichaam.
INTERACTIES:
- Omgeving (exogeen)
- Genetisch (endogeen = binnenin het lichaam/genetische opmaak)
- Tijd
→ deze zijn steeds in interactie met elkaar
,SYSTEEMBIOLOGISCHE BESCHRIJVING : BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL
→ Gelaagde niveaus waaruit een organisme als systeem is opgebouwd.
Deze componenten werden geleidelijk opgebouwd door de principes van de evolutie in de
richting van een toenemende complexiteit (= hiërarchisch continuüm)
→ Lagen zijn beïnvloed door iemands unieke psychosociale en
pedagogische condities.
→ Ieder hoger gelegen niveau in dit systeem is ten dele een emergente
eigenschap van
onderliggende systemen (elke beschrijving op een bepaald niveau
moet steeds gefundeerd
worden door een beschrijving op een onderliggend niveau)
→ zenuwcel = de biologische basiseenheid
= cellulair niveau met moleculaire structuur
→ cellulaire neurofysiologie bestudeert de
werking van cellen
→ neuroplasticiteit = cellen veranderen
voortdurend
Neuroplasticiteit verwijst naar hoe (kennis en
ervarings)netwerken in de hersenen veranderen door
organisatie en reorganisatie in reactie op ervaring en
sensorische stimulering.
→ zenuwcellen vormen samen neurale circuits, deze maken deel uit van
een orgaansysteem (bv hersenen)
→ beeldvorming
,
, → De werking van deze circuits leiden tot gedragsfuncties, deze stellen
ons in staat activiteiten in het dagelijks leven uit te voeren.
→ gedragsfuncties: motoriek, cognitie en emotie
→ Al de activiteiten die we kunnen uitvoeren bepalen ook de rol
die we kunnen opnemen in de maatschappij (participatie).
→ bv auto rijden, eten, lezen,…
→ Als er iets onderliggend mis gaat, dan minder dagelijkse activiteiten
kunnen uitvoeren en dus
minder kunnen
participeren.
PLASTICITEIT
→ = hersenen passen zich aan, aan een steeds veranderende omgeving, ze zijn adaptief.
→ Nieuwe verbinding = nieuwe info, brein gaat constant nieuwe verbindingen maken
De hersenen voeden zich als het ware met informatie uit de omgeving en stellen ons in staat terug te reageren
in die omgeving. (→ ontogenese)
1. CONCEPTUEEL KADER
INLEIDING
A. DE HERSENEN ZIJN ONDERDEEL VAN HET ZENUWSTELSEL
Hersenen → houden ons alert om te reageren op de wereld om ons heen
= vormen het centrum van een uitgebreid en ingewikkeld communicatie netwerk, dat
constant informatie verzamelt over ons lichaam en onze omgeving
Terwijl ons brein die informatie verwerkt en interpreteert maakt het gewaarwordingen van:
- Beelden en geluiden
- Emoties en gedachten
- Taal
→ Voornaamste taak hersenen = veranderingen in lichaam teweeg brengen zoals bv dat we kunnen bewegen,
hartslag, ademhaling, …
→ 80 à 90% is onbewust
B. WAT ZIJN DE BOUWSTENEN VAN ONZE HERSENEN EN DUS OOK ONS GEDRAG?
A. MILJARDEN ZENUWCELLEN
bouwstenen van de hersenen = zenuwcellen (neuronen), die worden omringd door steuncellen (= zorgen voor
bescherming en steun van de neuronen)
B. EEN ONGELOOFLIJK INFORMATIEVERWERKEND SYSTEEM
hersenen = een informatieverwerkend orgaan (prikkel opnemen, verwerken en terugsturen om gedrag te
creëren)
Via de zintuigen komt info binnen, de hoeveelheid is beperkt. We kunnen niet alle info tegelijk verwerken. Ze
geven ons wel de illusie dat we alles kunnen/weten (multitasking) = een valkuil
→ Multitasking ≠ efficiënt en er kunnen fouten in ons handelen optreden
bv: magische truc, de goochelaar zorgt ervoor dat je aandacht op 1 iets is
gevestigd, dit zorgt
ervoor dat je de rest vergeet/niet ziet.
CONCEPTUEEL NEUROWETENSCHAPPELIJK KADER
Iedereen verkeert in een bepaalde gezondheidstoestand en dat leidt tot een
aantal processen in het lichaam.
INTERACTIES:
- Omgeving (exogeen)
- Genetisch (endogeen = binnenin het lichaam/genetische opmaak)
- Tijd
→ deze zijn steeds in interactie met elkaar
,SYSTEEMBIOLOGISCHE BESCHRIJVING : BIOPSYCHOSOCIAAL MODEL
→ Gelaagde niveaus waaruit een organisme als systeem is opgebouwd.
Deze componenten werden geleidelijk opgebouwd door de principes van de evolutie in de
richting van een toenemende complexiteit (= hiërarchisch continuüm)
→ Lagen zijn beïnvloed door iemands unieke psychosociale en
pedagogische condities.
→ Ieder hoger gelegen niveau in dit systeem is ten dele een emergente
eigenschap van
onderliggende systemen (elke beschrijving op een bepaald niveau
moet steeds gefundeerd
worden door een beschrijving op een onderliggend niveau)
→ zenuwcel = de biologische basiseenheid
= cellulair niveau met moleculaire structuur
→ cellulaire neurofysiologie bestudeert de
werking van cellen
→ neuroplasticiteit = cellen veranderen
voortdurend
Neuroplasticiteit verwijst naar hoe (kennis en
ervarings)netwerken in de hersenen veranderen door
organisatie en reorganisatie in reactie op ervaring en
sensorische stimulering.
→ zenuwcellen vormen samen neurale circuits, deze maken deel uit van
een orgaansysteem (bv hersenen)
→ beeldvorming
,
, → De werking van deze circuits leiden tot gedragsfuncties, deze stellen
ons in staat activiteiten in het dagelijks leven uit te voeren.
→ gedragsfuncties: motoriek, cognitie en emotie
→ Al de activiteiten die we kunnen uitvoeren bepalen ook de rol
die we kunnen opnemen in de maatschappij (participatie).
→ bv auto rijden, eten, lezen,…
→ Als er iets onderliggend mis gaat, dan minder dagelijkse activiteiten
kunnen uitvoeren en dus
minder kunnen
participeren.
PLASTICITEIT
→ = hersenen passen zich aan, aan een steeds veranderende omgeving, ze zijn adaptief.
→ Nieuwe verbinding = nieuwe info, brein gaat constant nieuwe verbindingen maken
De hersenen voeden zich als het ware met informatie uit de omgeving en stellen ons in staat terug te reageren
in die omgeving. (→ ontogenese)
