FORMEEL STRAFRECHT | WERKCOLLEGES
1. WERKCOLLEGE 1
1.1 PARTIJEN IN HET STRAFPROCES
SLACHTOFFER
Slachtoffer
van een
misdrijf Zonder juridische connotatie (zolang er geen aangifte wordt
gedaan) Bv. zedenmisdrijven die onder de radar blijven
Art. 3bis
VT.Sv.
Via verklaring bij politie of parket
Zo ja, geeft je recht op informatie over verdere
Benadeelde verloop van de zaak (o.a. zaak wordt gedagvaard,
persoon zaak wordt buitengerechtelijk afgehandeld, zaak wordt
geseponeerd…)
Art. 5bis
Niet voldoende indien men schadevergoeding wil
VT.Sv.
burgerlijke partij
Maar: niet zoveel rechten als bij BP
Op verschillende manieren
SV al ingesteld Zich voegen bij de zaak (GO, OZ ten
gronde) als BP
SV nog niet ingesteld Rechtstreekse dagvaarding
Burgerlijke
(enkel mogelijk voor WB en OV) of burgerlijke partij
partij
stelling bij OR voor WB en MD
Gevolg: Meer rechten in onderzoek (bv. recht op
inzage)
Noodzakelijk indien men schadevergoeding wil!
VERDACHTE
Verdachte Algemeen, in opsporingsonderzoek
Inverdenkingg In gerechtelijk onderzoek; twee manieren (onderverdeling
estelde niet belangrijk)
Formeel = ‘ik stel je in verdenking omdat…’
Impliciet = GO tegen bij naam genoemde verdachte,
1
, door middel van vordering tot gerechtelijk
onderzoek of klacht met BPS
Gevolg: belangrijk voor de rechten van verdediging
Beklaagde of Assisen, in de vonnisfase, wanneer iemand voor de
beschuldigde rechter staat
2
,BURGERLIJK AANSPRAKELIJKE PARTIJ
Personen die officieel moeten opdraaien voor de burgerlijke kant van de zaak
(i.e. schadevergoeding) wanneer de dader hier zelf niet toe in staat is.
Voorbeeld: Ouders van minderjarigen zijn aansprakelijk voor zijn/ haar feiten
TUSSENKOMENDE PARTIJ
Niet het slachtoffer zelf, maar diegene die er wel nadeel van ondervindt, heeft
er baat bij om tussen te komen in de procedure aansprakelijkheidskwestie
Voorbeeld: Verzekeraar
OPENBAAR MINISTERIE
Partij in het strafproces, de vervolgende partij
Opmerking: OR niet, want hij is een rechter en moet onpartijdig zijn, eer
rechter is NOOIT partijdig
Voorbeeld: “de gepleegde feiten”; OR mag dat niet zeggen, want daarmee
heeft ze aangetoond dat ze vindt dat de verdachte schuldig is (niet haar taak)
beter was ‘vermeende feiten’
3
, 1.2 DE STRAFVORDERING
De strafvordering
Vordering tot toepassing van de strafwet (soms heel letterlijk, bv.
politierechtbank), uitgeoefend door het Openbaar Ministerie (Fed. PdK, PG, PdK,
substituten en parketjuristen in politierechtbank)
Uitgeoefend door enkel het OM (prerogatief van het OM: enkel zij
mogen dit doen)
Soms zeer letterlijk ‘ik vraag de toepassing van de strafwet’
De burgerlijke vordering
Vordering tot herstel van de (materiële en/ of morele) schade, uitgeoefend
door (de nabestaanden van) het slachtoffer
Uitgeoefend door slachtoffer (niet ingesteld)
HOE WORDT DE STRAFVORDERING INGESTELD?
= Hoe wordt een zaak tot bij een rechter gebracht | ‘strafvordering ingesteld’
Vordering GO door OM: Bij onderzoeksrechter
o Is rechter dus Strafvordering ingesteld
o Ook: ‘De groene vordering’
Klacht met BPS voor OR: GO wordt gestart | strafvordering wordt door
slachtoffer ingesteld, maar niet uitgeoefend, want dat is een alleenrecht
van het OM
Rechtstreekse dagvaarding door OM of SO: Zaak voor de rechter
brengen
o Rechtstreeks ≠ snel
Oproeping bij PV: Snelrecht
4
1. WERKCOLLEGE 1
1.1 PARTIJEN IN HET STRAFPROCES
SLACHTOFFER
Slachtoffer
van een
misdrijf Zonder juridische connotatie (zolang er geen aangifte wordt
gedaan) Bv. zedenmisdrijven die onder de radar blijven
Art. 3bis
VT.Sv.
Via verklaring bij politie of parket
Zo ja, geeft je recht op informatie over verdere
Benadeelde verloop van de zaak (o.a. zaak wordt gedagvaard,
persoon zaak wordt buitengerechtelijk afgehandeld, zaak wordt
geseponeerd…)
Art. 5bis
Niet voldoende indien men schadevergoeding wil
VT.Sv.
burgerlijke partij
Maar: niet zoveel rechten als bij BP
Op verschillende manieren
SV al ingesteld Zich voegen bij de zaak (GO, OZ ten
gronde) als BP
SV nog niet ingesteld Rechtstreekse dagvaarding
Burgerlijke
(enkel mogelijk voor WB en OV) of burgerlijke partij
partij
stelling bij OR voor WB en MD
Gevolg: Meer rechten in onderzoek (bv. recht op
inzage)
Noodzakelijk indien men schadevergoeding wil!
VERDACHTE
Verdachte Algemeen, in opsporingsonderzoek
Inverdenkingg In gerechtelijk onderzoek; twee manieren (onderverdeling
estelde niet belangrijk)
Formeel = ‘ik stel je in verdenking omdat…’
Impliciet = GO tegen bij naam genoemde verdachte,
1
, door middel van vordering tot gerechtelijk
onderzoek of klacht met BPS
Gevolg: belangrijk voor de rechten van verdediging
Beklaagde of Assisen, in de vonnisfase, wanneer iemand voor de
beschuldigde rechter staat
2
,BURGERLIJK AANSPRAKELIJKE PARTIJ
Personen die officieel moeten opdraaien voor de burgerlijke kant van de zaak
(i.e. schadevergoeding) wanneer de dader hier zelf niet toe in staat is.
Voorbeeld: Ouders van minderjarigen zijn aansprakelijk voor zijn/ haar feiten
TUSSENKOMENDE PARTIJ
Niet het slachtoffer zelf, maar diegene die er wel nadeel van ondervindt, heeft
er baat bij om tussen te komen in de procedure aansprakelijkheidskwestie
Voorbeeld: Verzekeraar
OPENBAAR MINISTERIE
Partij in het strafproces, de vervolgende partij
Opmerking: OR niet, want hij is een rechter en moet onpartijdig zijn, eer
rechter is NOOIT partijdig
Voorbeeld: “de gepleegde feiten”; OR mag dat niet zeggen, want daarmee
heeft ze aangetoond dat ze vindt dat de verdachte schuldig is (niet haar taak)
beter was ‘vermeende feiten’
3
, 1.2 DE STRAFVORDERING
De strafvordering
Vordering tot toepassing van de strafwet (soms heel letterlijk, bv.
politierechtbank), uitgeoefend door het Openbaar Ministerie (Fed. PdK, PG, PdK,
substituten en parketjuristen in politierechtbank)
Uitgeoefend door enkel het OM (prerogatief van het OM: enkel zij
mogen dit doen)
Soms zeer letterlijk ‘ik vraag de toepassing van de strafwet’
De burgerlijke vordering
Vordering tot herstel van de (materiële en/ of morele) schade, uitgeoefend
door (de nabestaanden van) het slachtoffer
Uitgeoefend door slachtoffer (niet ingesteld)
HOE WORDT DE STRAFVORDERING INGESTELD?
= Hoe wordt een zaak tot bij een rechter gebracht | ‘strafvordering ingesteld’
Vordering GO door OM: Bij onderzoeksrechter
o Is rechter dus Strafvordering ingesteld
o Ook: ‘De groene vordering’
Klacht met BPS voor OR: GO wordt gestart | strafvordering wordt door
slachtoffer ingesteld, maar niet uitgeoefend, want dat is een alleenrecht
van het OM
Rechtstreekse dagvaarding door OM of SO: Zaak voor de rechter
brengen
o Rechtstreeks ≠ snel
Oproeping bij PV: Snelrecht
4
