Samenvatting consumentenpsychologie
Consumentenpsychologie
Academiejaar 2022-2023
Inleiding tot psychologie 2
Wat is psychologie? 2
De evolutie van psychologie 3
Sociale psychologie 7
Vragen en toepassingen 9
Conformiteit 10
Sociale normen & conformiteit 10
Informationele sociale invloed 13
Normatieve sociale invloed 15
Obedience to authority 17
Groepsprocessen 22
Wat is een groep? 22
Gedrag van groepen en individuen 23
Opgaan in de menigte 27
Prosociaal Gedrag 30
Prosociaal gedrag 30
Waarom helpen mensen? 31
Wanneer helpen mensen? Bystander effect 36
Sociale cognitie en perceptie 45
Wat is sociale cognitie en perceptie? 45
Welke informatie gebruiken we om een eerste indruk te vormen? 45
Attributieproces 47
Bias & correctie 51
Accuracy of social perception 57
Groepsperceptie 62
ABC Model of attitude 62
Sociale categorisatie 63
Stereotypen, vooroordelen en discriminatie 65
Attitudes 71
Attitudes 71
Waar komen attitudes vandaan? 71
Effectieve beïnvloedingsstrategieën 79
Wanneer voorspellen attitudes gedrag? 82
Gedragsverandering 83
Key concepten 84
1
,Samenvatting consumentenpsychologie
Inleiding tot psychologie
Drie experimenten
1. Oude/Jonge vrouw
2. Kijk naar de passen van het witte team
3. Draait de vrouw naar links of rechts?
Wat is psychologie?
→ Psycholgie has a long past but only a short history.
De griekse hoofdletter psi wordt vaak gebruikt om het woord of de studie van psychologie
weer te geven.
- Griekse waren de eerste die bezig was met de geest.
Storytime: psyche & eros
- gelinkt aan ziel en geest maar ook een vlinder
- psyche is een godin met vlindervleugels
- love story: definitie van psychologie uitgekomen
Psychologie is de wetenschap van de ziel.
- Psyche = soul, mind, breath of life
- Xoyoq = the study of…
Psychologie = de wetenschappelijke studie van de menselijke natuur, de menselijke geest
en het menselijk gedrag.
Interessegebieden voor psychologen:
- hersenen
- perceptie
- cognitie
- emotie
- persoonlijkheid
- ontwikkeling
- sociale interactie
- psychopathologie
2
,Samenvatting consumentenpsychologie
De evolutie van psychologie
Wanneer en hoe is de psychologische wetenschap begonnen?
- de mens is altijd nieuwsgierig naar onszelf en de wereld om ons heen
- moderne psychologie lange voorgeschiedenis
● Socrates, Plato en Aristoteles
● Aristoteles (300 v.Chr.) theoretiseerde over leren en geheugen, motivatie en
emotie, perceptie en persoonlijkheid.
- 'Officiële' geboorte van de psychologie als wetenschappelijke discipline:
● 1879 - Wilhelm Wundt
- Zes belangrijke perspectieven binnen psychologie.
6 perspectieven
- biologisch perspectief (Decrates) → uitgaat van het feit dat betaald is op de manier
dat we geboren zijn
- Cognitief perspectief → geest & mind
- Behavioristisch perspectief (skinner) → observeerbaar gedrag
- mens als geheel (holistisch denkproces, freud)
- ontwikkelingsperspectief (nature & Nurture)
- Socio Cultureel Perspectief (context)
Cognitief perspectief
De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de geest te bestuderen Ons gedrag
wordt bepaald door iemands unieke patroon van waarnemingen, interpretaties,
verwachtingen, overtuigingen en herinneringen.
= gedrag wordt bepaald door patroon van verwachtingen, overtuigingen, herinneringen
- Structuralisme
- Functionalisme
- Gestaltpsychologie
- Cognitivisme
3
, Samenvatting consumentenpsychologie
Structuralisme
Sleutelfiguur?
Edward Bradford Titchener, een student uit Wundt (eind 19e eeuw)
Idee?
Terwijl fysici en chemici de structuur van materie opsplitsen, wilden psychologen de
structurele elementen van de geest ontdekken. Structuralisten geloofden dat het bewustzijn
kon worden afgebroken en dat de delen konden worden bestudeerd. De methode om dit te
doen was mensen te betrekken bij zelfreflexieve introspectie (naar binnen kijken).
Wat klopte niet?
Introspectie vereiste slimme, verbale mensen. Het bleek ook onbetrouwbaar, de resultaten
variëren van persoon tot persoon en ervaring tot ervaring. Bovendien weten we vaak
gewoon niet waarom we voelen wat we voelen en doen wat we doen. En de herinnering van
mensen dwaalt vaak. Naarmate de introspectie afnam, nam ook het structuralisme af.
Functionalisme
Sleutelfiguur?
William James
Idee?
Functionalisme richtte zich op hoe onze mentale en gedragsprocessen functioneren - en hoe
ze ons in staat stellen ons aan te passen, te overleven en te bloeien. James werd beïnvloed
door evolutionair theoreticus Charles Darwin.
Maar waarom?
Bewustzijn dient een functie. Het stelt ons in staat om na te denken over het verleden, ons
aan te passen aan onze huidige situatie en plannen te maken voor de toekomst. Focus op
stroom van bewustzijn en emoties. James schreef 'The Principles of psychology', dat in 1890
werd gepubliceerd. Het gaf een overzicht van het nieuwe vakgebied — het was eigenlijk het
eerste leerboek — en had een grote invloed op de verdere ontwikkeling van de discipline.
Gestaltpsychologie
Sleutelfiguren?
Kurt Lewin ( & andere Duitse psychologen)
Idee?
Gestaltpsychologie houdt in dat we de subjectieve manier moeten bestuderen waarop een
object in de geest van mensen verschijnt (de gestalt, het geheel), in plaats van de manier
waarop de objectieve, fysieke eigenschappen van het object samenkomen.
4
Consumentenpsychologie
Academiejaar 2022-2023
Inleiding tot psychologie 2
Wat is psychologie? 2
De evolutie van psychologie 3
Sociale psychologie 7
Vragen en toepassingen 9
Conformiteit 10
Sociale normen & conformiteit 10
Informationele sociale invloed 13
Normatieve sociale invloed 15
Obedience to authority 17
Groepsprocessen 22
Wat is een groep? 22
Gedrag van groepen en individuen 23
Opgaan in de menigte 27
Prosociaal Gedrag 30
Prosociaal gedrag 30
Waarom helpen mensen? 31
Wanneer helpen mensen? Bystander effect 36
Sociale cognitie en perceptie 45
Wat is sociale cognitie en perceptie? 45
Welke informatie gebruiken we om een eerste indruk te vormen? 45
Attributieproces 47
Bias & correctie 51
Accuracy of social perception 57
Groepsperceptie 62
ABC Model of attitude 62
Sociale categorisatie 63
Stereotypen, vooroordelen en discriminatie 65
Attitudes 71
Attitudes 71
Waar komen attitudes vandaan? 71
Effectieve beïnvloedingsstrategieën 79
Wanneer voorspellen attitudes gedrag? 82
Gedragsverandering 83
Key concepten 84
1
,Samenvatting consumentenpsychologie
Inleiding tot psychologie
Drie experimenten
1. Oude/Jonge vrouw
2. Kijk naar de passen van het witte team
3. Draait de vrouw naar links of rechts?
Wat is psychologie?
→ Psycholgie has a long past but only a short history.
De griekse hoofdletter psi wordt vaak gebruikt om het woord of de studie van psychologie
weer te geven.
- Griekse waren de eerste die bezig was met de geest.
Storytime: psyche & eros
- gelinkt aan ziel en geest maar ook een vlinder
- psyche is een godin met vlindervleugels
- love story: definitie van psychologie uitgekomen
Psychologie is de wetenschap van de ziel.
- Psyche = soul, mind, breath of life
- Xoyoq = the study of…
Psychologie = de wetenschappelijke studie van de menselijke natuur, de menselijke geest
en het menselijk gedrag.
Interessegebieden voor psychologen:
- hersenen
- perceptie
- cognitie
- emotie
- persoonlijkheid
- ontwikkeling
- sociale interactie
- psychopathologie
2
,Samenvatting consumentenpsychologie
De evolutie van psychologie
Wanneer en hoe is de psychologische wetenschap begonnen?
- de mens is altijd nieuwsgierig naar onszelf en de wereld om ons heen
- moderne psychologie lange voorgeschiedenis
● Socrates, Plato en Aristoteles
● Aristoteles (300 v.Chr.) theoretiseerde over leren en geheugen, motivatie en
emotie, perceptie en persoonlijkheid.
- 'Officiële' geboorte van de psychologie als wetenschappelijke discipline:
● 1879 - Wilhelm Wundt
- Zes belangrijke perspectieven binnen psychologie.
6 perspectieven
- biologisch perspectief (Decrates) → uitgaat van het feit dat betaald is op de manier
dat we geboren zijn
- Cognitief perspectief → geest & mind
- Behavioristisch perspectief (skinner) → observeerbaar gedrag
- mens als geheel (holistisch denkproces, freud)
- ontwikkelingsperspectief (nature & Nurture)
- Socio Cultureel Perspectief (context)
Cognitief perspectief
De wetenschappelijke methode kan worden gebruikt om de geest te bestuderen Ons gedrag
wordt bepaald door iemands unieke patroon van waarnemingen, interpretaties,
verwachtingen, overtuigingen en herinneringen.
= gedrag wordt bepaald door patroon van verwachtingen, overtuigingen, herinneringen
- Structuralisme
- Functionalisme
- Gestaltpsychologie
- Cognitivisme
3
, Samenvatting consumentenpsychologie
Structuralisme
Sleutelfiguur?
Edward Bradford Titchener, een student uit Wundt (eind 19e eeuw)
Idee?
Terwijl fysici en chemici de structuur van materie opsplitsen, wilden psychologen de
structurele elementen van de geest ontdekken. Structuralisten geloofden dat het bewustzijn
kon worden afgebroken en dat de delen konden worden bestudeerd. De methode om dit te
doen was mensen te betrekken bij zelfreflexieve introspectie (naar binnen kijken).
Wat klopte niet?
Introspectie vereiste slimme, verbale mensen. Het bleek ook onbetrouwbaar, de resultaten
variëren van persoon tot persoon en ervaring tot ervaring. Bovendien weten we vaak
gewoon niet waarom we voelen wat we voelen en doen wat we doen. En de herinnering van
mensen dwaalt vaak. Naarmate de introspectie afnam, nam ook het structuralisme af.
Functionalisme
Sleutelfiguur?
William James
Idee?
Functionalisme richtte zich op hoe onze mentale en gedragsprocessen functioneren - en hoe
ze ons in staat stellen ons aan te passen, te overleven en te bloeien. James werd beïnvloed
door evolutionair theoreticus Charles Darwin.
Maar waarom?
Bewustzijn dient een functie. Het stelt ons in staat om na te denken over het verleden, ons
aan te passen aan onze huidige situatie en plannen te maken voor de toekomst. Focus op
stroom van bewustzijn en emoties. James schreef 'The Principles of psychology', dat in 1890
werd gepubliceerd. Het gaf een overzicht van het nieuwe vakgebied — het was eigenlijk het
eerste leerboek — en had een grote invloed op de verdere ontwikkeling van de discipline.
Gestaltpsychologie
Sleutelfiguren?
Kurt Lewin ( & andere Duitse psychologen)
Idee?
Gestaltpsychologie houdt in dat we de subjectieve manier moeten bestuderen waarop een
object in de geest van mensen verschijnt (de gestalt, het geheel), in plaats van de manier
waarop de objectieve, fysieke eigenschappen van het object samenkomen.
4
