DEEL 1: NEUROFYSIOLOGIE
INLEIDING
Algemeen mensbeeld: BIO-PSYCHO-SOCIAAL model
→ BIO: biologie ‘m b w ’
→ PSYCHO: psychologie, studie van de menselijke geest en het gedrag
→ SOCIAAL: ‘m ,m ’= w
= onlosmakelijk met elkaar verbonden
1. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Anatomie: wetenschap van het bestuderen van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relatie
tussen lichaamsdelen
Fysiologie: bestudeert hoe levende organismen functioneren
– ALGEMEEN: cel
– BIJZONDER: weefsels, organen, stelsel
– TO ST: , m v , , , ,…
Pathologie: wat is het effect van een ziekte op het functioneren van organen en stelsels?
DE MENS ALS BIOLOGISCH ORGANISME
➔ Orgaanstelsels
o Opgebouwd uit minstens 2 organen
o Staan samen in voor functie
➔ organen (specifiek)
o opgebouwd uit 2 of meer weefseltypes, die samenwerken voor een specifieke functie
➔ weefsels
o te bestuderen onder microscoop
o opgebouwd uit cellen van dezelfde soort
o specifieke rangschikking om functie uit te voeren
➔ cellen (algemeen)
o zijn gelijkaardig van samenstelling en werking
o verschillen in bouw (morfologie)
o 200 verschillende celtypes met specifieke functies
o Opgebouwd uit moleculen
➔ Moleculen
o Water
o Organische verbindingen (koolstof, nucleïnezuren, eiwitten, koolhydraten, vetten)
o Anorganische verbindingen (Natrium, Kalium, Calcium)
,DE TAAL VAN DE BIOLOGIE (JARGON)
Anterieur De voorkant, voor
Ventraal De buikzijde
Posterieur De achterkant, achter
Dorsaal Naar de rug gelegen
Superieur Boven, hoger
Inferieur Onder, lager
Mediaal Midden van het lichaam
Lateraal De zijkant
Frontaal Scheidt ventraal en dorsaal
Transversaal Scheidt tot bovenste en onderste gedeelte
2. HET ZENUWSTELSEL
/visceraal
BELANG VAN HET ZENUWSTELSEL
Dankzij zenuwstelsel kunnen we: waarnemen, denken, emoties ervaren, beslissingen nemen
Hogere functies vinden hun basis in de fysiologische processen in de hersenen
Motoriek: spieren geactiveerd na prikkel afkomstig van het zenuwstelsel
Besturing organen: behoud homeostase
- Zenuwstelsel: regelt lichaamsactiviteiten via snelle reacties door zenuwimpulsen
, - endocriene systeem: reageert trager, maar niet minder effectief
Neurologie: tak in de medische wetenschappen die de anatomie, het normaal functioneren en de ziekten van
het zenuwstelsel bestudeert ‘ b ’
Psychiatrie: ‘ w v v b ’
FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
3 basisfuncties:
1) sensoriële functies
stuurt prikkels naar ruggenmerg en hersenen via prikkelaanvoerende neuronen
detecteren van info via receptoren
2) integratieve functies
verwerken en bewaren van info
beslissingen nemen
o = meest complexe functie
3) motorische functies
zorgt dat de beslissing uitgevoerd wordt via sturen van prikkels naar effectoren
motorische/ moto-/ prikkelafvoerende neuronen vervoeren info van centraal zenuwstelsel naar spieren
of klieren => spiercontractie of secretie
v
S v
m
w
v
w
CENTRAAL ZENUWSTELSEL (HERSENEN EN RUGGENMERG)
Ruggenmerg
• Functie: doorgeven prikkels van en naar hersenen
• Anatomie: 45 cm lang ; 1,4 cm breed
• Beschermd door meningen (=ruggenmergvliezen) en cerebrospinaal vocht
o Buitenste laag: dura mater (hard vlies)
INLEIDING
Algemeen mensbeeld: BIO-PSYCHO-SOCIAAL model
→ BIO: biologie ‘m b w ’
→ PSYCHO: psychologie, studie van de menselijke geest en het gedrag
→ SOCIAAL: ‘m ,m ’= w
= onlosmakelijk met elkaar verbonden
1. ANATOMIE EN FYSIOLOGIE
Anatomie: wetenschap van het bestuderen van inwendige en uitwendige structuren en de fysieke relatie
tussen lichaamsdelen
Fysiologie: bestudeert hoe levende organismen functioneren
– ALGEMEEN: cel
– BIJZONDER: weefsels, organen, stelsel
– TO ST: , m v , , , ,…
Pathologie: wat is het effect van een ziekte op het functioneren van organen en stelsels?
DE MENS ALS BIOLOGISCH ORGANISME
➔ Orgaanstelsels
o Opgebouwd uit minstens 2 organen
o Staan samen in voor functie
➔ organen (specifiek)
o opgebouwd uit 2 of meer weefseltypes, die samenwerken voor een specifieke functie
➔ weefsels
o te bestuderen onder microscoop
o opgebouwd uit cellen van dezelfde soort
o specifieke rangschikking om functie uit te voeren
➔ cellen (algemeen)
o zijn gelijkaardig van samenstelling en werking
o verschillen in bouw (morfologie)
o 200 verschillende celtypes met specifieke functies
o Opgebouwd uit moleculen
➔ Moleculen
o Water
o Organische verbindingen (koolstof, nucleïnezuren, eiwitten, koolhydraten, vetten)
o Anorganische verbindingen (Natrium, Kalium, Calcium)
,DE TAAL VAN DE BIOLOGIE (JARGON)
Anterieur De voorkant, voor
Ventraal De buikzijde
Posterieur De achterkant, achter
Dorsaal Naar de rug gelegen
Superieur Boven, hoger
Inferieur Onder, lager
Mediaal Midden van het lichaam
Lateraal De zijkant
Frontaal Scheidt ventraal en dorsaal
Transversaal Scheidt tot bovenste en onderste gedeelte
2. HET ZENUWSTELSEL
/visceraal
BELANG VAN HET ZENUWSTELSEL
Dankzij zenuwstelsel kunnen we: waarnemen, denken, emoties ervaren, beslissingen nemen
Hogere functies vinden hun basis in de fysiologische processen in de hersenen
Motoriek: spieren geactiveerd na prikkel afkomstig van het zenuwstelsel
Besturing organen: behoud homeostase
- Zenuwstelsel: regelt lichaamsactiviteiten via snelle reacties door zenuwimpulsen
, - endocriene systeem: reageert trager, maar niet minder effectief
Neurologie: tak in de medische wetenschappen die de anatomie, het normaal functioneren en de ziekten van
het zenuwstelsel bestudeert ‘ b ’
Psychiatrie: ‘ w v v b ’
FUNCTIES VAN HET ZENUWSTELSEL
3 basisfuncties:
1) sensoriële functies
stuurt prikkels naar ruggenmerg en hersenen via prikkelaanvoerende neuronen
detecteren van info via receptoren
2) integratieve functies
verwerken en bewaren van info
beslissingen nemen
o = meest complexe functie
3) motorische functies
zorgt dat de beslissing uitgevoerd wordt via sturen van prikkels naar effectoren
motorische/ moto-/ prikkelafvoerende neuronen vervoeren info van centraal zenuwstelsel naar spieren
of klieren => spiercontractie of secretie
v
S v
m
w
v
w
CENTRAAL ZENUWSTELSEL (HERSENEN EN RUGGENMERG)
Ruggenmerg
• Functie: doorgeven prikkels van en naar hersenen
• Anatomie: 45 cm lang ; 1,4 cm breed
• Beschermd door meningen (=ruggenmergvliezen) en cerebrospinaal vocht
o Buitenste laag: dura mater (hard vlies)
