Geschiedenis en Getal - Samenvatting

GESCHIEDENIS EN
GETAL
Reinhoud Vermoesen




Laure Put

Uantwerpen, faculteit letteren en wijsbegeerte, departement
geschiedenis

Academiejaar 2023 - 2024

,Inhoud
1. Gegevens meten, ordenen en weergeven............................................................................................................4
1.1 Concepten.......................................................................................................................................................4
1.2 Logaritmen......................................................................................................................................................6
2. Verdeling, centrale tendentie en spreiding...........................................................................................................6
2.1 Centrale maatstaven.......................................................................................................................................6
2.2 Spreidingsmaatstaven.....................................................................................................................................7
2.3 Verdelingen.....................................................................................................................................................8
2.4 Z-scores............................................................................................................................................................9
UITBREIDING: ongelijkheid....................................................................................................................................9
Hoofdstuk 3: kruistabellen......................................................................................................................................11
3.1 Verbanden.....................................................................................................................................................11
3.2 Kruistabel.......................................................................................................................................................11
3.3 Nulhypothese................................................................................................................................................12
3.4 χ² en Cramers V.............................................................................................................................................12
Hoofdstuk 4: Correlaties (geen formules)...............................................................................................................13
4.1 Inleiding ........................................................................................................................................................13
4.2 Correlatie tussen kardinale variabelen ........................................................................................................13
4.3 Correlatie tussen ordinale variabelen ..........................................................................................................15
4.4 Variabelen met een verschillend meetniveau..............................................................................................17
Overzicht verbanden...........................................................................................................................................17
Hoofdstuk 5: lineaire regressie (geen formules).....................................................................................................18
5.1 Inleiding.........................................................................................................................................................18
5.2 Enkelvoudige regressieanalyse.....................................................................................................................18
5.3 Logaritmische transformatie.........................................................................................................................21
5.4 Logistische regressieanalyse.........................................................................................................................21
5.5 Meervoudige lineaire regressieanalyse........................................................................................................22
Hoofdstuk 6: Tijdreeksanalyse................................................................................................................................23
6.1 Inleiding.........................................................................................................................................................23
6.3 Evoluties doorheen de tijd............................................................................................................................23
groei.................................................................................................................................................................23
Voortschrijdende en periodieke gemiddelden...............................................................................................24
6.4 Index..............................................................................................................................................................26
Eenvoudige index............................................................................................................................................26
Schakelindex....................................................................................................................................................26
Samengestelde index......................................................................................................................................28


2

, Toepassing: The Great Divergence..................................................................................................................28
Hoofdstuk 7: Steekproeven en betrouwbaarheidsintervallen...............................................................................29
7.1 Inleiding.........................................................................................................................................................29
7.2 Steekproeven................................................................................................................................................29
7.3 De theoretische kansverdeling......................................................................................................................29
7.4 Steekproefverdelingen..................................................................................................................................30
7.5 Betrouwbaarheidsintervallen rond een steekproefgemiddelde..................................................................31
7.6 Gewenste steekproefgrootte........................................................................................................................32
8. Het testen van hypothesen (geen formules)......................................................................................................33
Deel I: parametrische testen...............................................................................................................................33
8.2 Formuleren van hypothesen.....................................................................................................................33
8.3 T-testen.....................................................................................................................................................34
Deel II: Niet-parametrische testen......................................................................................................................35
inleiding...........................................................................................................................................................35




3

, DEEL 1: BESCHRIJVENDE
STATISTIEK
1. GEGEVENS METEN, ORDENEN EN WEERGEVEN

1.1 CONCEPTEN

- Een datamatrix is een verzameling van gegevens in een soort tabel.
o Rij = waarnemingseenheden
o Kolom = variabelen
o Cel = waarde
- Variabelen zijn elementen die kan veranderen
o Kwalitatief: categorisch, niet meetbaar
o Kwantitatief: meetbaar
- Er zijn verschillende soorten variabelen:
o Nominaal = attributief (familienaam, plaatsnaam, beroep)
 Heeft geen rangorde, is niet meetbaar
 Categorisch of discreet
o Ordinaal = rangorde (gewicht misdrijf, militaire rang)
 Heeft wel een rangorde, is niet meetbaar
 De afstand tussen twee variabelen kan niet gemeten worden. Je kan zeggen
dat A beter is dan B, maar niet dat A vijf keer beter is dan B.
 Categorisch
o Kardinaal = numerieke gegevens (prijzen, lonen, leeftijden)
 Heeft een rangorde, is meetbaar en deelbaar
 Discreet of continu
 Een discrete variabele kan slechts een eindig aantal elkaar uitsluitende
waarden aannemen, waarbij de tussenliggende waarden geen betekenis
hebben (vb. kinderen in een gezin: 2 of 3, niet 2.5)
 Een continue variabele kan een oneindig aantal betekenisvolle waarden
aannemen (vb. temperatuur)
 Schijnkardinale gegevens = gegevens die kardinaal lijken, maar op niet
representatieve categorieën gebaseerd zijn
- Dichotome variabelen: een variabele met slechts 2 vormen (ja of nee, man of vrouw)
- Soorten tabellen
o Frequentietabel = hoe vaak komt elke waarde van een variabele voor
 Ongegroepeerd = alle waarden van een variabele
 Voor 1 variabele alle waarden nagaan (vb. oorsprong handelaars)
o Absolute frequentie: in cijfers
o Relatieve frequentie: in procent (verhouding tot totaal)

Plaats van oorsprong Aantal handelaars Relatieve aandeel
Antwerpen 306 58.2%
’s-Hertogenbosch 23 4.4%
Brugge 16 3.0%
Doornik 12 2.3%
Gent 12 2.3%
Mechelen 10 1.9%


4