2024 Ethiek
Ethiek
Ethiek = moraalwetenschap à tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische
bezonning over het juiste handelen à ethiek probeert de criteria vast te stellen om te kunnen
beoordelen of een handeling als goed of fout kan worden gekwalificeerd en om de motieven en
consequenties van deze handeling te kunnen evalueren
Medische ethiek à tak van de ethiek waarin wordt nagedacht over een zo goed mogelijke
uitvoering van de geneeskunde en waarbij ethische vragen worden gesteld à het is een
toegepaste ethiek meestal a.d.h.v. concrete medisch ethische problemen (vb. euthanasie)
Deontologie (plichtenleer) à ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels die vaak,
maar niet altijd, gesteld zijn als normen
Eed van Hippocrates à gaat over:
- Professioneel en wetenschappelijk onderbouwde zorg
- Medisch geheim
- Grenzen van arts-patiënt relatie
Belangrijkste waarden ‘principilisme’:
- Goed doen (beneficience)
- Geen kwaad doen (non malificere)
- Autonomie à autonomie zoveel mogelijk proberen verbeteren/onderhouden
- Rechtvaardigheid
3 pijlers van de geneeskunde:
- Expertise
- Ethiek
- Dienstbaarheid
Arts vs. patiënt:
- Arts à gerechtigd om de geneeskunde te beoefenen
- Patiënt à minder goed gedefinieerd
1
, 2024 Ethiek
Uitgangspunt arts en patiënt:
- Diagnose à wat is er mis met mij?
- Prognose à wat betekent het voor mij?
- Behandeling en zorg à wat kan er voor mij gedaan worden?
- Research à wat kan ik leren van deze patiënt?
- Maatschappelijk perspectief à wat kan bijdragen voor anderen?
- Onderwijs en training à wat kan ik andere onderwijzen?
à Brengt ons bij CanMeds-rollen:
Professionalisme à verantwoordingsplicht (accountability)
- Altruïsme
- Eerlijkheid à altijd je best doen
- Mededogen (≠ medelijden)
- Integriteit
Professionalisme kan besproken worden via de 4 I’s:
- Inzet (vb. op tijd komen)
- Integriteit (vb. geen fraude plegen)
- Interactie (vb. gepaste kleding dragen of niet discrimineren)
- Inzicht (vb. met feedback aan de slag gaan)
à De kern van professionalisme is de persoonlijke transformatie van het zelf die plaatsvindt in
de vroege jaren van de medische opleiding
Professionalisme in het gedrang?
- Verminderde arbeidsduur à soms zeer strikt toegepast
- Verhoogde supervisie à kan zorgen voor vermindert engagement
- Toenemende regelgeving à kan zorgen voor verminderde autonomie
- Procesgedreven benadering à accreditatie en normering (vb. alle specifieke tumoren
op 1 plaats behandelen)
Vroeger werd uitgegaan van het feit dat de arts dienstverlening verschuldigd is aan de patiënt en
dat arbeidsduur ongelimiteerd en vraag-gedreven is waardoor de impact op het sociaal en
familiaal leven hoog was à tegenwoordig is het belangrijk dat de arts ook een leven heeft buiten
het beroep wat de arts veerkrachtiger maakt en wat bijdraagt tot het professioneel functioneren
2
Ethiek
Ethiek = moraalwetenschap à tak van de filosofie die zich bezighoudt met de kritische
bezonning over het juiste handelen à ethiek probeert de criteria vast te stellen om te kunnen
beoordelen of een handeling als goed of fout kan worden gekwalificeerd en om de motieven en
consequenties van deze handeling te kunnen evalueren
Medische ethiek à tak van de ethiek waarin wordt nagedacht over een zo goed mogelijke
uitvoering van de geneeskunde en waarbij ethische vragen worden gesteld à het is een
toegepaste ethiek meestal a.d.h.v. concrete medisch ethische problemen (vb. euthanasie)
Deontologie (plichtenleer) à ethische stroming die uitgaat van absolute gedragsregels die vaak,
maar niet altijd, gesteld zijn als normen
Eed van Hippocrates à gaat over:
- Professioneel en wetenschappelijk onderbouwde zorg
- Medisch geheim
- Grenzen van arts-patiënt relatie
Belangrijkste waarden ‘principilisme’:
- Goed doen (beneficience)
- Geen kwaad doen (non malificere)
- Autonomie à autonomie zoveel mogelijk proberen verbeteren/onderhouden
- Rechtvaardigheid
3 pijlers van de geneeskunde:
- Expertise
- Ethiek
- Dienstbaarheid
Arts vs. patiënt:
- Arts à gerechtigd om de geneeskunde te beoefenen
- Patiënt à minder goed gedefinieerd
1
, 2024 Ethiek
Uitgangspunt arts en patiënt:
- Diagnose à wat is er mis met mij?
- Prognose à wat betekent het voor mij?
- Behandeling en zorg à wat kan er voor mij gedaan worden?
- Research à wat kan ik leren van deze patiënt?
- Maatschappelijk perspectief à wat kan bijdragen voor anderen?
- Onderwijs en training à wat kan ik andere onderwijzen?
à Brengt ons bij CanMeds-rollen:
Professionalisme à verantwoordingsplicht (accountability)
- Altruïsme
- Eerlijkheid à altijd je best doen
- Mededogen (≠ medelijden)
- Integriteit
Professionalisme kan besproken worden via de 4 I’s:
- Inzet (vb. op tijd komen)
- Integriteit (vb. geen fraude plegen)
- Interactie (vb. gepaste kleding dragen of niet discrimineren)
- Inzicht (vb. met feedback aan de slag gaan)
à De kern van professionalisme is de persoonlijke transformatie van het zelf die plaatsvindt in
de vroege jaren van de medische opleiding
Professionalisme in het gedrang?
- Verminderde arbeidsduur à soms zeer strikt toegepast
- Verhoogde supervisie à kan zorgen voor vermindert engagement
- Toenemende regelgeving à kan zorgen voor verminderde autonomie
- Procesgedreven benadering à accreditatie en normering (vb. alle specifieke tumoren
op 1 plaats behandelen)
Vroeger werd uitgegaan van het feit dat de arts dienstverlening verschuldigd is aan de patiënt en
dat arbeidsduur ongelimiteerd en vraag-gedreven is waardoor de impact op het sociaal en
familiaal leven hoog was à tegenwoordig is het belangrijk dat de arts ook een leven heeft buiten
het beroep wat de arts veerkrachtiger maakt en wat bijdraagt tot het professioneel functioneren
2
