Protocol Dysartrie
Jaar 2, Blok B
Masja de Graauw
1
Masja de Graauw 17-01-2019
, De definitie van Dysarthrie
Dysartrie =
Een neuromusculaire spraakdisfunctie ten gevolge van een aandoening van het centrale en of
perifere zenuwstelstel, of de spieren zelf.
De student noemt alle factoren die de verstaanbaarheid belemmeren en waarom
Kies hierbij uit welke aspecten bij de patiënt verstoord zijn en die ook daadwerkelijk de
verstaanbaarheid belemmeren of die de patiënt als hulpvraag aangeeft en leg vervolgens uit waarom
ze dit doen.
Mondmotoriek
- De mondmotoriek is een vereist aspect voor een goede articulatie. Wanneer de spieren
slap zijn kan de tong bijv. niet goed heffen, de lippen niet goed ronden etc. De klanken
kunnen dus niet goed worden gevormd waardoor de woorden moeilijk te herkennen zijn
voor de luisteraar. Het trainen van de mondmotoriek is echter niet heel functioneel,
omdat deze bewegingen veel groter zijn dan de bewegingen van de spraak. Je traint dit
dus maar kort, of tegelijkertijd met de articulatie.
Je test de mondmotoriek door het onderdeel ‘mondmotoriek’ van het
onderzoeksplan van Dysfagie af te nemen.
Articulatie
- Articulatie is het meest belangrijke aspect voor de verstaanbaarheid. Wanneer de
klanken (klinkers en medeklinkers) niet goed gevormd kunnen worden is het onderscheid
ertussen lastig te verstaan en zijn de woorden moeilijk te herkennen voor de luisteraar.
Verder hebben mensen ook vaak een te hoger spreektempo dan ze aankunnen, er
ontstaat dan een soort klankenbrij waarbij klanken wegvallen of versmelten (telescopie).
Je test de klinkers, medeklinkers en clusters door te kijken naar spontane spraak
en voorlezen.
Je kijkt ook naar het spreektempo. Vaak hebben mensen een sneller tempo dan
ze aankunnen.
Ademhaling
- Ademhaling is ook een belangrijk aspect voor de verstaanbaarheid. Wanneer de
ademhaling verzwakt is, kan er minder makkelijk volume worden gemaakt, sluiten de
stembanden minder makkelijk etc. Dit kan zorgen voor een hele zwakke of zachte stem.
Wanneer iemand hoog ademt maakt de persoon hele korte zinnen omdat er anders niet
voldoende adem is of iemand spreekt te lang door en dan valt de stem weg.
Je test hoe de ademhaling is in rust. Hoog/laag en regelmatig/onregelmatig.
Je test hoe de ademhaling is tijden spreken. Hoog/laag, regelmatig/onregelmatig
+ veel bijademen tussen woorden?
Je neemt de fonatieduur van de /S/ en de maximale fonatieduur van de /A/ af.
Een /s/ van .. seconde wijst op … . Een /A/ van minder dan 15 seconde is een
aanwijzing voor een pathologisch stemprobleem.
2
Masja de Graauw 17-01-2019
Jaar 2, Blok B
Masja de Graauw
1
Masja de Graauw 17-01-2019
, De definitie van Dysarthrie
Dysartrie =
Een neuromusculaire spraakdisfunctie ten gevolge van een aandoening van het centrale en of
perifere zenuwstelstel, of de spieren zelf.
De student noemt alle factoren die de verstaanbaarheid belemmeren en waarom
Kies hierbij uit welke aspecten bij de patiënt verstoord zijn en die ook daadwerkelijk de
verstaanbaarheid belemmeren of die de patiënt als hulpvraag aangeeft en leg vervolgens uit waarom
ze dit doen.
Mondmotoriek
- De mondmotoriek is een vereist aspect voor een goede articulatie. Wanneer de spieren
slap zijn kan de tong bijv. niet goed heffen, de lippen niet goed ronden etc. De klanken
kunnen dus niet goed worden gevormd waardoor de woorden moeilijk te herkennen zijn
voor de luisteraar. Het trainen van de mondmotoriek is echter niet heel functioneel,
omdat deze bewegingen veel groter zijn dan de bewegingen van de spraak. Je traint dit
dus maar kort, of tegelijkertijd met de articulatie.
Je test de mondmotoriek door het onderdeel ‘mondmotoriek’ van het
onderzoeksplan van Dysfagie af te nemen.
Articulatie
- Articulatie is het meest belangrijke aspect voor de verstaanbaarheid. Wanneer de
klanken (klinkers en medeklinkers) niet goed gevormd kunnen worden is het onderscheid
ertussen lastig te verstaan en zijn de woorden moeilijk te herkennen voor de luisteraar.
Verder hebben mensen ook vaak een te hoger spreektempo dan ze aankunnen, er
ontstaat dan een soort klankenbrij waarbij klanken wegvallen of versmelten (telescopie).
Je test de klinkers, medeklinkers en clusters door te kijken naar spontane spraak
en voorlezen.
Je kijkt ook naar het spreektempo. Vaak hebben mensen een sneller tempo dan
ze aankunnen.
Ademhaling
- Ademhaling is ook een belangrijk aspect voor de verstaanbaarheid. Wanneer de
ademhaling verzwakt is, kan er minder makkelijk volume worden gemaakt, sluiten de
stembanden minder makkelijk etc. Dit kan zorgen voor een hele zwakke of zachte stem.
Wanneer iemand hoog ademt maakt de persoon hele korte zinnen omdat er anders niet
voldoende adem is of iemand spreekt te lang door en dan valt de stem weg.
Je test hoe de ademhaling is in rust. Hoog/laag en regelmatig/onregelmatig.
Je test hoe de ademhaling is tijden spreken. Hoog/laag, regelmatig/onregelmatig
+ veel bijademen tussen woorden?
Je neemt de fonatieduur van de /S/ en de maximale fonatieduur van de /A/ af.
Een /s/ van .. seconde wijst op … . Een /A/ van minder dan 15 seconde is een
aanwijzing voor een pathologisch stemprobleem.
2
Masja de Graauw 17-01-2019
