Hoofdstuk 4: gehoorzaamheid
1. Het gehoorzaamheidsexperiment van Stanley Milgram
- Agressie kan ontstaan door interne of externe uitlokkende factoren
- Soms zal iemand agressief gedrag stellen omdat iemand een bevel gehoorzaamt
- Amerikaanse psycholoog Stanley Milgram in 1960-63 aan Yale universiteit
- Legendarisch experiment maar ook controversieel en ethisch betwistbaar
- Experiment rond gehoorzaamheid maar ook beeldvorming rond agressie tussen
personen
1.1 proefopstelling van het Milgram-experiment
- proefpersonen werden gezocht via een advertentie in de krant
- advertentie vermelde dat experiment over leren zou gaan, zonder verdere uitleg
- uit kandidaten werd heterogenene groep proefpersonen geselecteerd die goede
representatie vormden van gehele populatie
- proefleider presenteerde zichzelf als een 31-jarige biologieleraar en stelde zich streng
en daadkrachtig op
- in experiment was telkens nog tweede proefpersoon aanwezig, een 47-jarige, in
werkelijkheid een pseudoproefpersoon dat het een experiment betrof dat de invloed
wilde nagaan van straf op leren
proefleider
Proefpersoon
Pseudoproefpersoon
1. Loting: De proefpersoon en pseudoproefpersoon worden via loting toegewezen als
leraar en leerling.
2. Installatie: De leerling wordt vastgezet in een elektrische stoel met een elektrode aan
zijn pols en elektrodepasta om brandwonden te voorkomen.
, 3. Experimentopstelling: De proefpersoon gaat naar een aangrenzende kamer met een
elektrische generator en knoppen voor het toedienen van schokken van 15 tot 450
volt.
4. Taak: De proefpersoon moet als leraar de leerling straffen met elektrische schokken
telkens als de leerling een fout maakt, waarbij de schokintensiteit met 15 volt wordt
verhoogd na elke fout.
5. Pseudoproefpersoon: De pseudoproefpersoon doet alsof hij schokken ervaart en
reageert op specifieke voltages door te kermen of te schreeuwen.
6. Druk: Bij verzoeken om te stoppen wordt de proefpersoon onder druk gezet door de
proefleider om door te gaan met het experiment.
- Proefpersoon en pseudoproefpersoon worden toegewezen.
- Leerling wordt in de elektrische stoel vastgezet.
- Proefpersoon gaat naar aangrenzende kamer met de generator.
- Proefpersoon moet leerling straffen bij fouten met elektrische schokken.
- Pseudoproefpersoon reageert op schokken alsof hij pijn ervaart.
- Proefpersoon wordt onder druk gezet om door te gaan bij verzoeken om te stoppen.
1.2 Resultaten van het Milgram-experiment
- Veel proefpersonen bleken het moeilijk te hebben om te blijven gehoorzamen
- Bijna alle proefpersonen waren duidelijk gekweld door hun geweten en velen onder
hen vertoonden uiterlijke kenmerken van stress zoals stotteren, beven, grimassen
trekken, zweten
- Sommige kregen korte aanvallen van nerveuze lachbuien
- Resultaten waren schokkend
- Maar liefst 65% van de proefpersonen ging door met het toedienen van schokken tot
450 volt
- Vooraf 40 psychiaters gevraag om resultaten te voorspellen
- 150 volt: merendeel zou stoppen
- 300 volt: 4%
- 450 volt: 0,1%
- Maar liefst 65% van de proefpersonen ging door tot 450 volt
1. Het gehoorzaamheidsexperiment van Stanley Milgram
- Agressie kan ontstaan door interne of externe uitlokkende factoren
- Soms zal iemand agressief gedrag stellen omdat iemand een bevel gehoorzaamt
- Amerikaanse psycholoog Stanley Milgram in 1960-63 aan Yale universiteit
- Legendarisch experiment maar ook controversieel en ethisch betwistbaar
- Experiment rond gehoorzaamheid maar ook beeldvorming rond agressie tussen
personen
1.1 proefopstelling van het Milgram-experiment
- proefpersonen werden gezocht via een advertentie in de krant
- advertentie vermelde dat experiment over leren zou gaan, zonder verdere uitleg
- uit kandidaten werd heterogenene groep proefpersonen geselecteerd die goede
representatie vormden van gehele populatie
- proefleider presenteerde zichzelf als een 31-jarige biologieleraar en stelde zich streng
en daadkrachtig op
- in experiment was telkens nog tweede proefpersoon aanwezig, een 47-jarige, in
werkelijkheid een pseudoproefpersoon dat het een experiment betrof dat de invloed
wilde nagaan van straf op leren
proefleider
Proefpersoon
Pseudoproefpersoon
1. Loting: De proefpersoon en pseudoproefpersoon worden via loting toegewezen als
leraar en leerling.
2. Installatie: De leerling wordt vastgezet in een elektrische stoel met een elektrode aan
zijn pols en elektrodepasta om brandwonden te voorkomen.
, 3. Experimentopstelling: De proefpersoon gaat naar een aangrenzende kamer met een
elektrische generator en knoppen voor het toedienen van schokken van 15 tot 450
volt.
4. Taak: De proefpersoon moet als leraar de leerling straffen met elektrische schokken
telkens als de leerling een fout maakt, waarbij de schokintensiteit met 15 volt wordt
verhoogd na elke fout.
5. Pseudoproefpersoon: De pseudoproefpersoon doet alsof hij schokken ervaart en
reageert op specifieke voltages door te kermen of te schreeuwen.
6. Druk: Bij verzoeken om te stoppen wordt de proefpersoon onder druk gezet door de
proefleider om door te gaan met het experiment.
- Proefpersoon en pseudoproefpersoon worden toegewezen.
- Leerling wordt in de elektrische stoel vastgezet.
- Proefpersoon gaat naar aangrenzende kamer met de generator.
- Proefpersoon moet leerling straffen bij fouten met elektrische schokken.
- Pseudoproefpersoon reageert op schokken alsof hij pijn ervaart.
- Proefpersoon wordt onder druk gezet om door te gaan bij verzoeken om te stoppen.
1.2 Resultaten van het Milgram-experiment
- Veel proefpersonen bleken het moeilijk te hebben om te blijven gehoorzamen
- Bijna alle proefpersonen waren duidelijk gekweld door hun geweten en velen onder
hen vertoonden uiterlijke kenmerken van stress zoals stotteren, beven, grimassen
trekken, zweten
- Sommige kregen korte aanvallen van nerveuze lachbuien
- Resultaten waren schokkend
- Maar liefst 65% van de proefpersonen ging door met het toedienen van schokken tot
450 volt
- Vooraf 40 psychiaters gevraag om resultaten te voorspellen
- 150 volt: merendeel zou stoppen
- 300 volt: 4%
- 450 volt: 0,1%
- Maar liefst 65% van de proefpersonen ging door tot 450 volt
