Hoofdstuk 3: agressie
1. Inleiding en definitie
- Agressie wordt vaak gezien als tegenovergesteld aan altruïstisch gedrag.
- Jozef M. Nuttin jr. stelt dat agressie en altruïsme niet altijd tegenovergestelde
wetenschappelijke verklaringen hebben.
- Agressie wordt vaak gedefinieerd als gedrag met de intentie om anderen te pijnigen,
waarbij intentie essentieel is.
- Het is moeilijk om één definitie te geven voor agressief gedrag vanwege de diversiteit
ervan.
- Volgens Nuttin moet intentie om te pijnigen nuanceren: soms bestaat er zoiets als
‘instrumentele agressie’, dit is agressief gedrag dat je niet stelt omwille van agressief
doel, maar net omwille van een niet-agressief doel
- Nuttin suggereert dat soms agressief gedrag (zoals strenge opvoeding) wordt
gerechtvaardigd door niet-agressieve doelen, maar dit kan onderwerp van discussie
zijn, vooral wanneer minder gewelddadige alternatieven beschikbaar zijn.
- Pedagogisch tik is in zo goed als alle lidstaten van EU verboden behalve Italië en
Tsjechië en België
- Men blijft gebruik maken van straffen, ondanks de negatieve gevolgen
- Hoe goed agressieve daad ook bedoeld is, vaak zal ze deels ook dienen om eigen
negatieve gevoelens af te reageren
Terug naar definitie:
- Als we spreken over pijnigen fysieke pijniging
- Agressieve daad kan ook bestaan uit berokkenen van emotioneel of psychisch leed
- Online pestgedrag komt steeds vaker en vaker voor
- Het is makkelijker om iemand te beschadigen wanneer je niet rechtstreeks oog in oog
staat je wordt niet geconfronteerd met gevolgen van je daden
- Voorstel van Nuttin om in definitie of omschrijving van agressie te spreken over
aversiviteit of aversieve gevolgen i.p.v. pijnigen
- Hij stelt ook voor dat altruïsme eerder te beschouwen als een gedrag waaruit
vermindering volgt van aversieve prikkels in gedragssituatie van socius
- Aversiviteit: omvat alle prikkels die onaangenaam zijn of waar een organisme een
afkeer van heeft of vormt. En iemand moedwillig confronteren met onaangename
prikkels kan dus in vele gevallen als agressieve daad worden beschouwd
2. Agressief gedrag en de prikkelsituatie
, - Agressief gedrag zal in meeste gevallen uitgelokt worden door bepaalde prikkel of
prikkelsituatie
- Zelfs bij mensen met antisociale persoonlijkheidsstoornis zal agressief gedrag vaak
aanleiding hebben, al is aanleiding voor anderen geen reden om agressief te reageren
- Antisociale persoonlijkheidsstoornis noemde vroeger psychopathie
- Antisociale persoonlijkheid wordt gekenmerkt door lichtgeraaktheid en agressie,
onverantwoordelijk gedrag, impulsiviteit en gebrek aan planmatigheid, liegen en
bedriegen, tekort aan aandacht voor veiligheid van anderen en zichzelf, en gebrek aan
wroeging of spijt
- Uit leerpsychologie weten we dat aversieve prikkel bij organisme vaak
ontsnappingsgedrag zal uitlokken
- Agressief gedrag zal ook vaak gesteld worden tegenover socii die niet oorzaak zijn van
aversieve prikkel of waarbij de agressie de aversieve prikkel niet uitschakelt bv
agressie die iemand tegenover collega’s of ondergeschikten uit omwille van
persoonlijke frustraties die niet gerelateerd zijn aan de werksituatie
Verklaring voor agressief gedrag kan ook komen van thanatos-theorie van Sigmund Freud:
- De primaire drijfveer voor ons gedrag ontstaat in de driften uit het es (Het)
- Al gauw moest Freud toegevend at die levensdrift (eros) een heel aantal extreem
gewelddadige situaties niet kon verklaren
- Tweede luik van het es thanatos of doodsdrift
- Mensen hebben volgens Freud de drang om kwetsen, te verwonden, te doden en
deze drang kan op anderen gericht zijn of op zichzelf
- De sociale psychologie wil weten welke mechanismen achter agressief gedrag zitten
en zal niet tevreden zijn met moeilijk controleerbaar of verifieerbaar gegeven als
thanatos
2.1 Pijn
- In een experiment begonnen ratjes elkaar te bevechten bij het ontvangen van shocks.
- De mogelijkheid dat ze hun lotgenoot als aanstichter beschouwen is klein als die
lotgenoot niet in de buurt is.
- Mogelijk speelt een antisociale reflex een rol bij het verhogen van individueel welzijn
of veiligheid.
- Latere experimenten toonden aan dat agressie bij ratjes wordt beïnvloed door
shockfrequentie, duur van de behandeling, shockintensiteit en kooigrootte.
- Geslacht lijkt geen invloed te hebben op het agressieve gedrag, en het lijkt ook niet
om een geconditioneerde reflex te gaan, aangezien verschillende diersoorten
vergelijkbaar reageren. Dit suggereert dat het eerder om aangeboren reflexen gaat
dan om aangeleerd gedrag.
2.2 Ruimte
1. Inleiding en definitie
- Agressie wordt vaak gezien als tegenovergesteld aan altruïstisch gedrag.
- Jozef M. Nuttin jr. stelt dat agressie en altruïsme niet altijd tegenovergestelde
wetenschappelijke verklaringen hebben.
- Agressie wordt vaak gedefinieerd als gedrag met de intentie om anderen te pijnigen,
waarbij intentie essentieel is.
- Het is moeilijk om één definitie te geven voor agressief gedrag vanwege de diversiteit
ervan.
- Volgens Nuttin moet intentie om te pijnigen nuanceren: soms bestaat er zoiets als
‘instrumentele agressie’, dit is agressief gedrag dat je niet stelt omwille van agressief
doel, maar net omwille van een niet-agressief doel
- Nuttin suggereert dat soms agressief gedrag (zoals strenge opvoeding) wordt
gerechtvaardigd door niet-agressieve doelen, maar dit kan onderwerp van discussie
zijn, vooral wanneer minder gewelddadige alternatieven beschikbaar zijn.
- Pedagogisch tik is in zo goed als alle lidstaten van EU verboden behalve Italië en
Tsjechië en België
- Men blijft gebruik maken van straffen, ondanks de negatieve gevolgen
- Hoe goed agressieve daad ook bedoeld is, vaak zal ze deels ook dienen om eigen
negatieve gevoelens af te reageren
Terug naar definitie:
- Als we spreken over pijnigen fysieke pijniging
- Agressieve daad kan ook bestaan uit berokkenen van emotioneel of psychisch leed
- Online pestgedrag komt steeds vaker en vaker voor
- Het is makkelijker om iemand te beschadigen wanneer je niet rechtstreeks oog in oog
staat je wordt niet geconfronteerd met gevolgen van je daden
- Voorstel van Nuttin om in definitie of omschrijving van agressie te spreken over
aversiviteit of aversieve gevolgen i.p.v. pijnigen
- Hij stelt ook voor dat altruïsme eerder te beschouwen als een gedrag waaruit
vermindering volgt van aversieve prikkels in gedragssituatie van socius
- Aversiviteit: omvat alle prikkels die onaangenaam zijn of waar een organisme een
afkeer van heeft of vormt. En iemand moedwillig confronteren met onaangename
prikkels kan dus in vele gevallen als agressieve daad worden beschouwd
2. Agressief gedrag en de prikkelsituatie
, - Agressief gedrag zal in meeste gevallen uitgelokt worden door bepaalde prikkel of
prikkelsituatie
- Zelfs bij mensen met antisociale persoonlijkheidsstoornis zal agressief gedrag vaak
aanleiding hebben, al is aanleiding voor anderen geen reden om agressief te reageren
- Antisociale persoonlijkheidsstoornis noemde vroeger psychopathie
- Antisociale persoonlijkheid wordt gekenmerkt door lichtgeraaktheid en agressie,
onverantwoordelijk gedrag, impulsiviteit en gebrek aan planmatigheid, liegen en
bedriegen, tekort aan aandacht voor veiligheid van anderen en zichzelf, en gebrek aan
wroeging of spijt
- Uit leerpsychologie weten we dat aversieve prikkel bij organisme vaak
ontsnappingsgedrag zal uitlokken
- Agressief gedrag zal ook vaak gesteld worden tegenover socii die niet oorzaak zijn van
aversieve prikkel of waarbij de agressie de aversieve prikkel niet uitschakelt bv
agressie die iemand tegenover collega’s of ondergeschikten uit omwille van
persoonlijke frustraties die niet gerelateerd zijn aan de werksituatie
Verklaring voor agressief gedrag kan ook komen van thanatos-theorie van Sigmund Freud:
- De primaire drijfveer voor ons gedrag ontstaat in de driften uit het es (Het)
- Al gauw moest Freud toegevend at die levensdrift (eros) een heel aantal extreem
gewelddadige situaties niet kon verklaren
- Tweede luik van het es thanatos of doodsdrift
- Mensen hebben volgens Freud de drang om kwetsen, te verwonden, te doden en
deze drang kan op anderen gericht zijn of op zichzelf
- De sociale psychologie wil weten welke mechanismen achter agressief gedrag zitten
en zal niet tevreden zijn met moeilijk controleerbaar of verifieerbaar gegeven als
thanatos
2.1 Pijn
- In een experiment begonnen ratjes elkaar te bevechten bij het ontvangen van shocks.
- De mogelijkheid dat ze hun lotgenoot als aanstichter beschouwen is klein als die
lotgenoot niet in de buurt is.
- Mogelijk speelt een antisociale reflex een rol bij het verhogen van individueel welzijn
of veiligheid.
- Latere experimenten toonden aan dat agressie bij ratjes wordt beïnvloed door
shockfrequentie, duur van de behandeling, shockintensiteit en kooigrootte.
- Geslacht lijkt geen invloed te hebben op het agressieve gedrag, en het lijkt ook niet
om een geconditioneerde reflex te gaan, aangezien verschillende diersoorten
vergelijkbaar reageren. Dit suggereert dat het eerder om aangeboren reflexen gaat
dan om aangeleerd gedrag.
2.2 Ruimte
