Hoofdstuk 2: hulpverlenend gedrag
- Altruïsme of hulpverlenend gedrag wordt beschouwd als het stellen van gedrag
waarbij je de ander centraal stelt en je eigen voordeel als minder belangrijk
beschouwt of zelfs jezelf benadeelt.
- Het streven naar altruïsme impliceert het maximaliseren van de opbrengst voor
anderen, ongeacht de opbrengst voor zichzelf.
- Altruïstisch gedrag wordt tegenover agressief gedrag geplaatst, waarbij agressie
wordt gezien als streven naar een minimum aan opbrengsten voor de ander,
ongeacht de opbrengst voor zichzelf.
- Altruïstisch gedrag is zelfopofferend (je wint er niets bij)en de hulpverlener (altruïst)
wint er niets bij, hoewel het niet altijd duidelijk is of er helemaal geen voordeel is
voor de altruïst.
- De empathie-altruïsmehypothese, ontwikkeld door Daniel Batson, stelt dat altruïsme
alleen kan worden vastgesteld als het gedrag vanuit empathie voor de ander komt
hij ontwikkelde dit om altruïsme en egoïsme te onderscheiden
o Je probeert een antwoord te vinden op een aantal vragen : Kan hulpverlener
het perspectief van de ander aannemen? Vanuit welke bezorgdheid wordt het
gedrag gesteld?
o Doel van altruïstisch gedrag is de lijden van de andere verminderen
o Wie van egoïstisch motief vertrekt, wordt gestuurd vanuit een persoonlijke
bezorgdheid en hierbij ontbreekt dus het empathisch vermogen om het
perspectief van de ander aan te nemen
- Hulpverlenend gedrag dat vanuit egoïstische motieven komt, ontbeert het
empathisch vermogen en wordt gestuurd door persoonlijke bezorgdheid, zoals het
verminderen van eigen lijden zoals schuldgevoel of angst voor straf.
, - Batson zegt dat zowel mensen die reageren vanuit empatische bezorgheid als mensen
die reageren vanuit een persoonlijke bezorgdheid wel degelijk hulpverlenend gedrag
vertonen maar gedrag zal te maken hebben met mate waarin ze al dan niet kunnen
ontsnappen aan confrontatie met persoon in nood
- Mensen die emotionele respons vertonen vanuit persoonlijke bezorgdheid zullen
enkel helpen wanneer ze blijven geconfronteerd worden met leed van ander
bezorgt immers negatieve ervaringen, zoals schuldgevoel. Maar als ze dit gedrag
kunnen negeren, verdwijnt dat onbehaaglijke gevoel en nood om in actie te schieten
- Mensen die empatische bezorgdheid hebben: zullen ook wanneer ze uit de
probleemsituatie kunnen ontsnappen nog steeds de nood voelen om de andere te
helpen. Voor hun is het geen oplossing om ogen voor probleem te sluiten, want hun
behoefte ligt bij de noodlijdende
- Niet altijd duidelijk om in dagelijkse situatie in te schatten of iemand nu vooral
gemotiveerd wordt door eigenbelang of empatische bezorgdheid
1. Diffusie van de verantwoordelijkheid
- Het omstaanderseffect werd voor het eerst beschreven door psychologen John
Darley en Bibb Latané in 1969.
- Het fenomeen van omstanders die niet ingrijpen bij een noodsituatie is onderwerp
geworden van veel onderzoek.
- Het omstaanderseffect treedt niet altijd op, zoals aangetoond in het geval van Kitty
Genovese, waar twee omstanders ingrepen.
- Omstanders zijn sneller geneigd om hulp te bieden aan bekenden dan aan vreemden.
- Een belangrijke bevinding is het principe van de diffusie van verantwoordelijkheid:
hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans op hulp.
- Het gevoel van verantwoordelijkheid wordt minder gevoeld als er meer omstanders
zijn, waardoor individuen minder geneigd zijn om te helpen.
- Altruïsme of hulpverlenend gedrag wordt beschouwd als het stellen van gedrag
waarbij je de ander centraal stelt en je eigen voordeel als minder belangrijk
beschouwt of zelfs jezelf benadeelt.
- Het streven naar altruïsme impliceert het maximaliseren van de opbrengst voor
anderen, ongeacht de opbrengst voor zichzelf.
- Altruïstisch gedrag wordt tegenover agressief gedrag geplaatst, waarbij agressie
wordt gezien als streven naar een minimum aan opbrengsten voor de ander,
ongeacht de opbrengst voor zichzelf.
- Altruïstisch gedrag is zelfopofferend (je wint er niets bij)en de hulpverlener (altruïst)
wint er niets bij, hoewel het niet altijd duidelijk is of er helemaal geen voordeel is
voor de altruïst.
- De empathie-altruïsmehypothese, ontwikkeld door Daniel Batson, stelt dat altruïsme
alleen kan worden vastgesteld als het gedrag vanuit empathie voor de ander komt
hij ontwikkelde dit om altruïsme en egoïsme te onderscheiden
o Je probeert een antwoord te vinden op een aantal vragen : Kan hulpverlener
het perspectief van de ander aannemen? Vanuit welke bezorgdheid wordt het
gedrag gesteld?
o Doel van altruïstisch gedrag is de lijden van de andere verminderen
o Wie van egoïstisch motief vertrekt, wordt gestuurd vanuit een persoonlijke
bezorgdheid en hierbij ontbreekt dus het empathisch vermogen om het
perspectief van de ander aan te nemen
- Hulpverlenend gedrag dat vanuit egoïstische motieven komt, ontbeert het
empathisch vermogen en wordt gestuurd door persoonlijke bezorgdheid, zoals het
verminderen van eigen lijden zoals schuldgevoel of angst voor straf.
, - Batson zegt dat zowel mensen die reageren vanuit empatische bezorgheid als mensen
die reageren vanuit een persoonlijke bezorgdheid wel degelijk hulpverlenend gedrag
vertonen maar gedrag zal te maken hebben met mate waarin ze al dan niet kunnen
ontsnappen aan confrontatie met persoon in nood
- Mensen die emotionele respons vertonen vanuit persoonlijke bezorgdheid zullen
enkel helpen wanneer ze blijven geconfronteerd worden met leed van ander
bezorgt immers negatieve ervaringen, zoals schuldgevoel. Maar als ze dit gedrag
kunnen negeren, verdwijnt dat onbehaaglijke gevoel en nood om in actie te schieten
- Mensen die empatische bezorgdheid hebben: zullen ook wanneer ze uit de
probleemsituatie kunnen ontsnappen nog steeds de nood voelen om de andere te
helpen. Voor hun is het geen oplossing om ogen voor probleem te sluiten, want hun
behoefte ligt bij de noodlijdende
- Niet altijd duidelijk om in dagelijkse situatie in te schatten of iemand nu vooral
gemotiveerd wordt door eigenbelang of empatische bezorgdheid
1. Diffusie van de verantwoordelijkheid
- Het omstaanderseffect werd voor het eerst beschreven door psychologen John
Darley en Bibb Latané in 1969.
- Het fenomeen van omstanders die niet ingrijpen bij een noodsituatie is onderwerp
geworden van veel onderzoek.
- Het omstaanderseffect treedt niet altijd op, zoals aangetoond in het geval van Kitty
Genovese, waar twee omstanders ingrepen.
- Omstanders zijn sneller geneigd om hulp te bieden aan bekenden dan aan vreemden.
- Een belangrijke bevinding is het principe van de diffusie van verantwoordelijkheid:
hoe meer omstanders, hoe kleiner de kans op hulp.
- Het gevoel van verantwoordelijkheid wordt minder gevoeld als er meer omstanders
zijn, waardoor individuen minder geneigd zijn om te helpen.
