Oude
rscha
p
3DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
,HOOFDSTUK 1: OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
1 INLEIDING
à er wordt veel gekeken vanuit het kindperspectief bestaat veel theorie over
à er wordt weinig gekeken vanuit het ouderperspectief minder theorie
ouderbegeleiding belangrijk voor sociaal-agogisch werkers
bv. binnen bijzondere jeugdzorg, personen met een beperking …
2 VISIE OP OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
2.1EEUWENLANGE OPVOEDINGSADVIEZEN
Eeuwenlang traditie van opvoedingsadviezen
predikanten: geestelijk opvoedingsadvies
begin 19e eeuw: artsen gaven advies over lichamelijke gezondheid hygiëne & gezonde levensstijl
einde 19e eeuw: leerkrachten & schooldirecteuren
vanaf 1900: ervaren moeders vanaf dan pas aandacht voor pedagogische aspecten en niet alleen lichamelijke
gezondheid
Belangrijke personen:
Albert Einstein
Sigmund Freud
Benjamin Spock
2.2VERANDEREND GANGBAAR IDEE ROND OPVOEDING VANAF 1900
Vanaf 1900 Heersende opvatting vroeger: “Opvoeden is een aangeboren instinct, liefde maakt alles goed”
Maria Sandberg (stammoeder Nederlandse oudervoorlichting) gaf hier kritiek op:
Schreef eenn open brief aan moeders en anderen die in kinderen belang stellen
(= focus op moeders)
Vond dat liefde niet volmaakt is + opvoeden moet worden aangeleerd
Wou hiervoor een opleiding, cursussen, tijdschriften en moederscholen oprichten
Kritiek Gunning: geen opleiding nodig het leven is de leerschool van ouders + veel te weinig
aandacht voor de vaders
Sandberg en Gunning richten later samen het ‘Nationaal Reizend Museum voor Ouders en
Opvoeders’ op en brachten oudercursussen uit
1946 Benjamin Spock bracht baanbrekend boek uit rond opvoeding
revolutionaire veranderingen op ouderschap:
· vaders hebben actieve rol
· nooit te veel affectie geven
· elke ouder kan een specifieke & liefdevolle band hebben met zijn / haar kind
· meer vertrouwen op instincten
· meer genegenheid & flexibiliteit in opvoeding
Tot jaren ‘’70 Ouderschap als crisis en zware opdracht
Parenthood as crisis (LeMasters): 83% ouders ervaart lichte of ernstige crisis tijdens
overgang ouderschap
oorzaken:
geen voorbereiding
plots in één keer verantwoordelijk
levenslang vb. je kan geen ex-ouder worden
ouders moeten aan zichzelf werken om goede opvoeder te zijn
1|OUDERSCHAP
, Vanaf jaren ‘’70 Positief ouderschap
Ouders verdienden medeleven en moeten niet perfect zijn
Onvolmaaktheid = normaal
Authenticiteit is belangrijke factor van ouderschap
≠ manieren van ouderschap die goed zijn
Meer vertrouwen + tools, tijdschriften en cursussen waarvan je kan leren
Vb. Triple P (Positive Parenting Program): ouders opnieuw positiever in kracht stellen en meer
focussen op positieve aspecten met hun kind in plaats van straffen waardoor ouders terug meer
zelfvertrouwen krijgen
Gevolg positief ouderschap: krampachtig ouderschap/extreem ouderschap
Huidige tendensen Krachtig ouderschap (Gravesteijn)
Mild ouderschap (Nina Mouton)
Mindful ouderschap (Bogels)
2.3KRAMPACHTIG OUDERSCHAP/EXTREEM OUDERSCHAP
KRAMPACHTIG OUDERSCHAP
= een opvoedingsstijl waarbij ouders overdreven bezorgd, angstig of controlerend zijn ten opzichte van hun kinderen
ouders monitoren kinderen continu
middenstand & hogere stand gezinnen
Engelse termen:
· helicopterparenting extreme aandacht voor problemen, beslissingen en ervaringen van kinderen
ouders cirkelen voortduren boven kind, monitoren alles voortdurend en zijn zeer aanwezig en overal bij
· overparenting of hyperparenting overdreven ouderschap
ouders laten kind niet meer kind zijn, zeer prestatiegericht + willen dat kind in zo veel mogelijk zaken
uitblinkt en heeft veel hobby’s
OORZAKEN RISICO’S
meer verantwoordelijkheid bij ouders laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder
vb. Ouders worden in toenemende mate doorzettingsvermogen
verantwoordelijk gehouden als hun kinderen in de emotioneel rigide, moeilijk te controleren
publieke ruimte zich niet goed gedragen of op school angststoornissen & bang voor buitenwereld
onvoldoende hun best doen
sociale omgeving minder beschikbaar als steun
meer individueel maar ‘it takes a village to raise a
child’
meer tijd voor minder kinderen → kinderen
overbeschermd + volle agenda’s
status (prestatiemaatschappij)
vb. extreme verjaardagsfeestjes
internet & smartphones bv. veel tips, programma’s en
informatie
problematisch gedrag vaker gediagnosticeerd terwijl
sommige dingen gewoon bij normale ontwikkeling
horen en vanzelf overgaan extra ondersteuning
vraagt een diagnose
· Jeugdwet (2015): dure zorg kan beperkt
worden
2|OUDERSCHAP
rscha
p
3DE BACHELOR ORTHOPEDAGOGIE
,HOOFDSTUK 1: OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
1 INLEIDING
à er wordt veel gekeken vanuit het kindperspectief bestaat veel theorie over
à er wordt weinig gekeken vanuit het ouderperspectief minder theorie
ouderbegeleiding belangrijk voor sociaal-agogisch werkers
bv. binnen bijzondere jeugdzorg, personen met een beperking …
2 VISIE OP OUDERSCHAP DOOR DE JAREN HEEN
2.1EEUWENLANGE OPVOEDINGSADVIEZEN
Eeuwenlang traditie van opvoedingsadviezen
predikanten: geestelijk opvoedingsadvies
begin 19e eeuw: artsen gaven advies over lichamelijke gezondheid hygiëne & gezonde levensstijl
einde 19e eeuw: leerkrachten & schooldirecteuren
vanaf 1900: ervaren moeders vanaf dan pas aandacht voor pedagogische aspecten en niet alleen lichamelijke
gezondheid
Belangrijke personen:
Albert Einstein
Sigmund Freud
Benjamin Spock
2.2VERANDEREND GANGBAAR IDEE ROND OPVOEDING VANAF 1900
Vanaf 1900 Heersende opvatting vroeger: “Opvoeden is een aangeboren instinct, liefde maakt alles goed”
Maria Sandberg (stammoeder Nederlandse oudervoorlichting) gaf hier kritiek op:
Schreef eenn open brief aan moeders en anderen die in kinderen belang stellen
(= focus op moeders)
Vond dat liefde niet volmaakt is + opvoeden moet worden aangeleerd
Wou hiervoor een opleiding, cursussen, tijdschriften en moederscholen oprichten
Kritiek Gunning: geen opleiding nodig het leven is de leerschool van ouders + veel te weinig
aandacht voor de vaders
Sandberg en Gunning richten later samen het ‘Nationaal Reizend Museum voor Ouders en
Opvoeders’ op en brachten oudercursussen uit
1946 Benjamin Spock bracht baanbrekend boek uit rond opvoeding
revolutionaire veranderingen op ouderschap:
· vaders hebben actieve rol
· nooit te veel affectie geven
· elke ouder kan een specifieke & liefdevolle band hebben met zijn / haar kind
· meer vertrouwen op instincten
· meer genegenheid & flexibiliteit in opvoeding
Tot jaren ‘’70 Ouderschap als crisis en zware opdracht
Parenthood as crisis (LeMasters): 83% ouders ervaart lichte of ernstige crisis tijdens
overgang ouderschap
oorzaken:
geen voorbereiding
plots in één keer verantwoordelijk
levenslang vb. je kan geen ex-ouder worden
ouders moeten aan zichzelf werken om goede opvoeder te zijn
1|OUDERSCHAP
, Vanaf jaren ‘’70 Positief ouderschap
Ouders verdienden medeleven en moeten niet perfect zijn
Onvolmaaktheid = normaal
Authenticiteit is belangrijke factor van ouderschap
≠ manieren van ouderschap die goed zijn
Meer vertrouwen + tools, tijdschriften en cursussen waarvan je kan leren
Vb. Triple P (Positive Parenting Program): ouders opnieuw positiever in kracht stellen en meer
focussen op positieve aspecten met hun kind in plaats van straffen waardoor ouders terug meer
zelfvertrouwen krijgen
Gevolg positief ouderschap: krampachtig ouderschap/extreem ouderschap
Huidige tendensen Krachtig ouderschap (Gravesteijn)
Mild ouderschap (Nina Mouton)
Mindful ouderschap (Bogels)
2.3KRAMPACHTIG OUDERSCHAP/EXTREEM OUDERSCHAP
KRAMPACHTIG OUDERSCHAP
= een opvoedingsstijl waarbij ouders overdreven bezorgd, angstig of controlerend zijn ten opzichte van hun kinderen
ouders monitoren kinderen continu
middenstand & hogere stand gezinnen
Engelse termen:
· helicopterparenting extreme aandacht voor problemen, beslissingen en ervaringen van kinderen
ouders cirkelen voortduren boven kind, monitoren alles voortdurend en zijn zeer aanwezig en overal bij
· overparenting of hyperparenting overdreven ouderschap
ouders laten kind niet meer kind zijn, zeer prestatiegericht + willen dat kind in zo veel mogelijk zaken
uitblinkt en heeft veel hobby’s
OORZAKEN RISICO’S
meer verantwoordelijkheid bij ouders laag zelfbeeld, minder onafhankelijk, minder
vb. Ouders worden in toenemende mate doorzettingsvermogen
verantwoordelijk gehouden als hun kinderen in de emotioneel rigide, moeilijk te controleren
publieke ruimte zich niet goed gedragen of op school angststoornissen & bang voor buitenwereld
onvoldoende hun best doen
sociale omgeving minder beschikbaar als steun
meer individueel maar ‘it takes a village to raise a
child’
meer tijd voor minder kinderen → kinderen
overbeschermd + volle agenda’s
status (prestatiemaatschappij)
vb. extreme verjaardagsfeestjes
internet & smartphones bv. veel tips, programma’s en
informatie
problematisch gedrag vaker gediagnosticeerd terwijl
sommige dingen gewoon bij normale ontwikkeling
horen en vanzelf overgaan extra ondersteuning
vraagt een diagnose
· Jeugdwet (2015): dure zorg kan beperkt
worden
2|OUDERSCHAP
