Caro Van Herrewegen Participatief werken met groepen 2PBASOW
Les 1 De groep als krachtbron
Kenmerken van een groep
- Interactie: er moet sprake zijn van een regelmatige interactie tussen twee of meer personen.
- Identiteit: de personen die regelmatig met elkaar omgaan moeten het gevoel hebben een
- groep te zijn.
- Doelen: de personen die met elkaar omgaan hebben gemeenschappelijke doelen.
- Afhankelijkheid: de personen die met elkaar omgaan hebben elkaar nodig om die
gemeenschappelijke doelen te kunnen bereiken.
- Motivatie: We zien vaak dat mensen lid worden van een groep vanuit een bepaald belang, of
vanuit een persoonlijke behoefte. Dit kan een sociale behoefte zijn, de behoefte om iets de
leren, een verlangen naar maatschappelijke verandering, enz.
- Structuur: groepsleden staan ten opzichte van elkaar in bepaalde rol- en statusrelaties. Ze
hebben een reeks groepswaarden en –normen. Hiermee wordt het gedrag in de groep
gereguleerd in het belang van de groep.
- Interdependentie: er is een zekere wederzijdse betrokkenheid. De interactie zorgt voor
beïnvloeding van de groepsleden. Een gebeurtenis die invloed heeft op een groepslid, heeft
een weerslag op alle andere groepsleden.
Soorten groepen
Formele en informele groepen
Formeel = de groep is vrij zichtbaar en min of meer omlijnd, er is vaak een bepaalde groepsverdeling
met een duidelijke groepsleider
Bv. werkgroepen, cursusgroepen
Informeel = deze groep is minder zichtbaar, het groepsgebeuren is losser
Bv. kaartnamiddagen, vriendschappen die ontstaan in SOW
Primaire en secundaire groepen
Primair = gekenmerkt door persoonlijke, intieme relaties in directe contactsituaties, spontaan gedrag
Bv. gezin, vriendengroep
Secundair = relatie is koel, onpersoonlijk, rationeel en formeel
Bv. studenten SOW
Ingroup en outgroup
Ingroup = wij-groep, onszelf en iedereen die we verder met ‘wij’ willen aanduiden
Geen bepaalde grootte! Zo klein als een gezin of zo groot als een land (bv. oorlog)
Outgroup = zij-groep, alle anderen, iedereen die we van dit ‘wij’ willen uitsluiten
Waarom werken met groepen?
SOW werkt met groepen omwille van 2 redenen:
- Een middel om het individu te versterken, te laten groeien, ontwikkelen…
- Het een instrument is om de maatschappij te kunnen veranderen
Anja Coulier woensdag 25 oktober 2023 1
, Caro Van Herrewegen Participatief werken met groepen 2PBASOW
Groepen: verleners van sociale identiteit
- Groep waartoe je behoort heeft invloed op zelfbeeld en identiteit
- Sociale identificatie = identiteit aannemen van de groep waartoe we behoren + emotionele
verbinding
- ‘wij’
- ‘Optimal distinctiveness’: spanning tussen ons onderscheiden van: ik als uniek individu EN
inclusiviteit: deel uitmaken van een groep
- Kleinere groepen (<20): uniek zijn makkelijker en er is meer sociale identificatie
Groepen: gemeenschapsvormende werkplaatsen
Groepsparticipatie: verbinding tussen individu en gemeenschap
Groepen zorgen voor verandering in de maatschappij:
- Ontstaan van cultuur
- Kritische actie & reflectie => verandering realiseren: vanuit kritische bewustwording onrecht
bestrijden
Wanneer kiezen voor groepen?
Keuze maken op basis van:
- Betrokkenheid verschillende mensen nodig? Soms is thema te individueel, of persoon nog te
sterk met zichzelf bezig.
- Voldoende tijd om te organiseren?
- Streven we naar verbondenheid tussen mensen?
- Willen we dat ze van elkaar leren?
- Info bij leden die we zelf niet hebben? Hebben we kennis van de groep nodig?
Groep als samenhangend systeem van interacties
1) Groepscontext: context van de groep als groep &
context van de groepsleden
2) Groepsdoelen: educatief, netwerkversterkend,
ontspannend… groep groep
3) Werkwijzen: procedure, moment, plaats scont sdoel
4) Mensen: waarden & normen, goesting, voorkennis,
leeftijd, ideeën…
ext en
Spelen constant op elkaar in!!
werkw mens
ijzen en
LES 2 Gastcollege SAAMO
Anja Coulier woensdag 25 oktober 2023 2
Les 1 De groep als krachtbron
Kenmerken van een groep
- Interactie: er moet sprake zijn van een regelmatige interactie tussen twee of meer personen.
- Identiteit: de personen die regelmatig met elkaar omgaan moeten het gevoel hebben een
- groep te zijn.
- Doelen: de personen die met elkaar omgaan hebben gemeenschappelijke doelen.
- Afhankelijkheid: de personen die met elkaar omgaan hebben elkaar nodig om die
gemeenschappelijke doelen te kunnen bereiken.
- Motivatie: We zien vaak dat mensen lid worden van een groep vanuit een bepaald belang, of
vanuit een persoonlijke behoefte. Dit kan een sociale behoefte zijn, de behoefte om iets de
leren, een verlangen naar maatschappelijke verandering, enz.
- Structuur: groepsleden staan ten opzichte van elkaar in bepaalde rol- en statusrelaties. Ze
hebben een reeks groepswaarden en –normen. Hiermee wordt het gedrag in de groep
gereguleerd in het belang van de groep.
- Interdependentie: er is een zekere wederzijdse betrokkenheid. De interactie zorgt voor
beïnvloeding van de groepsleden. Een gebeurtenis die invloed heeft op een groepslid, heeft
een weerslag op alle andere groepsleden.
Soorten groepen
Formele en informele groepen
Formeel = de groep is vrij zichtbaar en min of meer omlijnd, er is vaak een bepaalde groepsverdeling
met een duidelijke groepsleider
Bv. werkgroepen, cursusgroepen
Informeel = deze groep is minder zichtbaar, het groepsgebeuren is losser
Bv. kaartnamiddagen, vriendschappen die ontstaan in SOW
Primaire en secundaire groepen
Primair = gekenmerkt door persoonlijke, intieme relaties in directe contactsituaties, spontaan gedrag
Bv. gezin, vriendengroep
Secundair = relatie is koel, onpersoonlijk, rationeel en formeel
Bv. studenten SOW
Ingroup en outgroup
Ingroup = wij-groep, onszelf en iedereen die we verder met ‘wij’ willen aanduiden
Geen bepaalde grootte! Zo klein als een gezin of zo groot als een land (bv. oorlog)
Outgroup = zij-groep, alle anderen, iedereen die we van dit ‘wij’ willen uitsluiten
Waarom werken met groepen?
SOW werkt met groepen omwille van 2 redenen:
- Een middel om het individu te versterken, te laten groeien, ontwikkelen…
- Het een instrument is om de maatschappij te kunnen veranderen
Anja Coulier woensdag 25 oktober 2023 1
, Caro Van Herrewegen Participatief werken met groepen 2PBASOW
Groepen: verleners van sociale identiteit
- Groep waartoe je behoort heeft invloed op zelfbeeld en identiteit
- Sociale identificatie = identiteit aannemen van de groep waartoe we behoren + emotionele
verbinding
- ‘wij’
- ‘Optimal distinctiveness’: spanning tussen ons onderscheiden van: ik als uniek individu EN
inclusiviteit: deel uitmaken van een groep
- Kleinere groepen (<20): uniek zijn makkelijker en er is meer sociale identificatie
Groepen: gemeenschapsvormende werkplaatsen
Groepsparticipatie: verbinding tussen individu en gemeenschap
Groepen zorgen voor verandering in de maatschappij:
- Ontstaan van cultuur
- Kritische actie & reflectie => verandering realiseren: vanuit kritische bewustwording onrecht
bestrijden
Wanneer kiezen voor groepen?
Keuze maken op basis van:
- Betrokkenheid verschillende mensen nodig? Soms is thema te individueel, of persoon nog te
sterk met zichzelf bezig.
- Voldoende tijd om te organiseren?
- Streven we naar verbondenheid tussen mensen?
- Willen we dat ze van elkaar leren?
- Info bij leden die we zelf niet hebben? Hebben we kennis van de groep nodig?
Groep als samenhangend systeem van interacties
1) Groepscontext: context van de groep als groep &
context van de groepsleden
2) Groepsdoelen: educatief, netwerkversterkend,
ontspannend… groep groep
3) Werkwijzen: procedure, moment, plaats scont sdoel
4) Mensen: waarden & normen, goesting, voorkennis,
leeftijd, ideeën…
ext en
Spelen constant op elkaar in!!
werkw mens
ijzen en
LES 2 Gastcollege SAAMO
Anja Coulier woensdag 25 oktober 2023 2
