Extra uit boek
Grondbeginselen van de biologische antropologie
Hoofdstuk 1 : oorsprong v/h evolutionair denken
Inleiding
Scopes monkey trial = twee beroemde advocaten tegenover elkaar.
Conservatieve christenen wilden evolutietheorie op openbare scholen verbieden
Scopes = leerkracht die belast was met het illegaal onderwijzen van deze theorie
↪ boete van 100 dollar + verloor zijn job
Wat is wetenschap
Wetenschap = een proces en geen resultaat
= empirisch proces dat steunt op bewijzen en experimenten
↪ is falsifieerbaar (weerlegbaar)
Hypothese = voorlopige verklaring
Paradigma = intellectueel raamwerk dat het resultaat is van testen van theorie om bepaalde
hoeveelheid info te begrijpen.
Enkele vroege denkers over evolutie
De oude grieken = de eerste schriftelijke inspanningen om natuurlijke wereld en onze plaats er
in te begrijpen
Aristoteles : beschreef dieren- en plantenleven v/h middellandse zeegebied
↪ geloofde dat elke levende vorm een absoluut vaste essentie bezat
⇒ onveranderlijkheid van soorten
↪ leven was geordend in hiërarchische, overzichtelijke ladder
De oorsprong van moderne wetenschap
Great chain of being (aristoteles) = idee dat alle organismen op soort hiërarchische ladder staan
met mensen aan de top
1. Kunstenaars
= brachten wetenschappelijke studie v/d menselijke anatomie naar nieuwe hoogten
= Leonardo da Vinci en Andreas Vesalius
→ door wetenschappelijke wetenschap te combineren met volmaakte artistieke vaardigheden
veranderde kunstenaars de manier waarop wetenschappers naar haar menselijk lichaam kijken
2. Eerste reis rond de wereld
= er werden vragen gesteld over de menselijkheid van niet-westerse volken
Polygenisme = meervoudige oorsprong van mensen (strafbaar)
Monogenisme = enkele oorsprong van mensen
James Ussher = berekende datum v/d schepping v aarde met behulp van enige bewijs van
de leeftijd ⇒ 4004 v.Chr.
Uitspraken tegen kerkleer = misdaad die met de dood kon worden bestraft
De natuurlijke classificatie van organismen volgens Linnaeus
Taxonomie = kenmerken van planten en dieren gebruiken om ze in te delen
Taxon = eenheid van deze formele hiërarchie
Naamgevingspatroon Linnaeus: elk organisme heeft twee Latijnse namen : - 1 voor geslacht
- 1 voor soort
De weg naar de Darwiniaanse revolutie
1
,Extra uit boek
Comte de Buffon
= aanvaarde algemene begrip van biologische verandering
= merkte op dat dieren die naar nieuwe klimaten migreerden vaak veranderen als reactie op
nieuwe omgevingen
Georges Cuvier
= ontdekkingen dinosaurusbotten
= tegenstander v/h moderne concept van evolutionaire verandering
Catastrofisme : catastrofale concepten hebben 1ste levensvormen op aarde weggevaagd
Geoffroy Saint-Hilaire
= groot voorstander v/h idee van evolutionaire verandering
Jean-Baptiste Lamarck
= theorie over overerving van verworven kenmerken
= beweerde dat alle organismen tijdens hun leven aanpassingen maken aan hun omgeving en deze
doorgeven aan hun nakomelingen
Lysenkoïsme-incident
= door Lysenko
= evolutiemodel voor Sovjet-landbouwproductie
→ experiment mislukte door foute theorie en zorgde voor terugschroeving van hun biologie
⇒ deze wetenschappers werden verbannen naar concentratiekampen
De Uniformisten: Hutton en Lyell
James hutton = gelaagdheid van rotsformaties
↪ beweerde dat geologische processen die aandrijven, dezelfde zijn als die i/h verleden
Charles Lyell = beweerde dat langzame verandering de manier was waarop fysieke wereld in
elkaar stak.
De Darwiniaanse Revolutie
Twee belangrijke gebeurtenissen in Darwins carrière:
1. Prof John Henslow: beïnvloedde wetenschappelijk denken van Darwin
2. Geïnspireerd door verhalen van Baron Alexander
Wat de Galapagos-eilanden Darwin leerden
Elk van de Galapagos-eilanden had zijn eigen variëteit aan dieren.
Natuurlijke selectie = proces van veel soorten die uit een of enkele voorouderlijke soorten
tevoorschijn komen als reactie op verschillende ecologische niches.
Uiteenzetting theorie door darwin:
1. Geïsoleerde oceanische eilanden bevatten veel soorten die nergens anders te vinden zijn
2. Geïsoleerde eilanden ontbreken hele groepen dieren die op vaste land gevonden worden
3. verschillende dieren en planten v geïsoleerde eilanden lijken op verwanten van platte land
Veel organismen bevatten overblijfselen die geen modern doel lijken te hebben en daarom zijn
afgestorven
De verfijning van de evolutietheorie door natuurlijke selectie
Selectief fokken = dierenkweker kiest bepaalde eigenschappen en duwt zo evolutie van ras op
generatie in die richting.
Natuurlijke selectie = veranderingen als reactie op huidige omgevingsomstandigheden
Twee ideeën bij theorie van Darwin:
2
,Extra uit boek
1. leven op aarde is ontstaan door evolutie i.p.v. afzonderlijke creatie
2. Natuurlijke selectie
De essentie van de theorie en dezelfde bevindingen van A.R. Wallace
= On the origin of species
3 observaties:
1. Alle organismen hebben potentieel voor explosieve populatiegroei die hun
voedselvoorziening zou overtreffen.
2. populaties kunnen ongeveer stabiel zijn
3. De natuur zit vol variatie
2 Deducties:
1. Er moet een strijd zijn^ù
2. Sommige van de variaties moeten begunstigd zijn en andere niet
“Survival of the fittest” = aantal nakomelingen dat organisme in volgende generatie achterlaat,
die zelf overleven tot de reproductieve leeftijd.
3 voorwaarden natuurlijke selectie:
1) betreffende eigenschap moet worden geërfd
2) Eigenschap moet variatie tussen individuen vertonen
3) omgeving moet druk uitoefenen
De reactie van tijdgenoten op de ideeën van Darwin
= veel religieuze waren beledigd en verontwaardigd
Louis Agassiz = bood eigen visie gebaseerd op catastrofetheorie van Cuvier
= bestreed ideeën van Darwin
Wetenschap en Creationisme
Creationist = wetenschapper die oorsprong van bekende universum bestudeert, maar ook gelooft
dat universum 14 miljard jaar geleden door een enkele bovennatuurlijke kracht is gecreëerd.
Bijbel = belangrijk boek → geen toetsbaar bewijs
Creation science : de ontkenning van wetenschap
3
, Extra uit boek
4
Grondbeginselen van de biologische antropologie
Hoofdstuk 1 : oorsprong v/h evolutionair denken
Inleiding
Scopes monkey trial = twee beroemde advocaten tegenover elkaar.
Conservatieve christenen wilden evolutietheorie op openbare scholen verbieden
Scopes = leerkracht die belast was met het illegaal onderwijzen van deze theorie
↪ boete van 100 dollar + verloor zijn job
Wat is wetenschap
Wetenschap = een proces en geen resultaat
= empirisch proces dat steunt op bewijzen en experimenten
↪ is falsifieerbaar (weerlegbaar)
Hypothese = voorlopige verklaring
Paradigma = intellectueel raamwerk dat het resultaat is van testen van theorie om bepaalde
hoeveelheid info te begrijpen.
Enkele vroege denkers over evolutie
De oude grieken = de eerste schriftelijke inspanningen om natuurlijke wereld en onze plaats er
in te begrijpen
Aristoteles : beschreef dieren- en plantenleven v/h middellandse zeegebied
↪ geloofde dat elke levende vorm een absoluut vaste essentie bezat
⇒ onveranderlijkheid van soorten
↪ leven was geordend in hiërarchische, overzichtelijke ladder
De oorsprong van moderne wetenschap
Great chain of being (aristoteles) = idee dat alle organismen op soort hiërarchische ladder staan
met mensen aan de top
1. Kunstenaars
= brachten wetenschappelijke studie v/d menselijke anatomie naar nieuwe hoogten
= Leonardo da Vinci en Andreas Vesalius
→ door wetenschappelijke wetenschap te combineren met volmaakte artistieke vaardigheden
veranderde kunstenaars de manier waarop wetenschappers naar haar menselijk lichaam kijken
2. Eerste reis rond de wereld
= er werden vragen gesteld over de menselijkheid van niet-westerse volken
Polygenisme = meervoudige oorsprong van mensen (strafbaar)
Monogenisme = enkele oorsprong van mensen
James Ussher = berekende datum v/d schepping v aarde met behulp van enige bewijs van
de leeftijd ⇒ 4004 v.Chr.
Uitspraken tegen kerkleer = misdaad die met de dood kon worden bestraft
De natuurlijke classificatie van organismen volgens Linnaeus
Taxonomie = kenmerken van planten en dieren gebruiken om ze in te delen
Taxon = eenheid van deze formele hiërarchie
Naamgevingspatroon Linnaeus: elk organisme heeft twee Latijnse namen : - 1 voor geslacht
- 1 voor soort
De weg naar de Darwiniaanse revolutie
1
,Extra uit boek
Comte de Buffon
= aanvaarde algemene begrip van biologische verandering
= merkte op dat dieren die naar nieuwe klimaten migreerden vaak veranderen als reactie op
nieuwe omgevingen
Georges Cuvier
= ontdekkingen dinosaurusbotten
= tegenstander v/h moderne concept van evolutionaire verandering
Catastrofisme : catastrofale concepten hebben 1ste levensvormen op aarde weggevaagd
Geoffroy Saint-Hilaire
= groot voorstander v/h idee van evolutionaire verandering
Jean-Baptiste Lamarck
= theorie over overerving van verworven kenmerken
= beweerde dat alle organismen tijdens hun leven aanpassingen maken aan hun omgeving en deze
doorgeven aan hun nakomelingen
Lysenkoïsme-incident
= door Lysenko
= evolutiemodel voor Sovjet-landbouwproductie
→ experiment mislukte door foute theorie en zorgde voor terugschroeving van hun biologie
⇒ deze wetenschappers werden verbannen naar concentratiekampen
De Uniformisten: Hutton en Lyell
James hutton = gelaagdheid van rotsformaties
↪ beweerde dat geologische processen die aandrijven, dezelfde zijn als die i/h verleden
Charles Lyell = beweerde dat langzame verandering de manier was waarop fysieke wereld in
elkaar stak.
De Darwiniaanse Revolutie
Twee belangrijke gebeurtenissen in Darwins carrière:
1. Prof John Henslow: beïnvloedde wetenschappelijk denken van Darwin
2. Geïnspireerd door verhalen van Baron Alexander
Wat de Galapagos-eilanden Darwin leerden
Elk van de Galapagos-eilanden had zijn eigen variëteit aan dieren.
Natuurlijke selectie = proces van veel soorten die uit een of enkele voorouderlijke soorten
tevoorschijn komen als reactie op verschillende ecologische niches.
Uiteenzetting theorie door darwin:
1. Geïsoleerde oceanische eilanden bevatten veel soorten die nergens anders te vinden zijn
2. Geïsoleerde eilanden ontbreken hele groepen dieren die op vaste land gevonden worden
3. verschillende dieren en planten v geïsoleerde eilanden lijken op verwanten van platte land
Veel organismen bevatten overblijfselen die geen modern doel lijken te hebben en daarom zijn
afgestorven
De verfijning van de evolutietheorie door natuurlijke selectie
Selectief fokken = dierenkweker kiest bepaalde eigenschappen en duwt zo evolutie van ras op
generatie in die richting.
Natuurlijke selectie = veranderingen als reactie op huidige omgevingsomstandigheden
Twee ideeën bij theorie van Darwin:
2
,Extra uit boek
1. leven op aarde is ontstaan door evolutie i.p.v. afzonderlijke creatie
2. Natuurlijke selectie
De essentie van de theorie en dezelfde bevindingen van A.R. Wallace
= On the origin of species
3 observaties:
1. Alle organismen hebben potentieel voor explosieve populatiegroei die hun
voedselvoorziening zou overtreffen.
2. populaties kunnen ongeveer stabiel zijn
3. De natuur zit vol variatie
2 Deducties:
1. Er moet een strijd zijn^ù
2. Sommige van de variaties moeten begunstigd zijn en andere niet
“Survival of the fittest” = aantal nakomelingen dat organisme in volgende generatie achterlaat,
die zelf overleven tot de reproductieve leeftijd.
3 voorwaarden natuurlijke selectie:
1) betreffende eigenschap moet worden geërfd
2) Eigenschap moet variatie tussen individuen vertonen
3) omgeving moet druk uitoefenen
De reactie van tijdgenoten op de ideeën van Darwin
= veel religieuze waren beledigd en verontwaardigd
Louis Agassiz = bood eigen visie gebaseerd op catastrofetheorie van Cuvier
= bestreed ideeën van Darwin
Wetenschap en Creationisme
Creationist = wetenschapper die oorsprong van bekende universum bestudeert, maar ook gelooft
dat universum 14 miljard jaar geleden door een enkele bovennatuurlijke kracht is gecreëerd.
Bijbel = belangrijk boek → geen toetsbaar bewijs
Creation science : de ontkenning van wetenschap
3
, Extra uit boek
4
