Hoofdstuk 10: emotie en motivatie
Drie belangrijkste functies emoties:
1. Overlevingsgericht
↳ angst helpt ons om gevaarlijke situaties te vermijden
2. Adequate communicatie in een sociale context
↳ nodig voor goed sociaal functioneren
Begrijpen hoe anderen zich voelen + eigen gevoelens uiten
3. Cognitie-ondersteunend
↳ emoties zorgen voor verhoogde aandacht, waardoor mensen gevoeliger
worden voor bepaalde informatie.
Wat is emotie?
= moelijk te definieren omdat emotionele reacties zich afspelen buiten bewuste
geheugen.
Drie aspecten in de emotie:
a. Beoordeling v/d situatie of stimulus
b. Concrete respons
c. Bewuste, subjectieve ervaring
Emotie = reactie op stimulus die bestaat uit fysiologische opwinding en gepaard
gaat met evaluatie van
de stimulus, een gezichtsuitdrukking en subjectieve ervaring.
Evaluatie van de stimulus
Emoties = ontstaan uit interacties met de omgeving
Emoties en conditionering
Positieve emoties = neiging om prikkel opnieuw op te zoeken of gedrag te
herhalen
Negatieve emoties = neiging om prikkel te ontwijken of gedrag te onderzoeken
Klassieke conditionering = ervaringen met stimuli
Operante conditionering = gevolgen van bepaald gedrag
Wanneer gebeurt de beoordeling van de stimulus?
Emoties hangen los van denken
James-Lang-theorie = stimuli uit omgeving automatisch lichamelijke reactie
uitlokken die nadien door hersenen als emotie geinterpreteerd wordt.
Lichamelijke opwinding = niet voldoende om van een emotie te spreken
Cannon-Bard-theorie = emotie-opwekkende situatie stimuleert zowel
sympathische zenuwstelsel als
de hersenen.
Sympathische hersenen zorgt voor lichamelijke opwinding
Hersenen zorgen voor beoordeling van stimulus en emotionele beleving
Theorie van cognitieve beoordeling = de eerste stap van emotionele sequentie is
cognitieve beoordeling
van de situatie.
↳ alleen dan kan fysiologische opwinding
plaatsvinden
Onbewuste processen bij de stimulusbeoordeling
Heel wat cognitieve processen onbewust verlopen.
Prosopagnosie = geen gezichten meer herkennen
, De lichamelijke component van emoties
Emoties gaan altijd gepaard met lichamelijke reacties
De bijdrage van sympathische zenuwstelsel tot emoties
Parasympathische zenuwstelsel = tijdens momenten van rust en ontspanning
Sympathische zenuwstelsel = actief wanneer actie vereist is
↳ verhoogde activiteit zorgt voor: ↗ hartslag, ↗ bloeddruk, ↗
hartkloppingen, inhibitie van
speekselklieren en zweetsecretie.
↳ kan gemeten worden door leugendetector : als persoon zich ongemakkelijk
voelt, zal machine dit
detecteren. (kan verkeerd bij onschuldig
persoon)
Psychopaten = hebben verlaagde activiteit in sympathisch zenuwstelsel
Concealed information test of guilty knowledge test = dia’s met verschillende
moordwapens
↳ alleen iemand die weet heeft van moordwapen, zal verschillend reageren
op relevante
Stimulus, omdat deze een herkenningsrespons uitlokt.²
Is de fysiologische opwinding emotiespecifiek?
Patroon van lichamelijke veranderingen ten gevolge van emoties = niet specifiek
genoeg om juiste
emotie te identificeren
De rol van gezichtsuitdrukkingen bij emoties
Emoties uiten: lichaamshouding, manier van praten, niet-verbale geluiden en
gezicht.
Zes emoties herkend op gezicht : - droefheid
- blijheid
- angst
- woede
- verassing
- walging/minachting
↳ 6 universele primaire emoties die duidelijk te onderscheiden zijn
Expressie van emoties = door evolutieprincipes
↪ duidelijke overeenkomst tussen emotionele uitdrukkingen bij
mensen en dieren
↪ alle mensen gebruiken dezelfde emotionele expressies
Culturele verschillen in het uiten van emoties
Gezichtsuitdrukkingen = meer dan aangeboren reflexen
Culturele uitingsregels = regels welke emoties men mag tonen in welke situatie
↪ hierdoor kunnen individuen uit verschillende culturen elkaar verkeerd
begrijpen
Individuele verschillen in het herkennen van emotionele
gezichtsuitrdukkingen