samenvatting lessenreeks dierkunde door Lucia Vergauwen

Dierkunde
Inleiding
 Celtheorie (Robert Hooke)
o Elk organisme bestaande uit cellen is in leven
o Cellen zijn primaire bouwstenen voor structuur en functie van organismen
 Alle structuren zijn belangrijk om de functie van een organisme te begrijpen
o Op basis van de samenstelling van spieren en organismen kan de functie bepaald
worden
 Drie belangrijke compartimenten aan cellen
o Intracellulair milieu
o Intercellulair milieu (bloed, vocht…)
 Aanvoer zuurstof, nutriënten en hormonen, afvoer afvalstoffen
 Uitwisselingsstructuren aanwezig
 Longen/kieuwen, nieren, huid(barrière), lever…
o Extracellulair milieu

Homeostase
 La fixeté du milieu intérieur est la condition de la vie libre (Claude Bernard)
o Het geheel van processen, die voor het leven essentiële omstandigheden constant houdt
o Het inwendig niveau moet constant gehouden worden om vrij te kunnen leven in een
constant veranderende omgeving
 Dieren ondergaan adaptaties om homeostase te kunnen handhaven
o Omgeving is meestal vijandig
 Temperatuur, zoutgehalte, schommelingen, glucosegehalte, osmotische druk,
ionenconcentratie…
o Cellen zijn eenheid van leven (celtheorie) dus moeten ten allen tijden in stand gehouden
worden, of organisme sterft
 Limieten aan homeostase
o Voorbeeld: in heel warme zomer is er massale vissterfte
 Oplosbaarheid zuurstof lager, meer
bacteriegroei, meer nood aan energie…
o Conformers
 Nemen inwendig de externe eigenschappen
over
o Regulators
 Fysiologische processen zorgen voor
constante omstandigheden
 Heeft zijn grenzen -> nadien overgaan tot
conformeren -> leid tot dood
 Hoe verder geëvolueerd hoe beter
regulerend

1

, Niet altijd voordelig: inwendige tolerantie zeer klein




2

,  Sommige organismen zijn partiële regulators
 Strandkrab: gaat tot bepaalde hoogte reguleren en nadien conformeren
-> partiële regulator
o Leeft in getijdenzone -> veel schommelingen in zoutgehalte
 Spinkrab leeft in open zee
o Zoutgehalte constant (35g/l) -> conformer
 Ionenconcentraties en osmolariteit extracellulair niveau
= extern milieu
 Geen overbodig energieverlies
o Feedbacksysteem voor controle
 Sensorische informatie gebruikt als input voor controle van processen
 Voorbeeld: controle van hormoonsecretie door negatieve feedback
 Sensor kan hormoon uitsturen om wijzigingen af te remmen om
overvloed aan correctie te voorkomen

Rol van water in het leven
 Oorsprong van voortbestaan van leven
 Belangrijkste bestandsdeel in cellen (60-90% van alle organismen)
 Specifieke eigenschappen -> waterstofbruggen
 Densiteitafhankelijk fenomeen in meren
o Specifieke eigenschappen -> unieke temperatuursafhankelijkheid van densiteit
 Hou kouder hoe lager de densiteit met 4°C is hoogste densiteit
o Bovenste laag wordt ondergeven aan omstandigheden
 Tot 4°C ligt warmste laag vanboven
 Onder 4°C komen er turnover momenten
 IJs heeft lagere densiteit -> komt bovenaan te liggen
 Menging van nutriënten
 Zeer sterk proces, want gebeurt ook in grootste meren (Lake Superior)
 Hoge oppervlaktespanning
o Water zal altijd een klein boogje vormen
o Bepaalde dieren kunnen hierdoor op het water leven (schaatsrijders, schrijvertjes…)
 Water als goeie solvent
o Vorming watermantels rond ionen -> makkelijk oplossen
o Vrije watermoleculen kunnen opgeraken -> geen waterstofmantels meer -> neerslag


3