CAPITA SELECTA
2ste master revalidatiewetenschappen en
kinesitherapie – Universiteit Antwerpen
,EXAMEN
- Meerkeuzevragen
- Open vragen
,CERVICALE ARTERIËN IN RELATIE TOT
MANUELE THERAPIE
1. Inleiding
1.1 Manuele therapie van de cervicale wervelkolom
- Jaren 80
o Weefselspecifiek redeneren en osteokinematica
o Functionele vertebro-basilaire insufficiëntie
o Segmentale stoornis / orthosympatische dysregulatie: “zenuwsysteem ontregeld +
manipuleren → leidt tot kramptoestand van arteriën”
- Jaren 90
o Osteo-kinematica → artro-kinematica
▪ Niet te grote belastingen geven hoogcervicaal
o Weefselspecifiek → evidence based practice
▪ Heel grote groep aspecifieke nek/rugklachten → er wordt niet meer
beredeneerd wat er mis kan zijn → gevolg: enkel stabiliserende oefeningen
- Discussie risico/voordeel van cervicale manipulaties → hemodynamisch denken
1.2 Risico’s (hoog)cervicale manipulaties
- Kans serieuze complicaties zeer laag, impact hoog
- NNH 1/400.000-1/1,3 miljoen
- VS 18-38 miljoen cervicale manipulaties/jaar
- Complicaties
o Dislocatie 1% → atlas (sub)luxatie
o Ruggenmergletsel 19%
▪ Enkel manipuleren in flexierichting: ruggenmergkanaal gaat groter worden, in
extensie gebeurt het tegenovergestelde
o Arteriële dysfunctie / Cervical Artery Dissection (CAD) 50-82%
▪ Arteriële dissectie: vaatwand scheurt door
o Stroke na CAD binnen week na huisartsbezoek/kinesitherapie bezoek
▪ Odds Ratio = 1 → kans is even groot
1.3 Cervical Artery Dissection (CAD)
Internal Carotic Dissection (ICAD) : Vertebral Artery Disscetion (VAD) → 2:1
Leeftijdsgroep: ICAD 34-54 jaar, VAD > 54 jaar
Ontstaan
- 61% spontaan
- 30% associatie met triviaal trauma (hoofd stoten, nies/hoestbui, tijdens sporten)
- 9% associatie met spinale manipulatie
Echter van alle CVA gevallen in Ontario over 6 jaar is 1,6% in de week voorafgaand cervicaal
gemanipuleerd
1
, 2. Verzorgingsgebied a. vertebralis en a. carotis
Cervicale arteriën
Grote lus van a. vertebralis boven C1 → daar het grootste risico
2.1 A. vertebralis
- Komt naar binnen en gaat intervertebraal lopen onder C6
- Vanaf C6 loop arterie in foramina transversalia
- Atlas bovenaan, a. vertebralis komt aan van C2, gaat door foramen van C1 en vormt daar een lus
om het facetgewricht
- Rotatie C1-C2: 45° → hoogcervicale rotatie zorgt voor verlenging van a. vertebralis
- Overige 40° rotatie van CWK zit verdeeld over de andere wervels
A. VERTEBRALIS EXTRA-CRANIEEL VERZORGINGSGEBIED
A. spinalis anterior in meeste gevallen uit 1 dominante a. vertebralis
- A. vertebralis sinistra 35% dominant, a. vertebralis dextra 23% dominant
- A. spinalis anterior is enkelzijdig aangelegd en krijgt bloed uit a. vertebralis → voedt een groot
uitvalsgebied centraal in het ruggenmerg
o A. spinalis posterior is dubbel aangelegd
- Rotatie: heteronieme a. vertebralis wordt afgesloten, homonieme moet voldoende ruimte
hebben om voor voldoende bloedvoorziening te zorgen
2
2ste master revalidatiewetenschappen en
kinesitherapie – Universiteit Antwerpen
,EXAMEN
- Meerkeuzevragen
- Open vragen
,CERVICALE ARTERIËN IN RELATIE TOT
MANUELE THERAPIE
1. Inleiding
1.1 Manuele therapie van de cervicale wervelkolom
- Jaren 80
o Weefselspecifiek redeneren en osteokinematica
o Functionele vertebro-basilaire insufficiëntie
o Segmentale stoornis / orthosympatische dysregulatie: “zenuwsysteem ontregeld +
manipuleren → leidt tot kramptoestand van arteriën”
- Jaren 90
o Osteo-kinematica → artro-kinematica
▪ Niet te grote belastingen geven hoogcervicaal
o Weefselspecifiek → evidence based practice
▪ Heel grote groep aspecifieke nek/rugklachten → er wordt niet meer
beredeneerd wat er mis kan zijn → gevolg: enkel stabiliserende oefeningen
- Discussie risico/voordeel van cervicale manipulaties → hemodynamisch denken
1.2 Risico’s (hoog)cervicale manipulaties
- Kans serieuze complicaties zeer laag, impact hoog
- NNH 1/400.000-1/1,3 miljoen
- VS 18-38 miljoen cervicale manipulaties/jaar
- Complicaties
o Dislocatie 1% → atlas (sub)luxatie
o Ruggenmergletsel 19%
▪ Enkel manipuleren in flexierichting: ruggenmergkanaal gaat groter worden, in
extensie gebeurt het tegenovergestelde
o Arteriële dysfunctie / Cervical Artery Dissection (CAD) 50-82%
▪ Arteriële dissectie: vaatwand scheurt door
o Stroke na CAD binnen week na huisartsbezoek/kinesitherapie bezoek
▪ Odds Ratio = 1 → kans is even groot
1.3 Cervical Artery Dissection (CAD)
Internal Carotic Dissection (ICAD) : Vertebral Artery Disscetion (VAD) → 2:1
Leeftijdsgroep: ICAD 34-54 jaar, VAD > 54 jaar
Ontstaan
- 61% spontaan
- 30% associatie met triviaal trauma (hoofd stoten, nies/hoestbui, tijdens sporten)
- 9% associatie met spinale manipulatie
Echter van alle CVA gevallen in Ontario over 6 jaar is 1,6% in de week voorafgaand cervicaal
gemanipuleerd
1
, 2. Verzorgingsgebied a. vertebralis en a. carotis
Cervicale arteriën
Grote lus van a. vertebralis boven C1 → daar het grootste risico
2.1 A. vertebralis
- Komt naar binnen en gaat intervertebraal lopen onder C6
- Vanaf C6 loop arterie in foramina transversalia
- Atlas bovenaan, a. vertebralis komt aan van C2, gaat door foramen van C1 en vormt daar een lus
om het facetgewricht
- Rotatie C1-C2: 45° → hoogcervicale rotatie zorgt voor verlenging van a. vertebralis
- Overige 40° rotatie van CWK zit verdeeld over de andere wervels
A. VERTEBRALIS EXTRA-CRANIEEL VERZORGINGSGEBIED
A. spinalis anterior in meeste gevallen uit 1 dominante a. vertebralis
- A. vertebralis sinistra 35% dominant, a. vertebralis dextra 23% dominant
- A. spinalis anterior is enkelzijdig aangelegd en krijgt bloed uit a. vertebralis → voedt een groot
uitvalsgebied centraal in het ruggenmerg
o A. spinalis posterior is dubbel aangelegd
- Rotatie: heteronieme a. vertebralis wordt afgesloten, homonieme moet voldoende ruimte
hebben om voor voldoende bloedvoorziening te zorgen
2
