SOCIAAL RECHT REALISEREN
INLEIDING
UITGANGSPUNT
De uitgangspunten zijn
Recht op een menswaardig leven
Menselijke waardigheid verondersteld bestaanszekerheid
Bestaanszekerheid krijg je via
Recht op arbeid
Recht op sociale zekerheid: als vervanging voor hen die geen werk meer kunnen vinden of
niet meer kunnen werken
Recht op sociale bijstand: ondanks de erkenning van het recht op arbeid en het recht op
sociale zekerheid zijn er nog steeds situaties die door de mazen van het net glippen, dat
brengt ons bij het recht op sociale bijstand
Sociaal recht valt in feite uiteen in twee grote deelgebieden
1. Arbeidsrecht
= geheel van rechtsregels dat verhoudingen regelt tussen werknemers en werkgevers, zowel
individueel als collectief
Vertrekt vanuit het beginsel dat in de verhouding tussen WN en WG, de werknemer de
zwakste partij is. De werkgever is afhankelijk van de werknemer omdat het loon door de
arbeid vaak de enige vorm van inkomen is
2. Socialezekerheidsrecht
= maatregelen om – door middel van ‘verzekering’ - in alle omstandigheden in het levensonderhoud
te voorzien van werknemers, overheidspersoneel en zelfstandigen
Sociale bijstand
= minimuminkomen garanderen aan ganse bevolking vb. leefloon
1
, HET ARBEIDSRECHT
INLEIDING
TOEPASSINGSGEBIED
Toepassingsgebied – personen
Werknemers particuliere sector
Contractanten overheidssector
(soms ook statutairen = ambtenaren)
Niet van toepassing bij zelfstandigen
Toepassingsgebied – inhoud
Individueel arbeidsrecht: regelt de arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en een
individuele werknemer (arbeidsovereenkomstenrecht is de kern)
Collectief arbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgevers en de collectiviteit van
werknemers vb. regels omtrent vakbondsvrijheid, collectieve arbeidsovereenkomsten
Arbeidsreglementering: geheel van maatregelen door de overheid genomen om de
werknemers te beschermen bij de uitvoering van hun arbeid vb. het loon, welzijn op het
werk, bescherming van jongeren en vrouwelijke werknemers …
Sociaal handhavingsrecht; regelt de organisatie van het toezicht, de publiekrechtelijke
afdwingbaarheid en de sanctionering van het arbeidsrecht
Toepassingsgebied – plaats
Tewerkgesteld op het Belgisch grondgebied, ongeacht nationaliteit
ANDERE VORMEN VAN TEWERKSTELLING
1. Zelfstandige arbeid
Waar situeert het zich?
= zelfstandigenarbeid situeert zich in het kader van talrijke bijzondere overeenkomst die meestal
teruggaan op de aannemingsovereenkomst. Arbeidsprestaties worden hier ook vergoed maar het
ondergeschikt verband of de gezagsverhouding onderbreekt. (deze zijn essentieel bij de
arbeidsovereenkomst)
Welk recht is van toepassing?
ondernemingsrecht en burgerlijk recht van toepassing -> de beschermende regels van het
arbeidsrecht zijn niet van toepassing. De partijen zijn in grote mate vrij om contractuele afspraken te
maken ivm beloning, arbeidstijd, beëindiging van de overeenkomst …
2
INLEIDING
UITGANGSPUNT
De uitgangspunten zijn
Recht op een menswaardig leven
Menselijke waardigheid verondersteld bestaanszekerheid
Bestaanszekerheid krijg je via
Recht op arbeid
Recht op sociale zekerheid: als vervanging voor hen die geen werk meer kunnen vinden of
niet meer kunnen werken
Recht op sociale bijstand: ondanks de erkenning van het recht op arbeid en het recht op
sociale zekerheid zijn er nog steeds situaties die door de mazen van het net glippen, dat
brengt ons bij het recht op sociale bijstand
Sociaal recht valt in feite uiteen in twee grote deelgebieden
1. Arbeidsrecht
= geheel van rechtsregels dat verhoudingen regelt tussen werknemers en werkgevers, zowel
individueel als collectief
Vertrekt vanuit het beginsel dat in de verhouding tussen WN en WG, de werknemer de
zwakste partij is. De werkgever is afhankelijk van de werknemer omdat het loon door de
arbeid vaak de enige vorm van inkomen is
2. Socialezekerheidsrecht
= maatregelen om – door middel van ‘verzekering’ - in alle omstandigheden in het levensonderhoud
te voorzien van werknemers, overheidspersoneel en zelfstandigen
Sociale bijstand
= minimuminkomen garanderen aan ganse bevolking vb. leefloon
1
, HET ARBEIDSRECHT
INLEIDING
TOEPASSINGSGEBIED
Toepassingsgebied – personen
Werknemers particuliere sector
Contractanten overheidssector
(soms ook statutairen = ambtenaren)
Niet van toepassing bij zelfstandigen
Toepassingsgebied – inhoud
Individueel arbeidsrecht: regelt de arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en een
individuele werknemer (arbeidsovereenkomstenrecht is de kern)
Collectief arbeidsrecht: regelt de verhouding tussen werkgevers en de collectiviteit van
werknemers vb. regels omtrent vakbondsvrijheid, collectieve arbeidsovereenkomsten
Arbeidsreglementering: geheel van maatregelen door de overheid genomen om de
werknemers te beschermen bij de uitvoering van hun arbeid vb. het loon, welzijn op het
werk, bescherming van jongeren en vrouwelijke werknemers …
Sociaal handhavingsrecht; regelt de organisatie van het toezicht, de publiekrechtelijke
afdwingbaarheid en de sanctionering van het arbeidsrecht
Toepassingsgebied – plaats
Tewerkgesteld op het Belgisch grondgebied, ongeacht nationaliteit
ANDERE VORMEN VAN TEWERKSTELLING
1. Zelfstandige arbeid
Waar situeert het zich?
= zelfstandigenarbeid situeert zich in het kader van talrijke bijzondere overeenkomst die meestal
teruggaan op de aannemingsovereenkomst. Arbeidsprestaties worden hier ook vergoed maar het
ondergeschikt verband of de gezagsverhouding onderbreekt. (deze zijn essentieel bij de
arbeidsovereenkomst)
Welk recht is van toepassing?
ondernemingsrecht en burgerlijk recht van toepassing -> de beschermende regels van het
arbeidsrecht zijn niet van toepassing. De partijen zijn in grote mate vrij om contractuele afspraken te
maken ivm beloning, arbeidstijd, beëindiging van de overeenkomst …
2
