JUSTITIE
LES 1
VOS
= verontrustende situatie niet meer opvoedingssituatie: men wou het breder zien
Slachtofferhulp ≠ slachtofferbejegening, slachtofferzorg bestaat uit drie luiken
1. De slachtofferbejegening – door de politie
2. De slachtofferhulp – door gespecialiseerde diensten
3. Het slachtoffer onthaal – door het parket
Slachtofferbejegening door de politie
= slachtofferbejegening bestaat uit het verlenen van opvang, informatie en bijstand aan het
slachtoffer. Slachtofferbejegenaars zijn getraind in het brengen van slecht nieuws, bijstaan van
naasten/ nabestaanden en doorverwijzen naar de juiste diensten en hulporganisaties
Slachtofferhulp door gespecialiseerde diensten
= medewerkers van slachtofferhulp helpen mensen met het verwerken van een schokkende
gebeurtenis.
- Praten over wat u is overkomen
- Informatie en advies geven
- Meegaan naar de politie, arts, rechtbank
- Bemiddelen met uw advocaat, parket, verzekering
- Weg wijzen naar andere mensen/ diensten
- Vb. slachtofferhulp bij CAW
Het slachtofferonthaal door het parket
= deze dienst kan je helpen als u slachtoffer of nabestaande bent van een slachtoffer. Ze geven u
informatie en bijstand tijdens de gehele gerechtelijke procedure (vanaf je klacht indient tot de
strafuitvoering) op die manier kan je je rechten doen gelden
Constructivisme
= Je wordt gemaakt tot een slachtoffer of dader. Je krijgt maar het statuut als je erkend wordt.
Dader wordt gemaakt in de rechtbank. Je moet herkent worden als slachtoffer. Pas al de dader
veroordeeld wordt, ben je een slachtoffer en kan je beroep doen op je slachtofferrechten. Rechten
van slachtoffer zijn niet zo sterk als die van de dader. Het is dus veel moeilijker om slachtoffer te zijn
dan dader. Eerste stap is om bij slachtofferhulp/begeleiding langs te gaan. Slachtofferhulp helpt je
slachtoffer te worden. De begeleiding dient deels om het statuut van slachtoffer te krijgen.
1
,LES 2: ROLLEN EN DRIE PIJLERS SOCIAAL WERK (TOEPASSEN EN UITLEGGEN)
Elisabeth Fry (founding mother)
= heeft zich ingespannen voor verbetering van omstandigheden van gevangenen
- Richtte gevangenisscholen op
- Lot van vrouwelijk gevangenen
- sociale assistente gevangenis
- eerste vrouw die bezig was met gevangenis -> haar hervormende ideeën over gevangenissen
kwamen in de Britse wet terecht
- Doel: hervormen, mens beter maken, betere omstandigheden, aanpassen aan de wereld
- Geïnspireerd door haar levensbeschouwelijke opvattingen en plicht, het was geen beroep
-> humanisering van de gevangenisstraf en afschaffen slavernij
Extra
- Justitie is geen sociaal werk maar sociaal werkers werken in justitie
- Politie, gevangenissen en het FPC zijn geen sociaal werk organisaties. Ze bevatten wel sociale
diensten, maar zijn zelf niet de organisatie
Louis Vervaeck
= oprichter van penitentiaire antropologische dienst voor individuele begeleiding per gevangene
Grondrechten voor jongeren
- Kinderrechten
- Decreet rechtspositie minderjarigen (DRM)
WEETJES
- Justitie heeft een beleid.
- Politie valt onder Binnenlandse Zaken en de minister Annelies Verlinden
- Federale minister van Justitie is Vincent van Quickenborne
- Vlaamse minister van Justitie en handhaving is Zuhal Demir
- Federale minister van Geestelijke gezondheidszorg is Frank Vandenbroucke -> FPC valt
hieronder
SASKIA: DE KLAPROZEN
Het is een VZW voor meisjes die in de prostitutie zijn beland: Het begon vanuit verwondering, het
passeerde via verontwaardiging en het resulteerde in een alternatief. Saskia Van Nieuwenhove,
journaliste gespecialiseerd in jeugdzorg en -beleid kreeg hoe langer hoe meer inzicht in het leven van
kwetsbare en gekwetste jongeren die aangaven geen ondersteuning te vinden en krijgen van de
reguliere jeugdhulp. Omdat nood soms wet breekt, bood ze aan een aantal slachtoffers van
tienerpooiers onderdak en begeleiding. Het werd een onvoorzien succes en meiden bleven zich
aanmelden. Het spreekt vanzelf dat dit stilaan te groot, te duur en te complex werd voor één
persoon. Daarom heeft een groep vrienden uit de ruime omgeving van Saskia in augustus 2018 de
vzw Ne(s)t opgericht. Een jonge organisatie, meer enthousiasme dan structuur, afgunst en chaos,
2
, temperamentvol en moeilijk te sturen. Een jonge vzw die voor alles de meiden centraal stelt en
steevast vertrekt vanuit hun ervaringen en leefwereld en dit staat jammer genoeg soms haaks op de
systeemwereld. Er kwam een grondige audit vanuit Vlaanderen. Er waren een aantal bedenkingen,
maar er was toch genoeg geloof en vertrouwen in het initiatief. In 2020 werd Ne(s)t omgeturnd naar
Klaprozen vzw, met een nieuwe Raad van Bestuur met deskundigen uit de jeugdzorg, gebeitelde
richtlijnen voor de werking, haar personeel, vrijwilligers en bewoonsters.
METHODEN SOCIAAL WERK (ISADORA HARE)
Doelen sociaal werk 2001:
- Verbeteren van welzijn en ontplooiing, social justice of sociale rechtvaardigheid
- Ze kunnen dit op verschillende manieren doen, direct met de gebruiker van diensten,
‘cliënten’ zoals ze toen genoemd werden of indirect door met groepen, gemeenschappen,
institutionele systemen (sociale zekerheid bijvoorbeeld) enz… te werken.
- Er is een ethische dimensie (zie Ethiek en deontologie) en toen lag de focus op
Mensenrechten en Social Justice en wetenschappelijke methoden.
- Ten slotte krijg je een continuüm van ‘interventiemogelijkheden of methodieken’.
MAATSCHAPPELIJK WERK IN EEN SOCIAAL GEVOELIGE TIJD (HANS VAN EWIJK 2010)
= Is Nederlandse sociaal werker en professor sociaal werk theorie
1. INDELING MENSEN
Van Ewijk heeft een opvallende indeling van mensen die het moeilijk hebben in onze samenleving (en
waar de samenleving het moeilijk mee heeft):
- Dolende/zwalpende mens: Mensen die het moeilijk hebben om aan de vereisten van het
dagelijks leven te voldoen. Ze hebben geen richting en geen motivatie
- Vastlopende: Je loopt vast in bepaalde situaties en geraakt er niet meer uit
- De genegeerde: Mensen die geen aandacht krijgen, zich schamen en daarom niet
buitenkomen en geen vrienden hebben = De vereenzaamden: Mensen die niemand niet
meer kennen en zich enorm eenzaam voelen
- De mishandelede: dagelijkse angst om gepest, geslagen of misbruikt te worden. Wordt vaak
verzwegen
- De ontspoorde: iemand die verslaafd is aan zijn criminele gedrag waarvan we niet begrijpen
hoe je zo gewetenloos kan zijn
Hij wil geen nieuwe maar andere categorisering maken
3
LES 1
VOS
= verontrustende situatie niet meer opvoedingssituatie: men wou het breder zien
Slachtofferhulp ≠ slachtofferbejegening, slachtofferzorg bestaat uit drie luiken
1. De slachtofferbejegening – door de politie
2. De slachtofferhulp – door gespecialiseerde diensten
3. Het slachtoffer onthaal – door het parket
Slachtofferbejegening door de politie
= slachtofferbejegening bestaat uit het verlenen van opvang, informatie en bijstand aan het
slachtoffer. Slachtofferbejegenaars zijn getraind in het brengen van slecht nieuws, bijstaan van
naasten/ nabestaanden en doorverwijzen naar de juiste diensten en hulporganisaties
Slachtofferhulp door gespecialiseerde diensten
= medewerkers van slachtofferhulp helpen mensen met het verwerken van een schokkende
gebeurtenis.
- Praten over wat u is overkomen
- Informatie en advies geven
- Meegaan naar de politie, arts, rechtbank
- Bemiddelen met uw advocaat, parket, verzekering
- Weg wijzen naar andere mensen/ diensten
- Vb. slachtofferhulp bij CAW
Het slachtofferonthaal door het parket
= deze dienst kan je helpen als u slachtoffer of nabestaande bent van een slachtoffer. Ze geven u
informatie en bijstand tijdens de gehele gerechtelijke procedure (vanaf je klacht indient tot de
strafuitvoering) op die manier kan je je rechten doen gelden
Constructivisme
= Je wordt gemaakt tot een slachtoffer of dader. Je krijgt maar het statuut als je erkend wordt.
Dader wordt gemaakt in de rechtbank. Je moet herkent worden als slachtoffer. Pas al de dader
veroordeeld wordt, ben je een slachtoffer en kan je beroep doen op je slachtofferrechten. Rechten
van slachtoffer zijn niet zo sterk als die van de dader. Het is dus veel moeilijker om slachtoffer te zijn
dan dader. Eerste stap is om bij slachtofferhulp/begeleiding langs te gaan. Slachtofferhulp helpt je
slachtoffer te worden. De begeleiding dient deels om het statuut van slachtoffer te krijgen.
1
,LES 2: ROLLEN EN DRIE PIJLERS SOCIAAL WERK (TOEPASSEN EN UITLEGGEN)
Elisabeth Fry (founding mother)
= heeft zich ingespannen voor verbetering van omstandigheden van gevangenen
- Richtte gevangenisscholen op
- Lot van vrouwelijk gevangenen
- sociale assistente gevangenis
- eerste vrouw die bezig was met gevangenis -> haar hervormende ideeën over gevangenissen
kwamen in de Britse wet terecht
- Doel: hervormen, mens beter maken, betere omstandigheden, aanpassen aan de wereld
- Geïnspireerd door haar levensbeschouwelijke opvattingen en plicht, het was geen beroep
-> humanisering van de gevangenisstraf en afschaffen slavernij
Extra
- Justitie is geen sociaal werk maar sociaal werkers werken in justitie
- Politie, gevangenissen en het FPC zijn geen sociaal werk organisaties. Ze bevatten wel sociale
diensten, maar zijn zelf niet de organisatie
Louis Vervaeck
= oprichter van penitentiaire antropologische dienst voor individuele begeleiding per gevangene
Grondrechten voor jongeren
- Kinderrechten
- Decreet rechtspositie minderjarigen (DRM)
WEETJES
- Justitie heeft een beleid.
- Politie valt onder Binnenlandse Zaken en de minister Annelies Verlinden
- Federale minister van Justitie is Vincent van Quickenborne
- Vlaamse minister van Justitie en handhaving is Zuhal Demir
- Federale minister van Geestelijke gezondheidszorg is Frank Vandenbroucke -> FPC valt
hieronder
SASKIA: DE KLAPROZEN
Het is een VZW voor meisjes die in de prostitutie zijn beland: Het begon vanuit verwondering, het
passeerde via verontwaardiging en het resulteerde in een alternatief. Saskia Van Nieuwenhove,
journaliste gespecialiseerd in jeugdzorg en -beleid kreeg hoe langer hoe meer inzicht in het leven van
kwetsbare en gekwetste jongeren die aangaven geen ondersteuning te vinden en krijgen van de
reguliere jeugdhulp. Omdat nood soms wet breekt, bood ze aan een aantal slachtoffers van
tienerpooiers onderdak en begeleiding. Het werd een onvoorzien succes en meiden bleven zich
aanmelden. Het spreekt vanzelf dat dit stilaan te groot, te duur en te complex werd voor één
persoon. Daarom heeft een groep vrienden uit de ruime omgeving van Saskia in augustus 2018 de
vzw Ne(s)t opgericht. Een jonge organisatie, meer enthousiasme dan structuur, afgunst en chaos,
2
, temperamentvol en moeilijk te sturen. Een jonge vzw die voor alles de meiden centraal stelt en
steevast vertrekt vanuit hun ervaringen en leefwereld en dit staat jammer genoeg soms haaks op de
systeemwereld. Er kwam een grondige audit vanuit Vlaanderen. Er waren een aantal bedenkingen,
maar er was toch genoeg geloof en vertrouwen in het initiatief. In 2020 werd Ne(s)t omgeturnd naar
Klaprozen vzw, met een nieuwe Raad van Bestuur met deskundigen uit de jeugdzorg, gebeitelde
richtlijnen voor de werking, haar personeel, vrijwilligers en bewoonsters.
METHODEN SOCIAAL WERK (ISADORA HARE)
Doelen sociaal werk 2001:
- Verbeteren van welzijn en ontplooiing, social justice of sociale rechtvaardigheid
- Ze kunnen dit op verschillende manieren doen, direct met de gebruiker van diensten,
‘cliënten’ zoals ze toen genoemd werden of indirect door met groepen, gemeenschappen,
institutionele systemen (sociale zekerheid bijvoorbeeld) enz… te werken.
- Er is een ethische dimensie (zie Ethiek en deontologie) en toen lag de focus op
Mensenrechten en Social Justice en wetenschappelijke methoden.
- Ten slotte krijg je een continuüm van ‘interventiemogelijkheden of methodieken’.
MAATSCHAPPELIJK WERK IN EEN SOCIAAL GEVOELIGE TIJD (HANS VAN EWIJK 2010)
= Is Nederlandse sociaal werker en professor sociaal werk theorie
1. INDELING MENSEN
Van Ewijk heeft een opvallende indeling van mensen die het moeilijk hebben in onze samenleving (en
waar de samenleving het moeilijk mee heeft):
- Dolende/zwalpende mens: Mensen die het moeilijk hebben om aan de vereisten van het
dagelijks leven te voldoen. Ze hebben geen richting en geen motivatie
- Vastlopende: Je loopt vast in bepaalde situaties en geraakt er niet meer uit
- De genegeerde: Mensen die geen aandacht krijgen, zich schamen en daarom niet
buitenkomen en geen vrienden hebben = De vereenzaamden: Mensen die niemand niet
meer kennen en zich enorm eenzaam voelen
- De mishandelede: dagelijkse angst om gepest, geslagen of misbruikt te worden. Wordt vaak
verzwegen
- De ontspoorde: iemand die verslaafd is aan zijn criminele gedrag waarvan we niet begrijpen
hoe je zo gewetenloos kan zijn
Hij wil geen nieuwe maar andere categorisering maken
3
