Samenvatting - Krachtig leren 1

Krachtig leren 1
1 Doelgericht lesgeven
Soorten doelen:
Cognitief
 Het denken
 Informatie opslaan in je hoofd
 Informatie verwerken in je hoofd
 Informatie terug oproepen uit je hoofd

(psycho)motorisch
 Het bewegen
 Fijne motoriek: veters binden, schrijfbewegingen, …
 Grove motoriek: lopen, springen, hinkelen, met bal gooien, …
 Zintuigelijke waarneming

Dynamisch-affectief-sociaal
 Het willen en het voelen
 Het omgaan met anderen
 Eigen gevoelens kunnen benoemen
 Beurt kunnen afwachten
 Gevoelens bij anderen herkennen
 Eigen mening inbrengen
 Omgaan met frustraties
 Kunnen samenwerken

 vaak met mekaar verbonden in eenzelfde leerproces en leersituatie
 het onderbrengen ervan in een categorie = slechts een kwestie van klemtoon

Nut van de ‘indeling’?
leerlingen laten groeien op diverse vlakken (=persoonlijkheidsdomeinen)
werken aan hun totale persoonsvorming / totale ontwikkeling

Opdracht van de leerkracht als leerprocesbegeleider

 Leren resulteert in duurzame gedragsveranderingen van leerlingen
We 'duwen' leerlingen in leergedrag
Dat doen we doelbewust: niet toevallig (dus intetioneel)
Wel met het nodige geduld: herhalingskansen!
We streven doelen na

Leren zorgt voor gedragsverandering bij leerlingen die verschillend van aard zijn
 (psycho)motorisch
 Cognitief
 Dynamisch-affectief-sociaal
(= persoonlijkheidsdomeinen)

,Leren

 is het gevolg van interne verwerkingsprocessen (in het brein)
 gebeurt doelbewust/doelgericht in het onderwijs (= intentioneel)
 brengt gedragsveranderingen van de lerende met zich mee
 zorgt voor duurzame gedragsveranderingen (transfer naar andere/ nieuwe situaties)
 deze veranderingen zijn verschillend van aard: C, PM, DAS

Doelgerichte ti tels en directe instructi es:
Doelgerichte titelformulering als aanduiding van tussenstappen via tussentitels
Lesopbouw:
Aanknoping, kern, verwerking, afronding

HIERBINNEN → tussenfasen aangeduid met een
doelgerichte titelformulering

Hoe is een tussenstap / tussentitel (doelgerichte titel) opgebouwd?

DOELGERICHTE TITELS = LESMOMENTEN:

 Het gaat telkens om een WERKWOORD
 HET WERKWOORD vertelt iets over de LEERLINGEN Beschrijving van het
LEERLINGGEDRAG mèt CONCRETE INHOUD

= LEERLINGERICHTE VISIE
→ Zo zorg je voor: duidelijke VISUELE STRUCTUUR
→ doelgerichte titels arceren en/of onderlijnen

In welke vervoegingsvorm staat het werkwoord?
 Infinitief

Wat volgt achter het werkwoord?
 de inhoud → CONCRETE inhoud

Wat kan je zeggen van de inhoud?
= eenduidig -> vertelt precies wat lln. leren
(= dus CONCREET en waarneembaar)

Zo concreet mogelijk formuleren:
NIET:
Maken van oefeningen
WEL:
Berekenen van product en quotiënt van visueel aangeboden maal- en deeltafels

Vraagstelling en opdrachtformulering ‘onder’ de doelgerichte titelformulering
Leerinhoud:
 Opdrachtformuleringen
 Vragen
 Antwoorden

,  Oplossingsmethoden

 zet je lln 'in actie' om je tussendoel met hen te bereiken:

Hoe? Opdracht geven en/of vragen stellen
 Met aandacht voor juist didactisch taalgebruik!
 Ook de alternatieve oplossingsmethoden

VRAAGSTELLING:

 Vragend voornaamwoord (wie, wat, welke, etc.) vooraan /
Vraagwoord (waar, wanneer, hoe, etc.) vooraan
 Essentie moet tot uiting komen
 Bondige formulering (Vermijd omslachtige bijzinnen)

OPDRACHTFORMULERING:
 Directe rede (Vermijd omslachtige bijzinnen)


Eenduidige instructie in kolom ‘leerinhoud’ van de lesgang:
De instructie en opdrachten die je uitspreekt schrijf je dus uit.

Formuleer kernachtig
Vermijd omslachtige bijzinnen

Synthese
 Denk ‘in stapjes’ die leerlingen in je les afleggen/nemen
-> om de lesdoel(en) te behalen

 Duw ze dus in leergedrag: Wat laat je ze telkens/per stapje doen?
Hoe nemen je leerlingen die stapjes?

 Geef duidelijke opdrachten aan hen -> Schrijf uit!

 Stel directe vragen aan hen -> Schrijf uit!
Een tussendoel (doelgerichte titel) gaat steeds gepaard met opdrachtformulering en/of
vraagstelling :)

Van eindtermen via leerplannen naar concrete lesdoelen:
België: 10 provincies met elk hun eigen bestuur

Vlaamse gemeenschap ->
Vlaamse overheid ->
'Vlaamse ministerie van Onderwijs en Vorming'
Eindtermen -> inspectiedoorlichting (controle)

Soorten doelstellingen naar functie
Concreet
 Lesdoelen (korte termijn)
 Leerplandoelen (middellange termijn)

,  Eindetermen (lange termijn)
Abstract

Leerplannen

Leerplannen GO! (Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap)
Leerplannen OVSG (Onderwijssecretariaat van de Vlaamse steden en gemeenten)
Oude leerplannen KOV (Katholiek onderwijs Vlaanderen)
Nieuw Leerplan ZILL (Zin in Leren! Zin in Leven!)
 slechts 1 leerplan i.p.v. verschillende per leergebied




Eindtermen en ontwikkelingsdoelen

Eindtermen
Geven aan wat aan kennis, vaardigheden en inzicht op het einde van de lagere school minstens moet
bereikt zijn bij zoveel mogelijk leerlingen en welke attitudes een school nastreeft bij leerlingen

1. Geformuleerd met weinig leerinhoud en een niet- of minder observeerbaar leerlingengedrag
2. Opgesteld door het Vlaams Ministerie van Onderwijs en Vorming
3. Netoverschrijdend

7 leergebieden:
 Lichamelijke opvoeding
 Muzische vorming
 Nederlands
 Frans
 Mens-en maatschappij
 Wetenschappen en techniek
 Wiskunde
3 leergebiedoverschrijdende eindtermen
 ICT
 leren leren
 sociale vaardigheden