PEDAGOGIE
Mélanie Guille
Student SRW: kinderen, jongeren en welzijn | 1SRW B4 | r0745732
UC Leuven-Limburg | Groep Gezondheidszorg en Welzijn
Campus Sociale school Heverlee| Groeneweg 151, 3001 Heverlee
,VOORWOORD
INHOUDSTABEL
WAT IS OPVOEDING?..................................................................................................................................3
OPVOEDINGSMODELLEN.............................................................................................................................4
KARAKTERISTIEKEN IN DE OPVOEDING ADHV ÉÉN MODEL.........................................................................7
FOCUS OP OPVOEDINGSVAARDIGHEID.......................................................................................................9
EEN LETTERTJE VERSCHIL TUSSEN PEDAGOGIE EN PEDAGOGIEK...............................................................14
PEDAGOGIEK ALS WETENSCHAP................................................................................................................14
MÉÉR DAN EEN DRIESTROMENLAND.........................................................................................................15
DENKEN OVER OPVOEDING.......................................................................................................................21
SAMENVATTING DEEL 2.............................................................................................................................24
OPVOEDING EN GEZIN...............................................................................................................................26
OPVOEDING EN ONDERWIJS.....................................................................................................................31
BIJLAGE
2
,Opvoeding: “What’s in a name?”
WAT IS OPVOEDING?
Hoe omschrijven kinderen het woord
opvoeding?
Vrij basaal. Kinderen richten zich vooral op de basisbehoeften van een mens, in namen eten
en drinken. De kinderen denken vrij naïf. Naïviteit bij kinderen kan bekeken worden als een
schat vol vertrouwen.
Wat zeggen pedagogen hierover?
Pedagogie kan onmogelijk in een defenitie gegoten worden. Het begrip pegagogie heeft veel
meer betekenis als enkel het groot brengen van een individu. Wel zien we de defenitie van
twee pedagoge onder de loep.
Cerille de Keyser: “Opvoeding is hulp bieden ter ondersteuning van de zelfactiviteit op weg
naar meerwaarde met het oog op een zo groot mogelijke zelfstandigheid.”
Langevel: “Pedagogisch ingrijpen in liefde en vertrouwen gericht op zelfverantwoordelijke
zelfbepaling.”
Niet alleen een kind moet zelfstandig proberen handelen. Ook de opvoeder moet leren
afstand te nemen en het kind uiteindelijk loslaten. Opvoeders zijn er om het kind te
ondersteunen, niet het leven van het kind te leiden.
Zelfactiviteit/zelfverantwoordelijke zelfbepaling is een langzaam proces waarbij het kind
langs de ene kant onderdrukt wordt door de sociale druk en langs de andere door een
ouder druk. Langs de andere kant is het ook belangrijk dat de ouder wel nog altijd
geïnteresseert is in het kind en inzicht in zijn/haar leven heeft = monitoring.
! Vertrouwen is een heel belangrijk aspect in de opvoeding. Als ouder
geef je nooit genoeg vertrouwen, vertrouwen beschade is beter als
wanttrouwen.
Opvoeden, een eeniederszaak
Intentioneel en impleciet zijn twee begrippen die te maken hebben met in welke context
opvoeding gebruikt wordt.
Def. Intentioneel, als ouder bepaal je de activiteit erg bewust. Je komt aan met een activiteit
met een bepaald doel voor ogen. Wanneer een ouder en een kind met elkaar in dialoog
kunnen gaan waarbij dat ze ieder hun mening kunnen uitwisselen om tot afspraken te komen
boekt men vaak de beste resultaten.
De ouder beslist niet alleen, hij geeft het kind de kans om mee te beslissen, mee te
denken.
Def. Impliceet, wanneer een activiteit/gedrag tot een gewoonte toenadert. Het systeem wordt
niet meer in vraag gesteld. Het gedrag wordt een systematische handeling.
bv. Het eten met mes en vork.
! Grootouders moeten opletten met impliciet gedrag. Kinderen weten
heel goed bij wie dat ze meer bedorven worden, bij wie de regels
3
, minder vast staat. Dit kan, op voorwaarden dat de grootouder maximum
1 keer per week opvoeder is van het kind. In situaties waaarbij de
grootouder meermaals per week het kind ziet moet ook deze regels
systematisch begrensd worden.
Opvoeding een maatschappelijke opdracht
Naast ouders of dergelijke heeft ook de maatschappij een pedagogische opdracht.
Wanneer meisje x, gedurende 18 jaar opgevoed wordt in een kelder waarover niemand iets
weet, merkt signialeert heeft de maatschappij de opdracht om dit één te voorkomen en twee
als dit dan toch gebeurt, het kind in een ‘goed’ gezin te laten opvangen.
Een opvoedingsverzwakt persoon moet begeleid worden in zijn proces om het toch tot stand
brengen van zijn groei, dit moet op de goeie manier gebeuren.
Voorbeeld van l’enfant souvagé, twee jaar later gestorven. Er werd een te grote druk
uitgeoefent op het kind om het ‘normaal’ te krijgen.
OPVOEDINGSMODELLEN
Speelt de maand waarin een kind geboren wordt een rol bij het al dan niet achterstand lopen?
Kleurt die bij de noden van het kind? In welke maten kan een holibi ouderschap invloed
hebben op het leven van een kind? Welke rol speelt zijn dorp bij zijn karaktertrekken?
Om al deze vragen te beantwoorden is het belangrijk dat we de vragen sorteren in bepaalde
groeperingen. Hiervoor maken we gebruik van een modelmatige benadering. Een onderwerp
wordt in een systeem of containerbegrip geplaatst.
! Pedagogie bevindt zich in ieder mogelijk maatschappelijk onderwerp.
Wat moet je met zo’n model kunnen?
Aangereikte woorden in een model kunnen plaatsen
Een gegeven begrip/term kunnen uitleggen via een voorbeeld
Relaties tussen begrippen kunnen leggen.
Model van Belsky – niet gevraagd op examen
Werk: het aspect werk heeft veel verschillende inzichten om een situatie te besturen.
Partner al dan geen werk.
echtelijke sociaal
Partner werkt maar heeft een relatie met een
relatie netwerk
veel oudere persoon, dat op pensioen is.
Partner werkt in een domein dat dreigend is opvoedings persoonlijk kind
opvoeden
voor de opvoeding. Een extreem voorbeeld geschiedenis heid kenmerken
hiervoor is een paaldanseres. Een moeder dat
verpleegster is en dat bij elk klein ding haar ontwikkeling
werk van het kind
zoon/dochter wilt laten onderzoeken.
Echtelijke relatie: de manier waarop de opvoeders
al dan niet samen leven. Verloopt de relatie tussen opvoeders goed of slecht?
4
Mélanie Guille
Student SRW: kinderen, jongeren en welzijn | 1SRW B4 | r0745732
UC Leuven-Limburg | Groep Gezondheidszorg en Welzijn
Campus Sociale school Heverlee| Groeneweg 151, 3001 Heverlee
,VOORWOORD
INHOUDSTABEL
WAT IS OPVOEDING?..................................................................................................................................3
OPVOEDINGSMODELLEN.............................................................................................................................4
KARAKTERISTIEKEN IN DE OPVOEDING ADHV ÉÉN MODEL.........................................................................7
FOCUS OP OPVOEDINGSVAARDIGHEID.......................................................................................................9
EEN LETTERTJE VERSCHIL TUSSEN PEDAGOGIE EN PEDAGOGIEK...............................................................14
PEDAGOGIEK ALS WETENSCHAP................................................................................................................14
MÉÉR DAN EEN DRIESTROMENLAND.........................................................................................................15
DENKEN OVER OPVOEDING.......................................................................................................................21
SAMENVATTING DEEL 2.............................................................................................................................24
OPVOEDING EN GEZIN...............................................................................................................................26
OPVOEDING EN ONDERWIJS.....................................................................................................................31
BIJLAGE
2
,Opvoeding: “What’s in a name?”
WAT IS OPVOEDING?
Hoe omschrijven kinderen het woord
opvoeding?
Vrij basaal. Kinderen richten zich vooral op de basisbehoeften van een mens, in namen eten
en drinken. De kinderen denken vrij naïf. Naïviteit bij kinderen kan bekeken worden als een
schat vol vertrouwen.
Wat zeggen pedagogen hierover?
Pedagogie kan onmogelijk in een defenitie gegoten worden. Het begrip pegagogie heeft veel
meer betekenis als enkel het groot brengen van een individu. Wel zien we de defenitie van
twee pedagoge onder de loep.
Cerille de Keyser: “Opvoeding is hulp bieden ter ondersteuning van de zelfactiviteit op weg
naar meerwaarde met het oog op een zo groot mogelijke zelfstandigheid.”
Langevel: “Pedagogisch ingrijpen in liefde en vertrouwen gericht op zelfverantwoordelijke
zelfbepaling.”
Niet alleen een kind moet zelfstandig proberen handelen. Ook de opvoeder moet leren
afstand te nemen en het kind uiteindelijk loslaten. Opvoeders zijn er om het kind te
ondersteunen, niet het leven van het kind te leiden.
Zelfactiviteit/zelfverantwoordelijke zelfbepaling is een langzaam proces waarbij het kind
langs de ene kant onderdrukt wordt door de sociale druk en langs de andere door een
ouder druk. Langs de andere kant is het ook belangrijk dat de ouder wel nog altijd
geïnteresseert is in het kind en inzicht in zijn/haar leven heeft = monitoring.
! Vertrouwen is een heel belangrijk aspect in de opvoeding. Als ouder
geef je nooit genoeg vertrouwen, vertrouwen beschade is beter als
wanttrouwen.
Opvoeden, een eeniederszaak
Intentioneel en impleciet zijn twee begrippen die te maken hebben met in welke context
opvoeding gebruikt wordt.
Def. Intentioneel, als ouder bepaal je de activiteit erg bewust. Je komt aan met een activiteit
met een bepaald doel voor ogen. Wanneer een ouder en een kind met elkaar in dialoog
kunnen gaan waarbij dat ze ieder hun mening kunnen uitwisselen om tot afspraken te komen
boekt men vaak de beste resultaten.
De ouder beslist niet alleen, hij geeft het kind de kans om mee te beslissen, mee te
denken.
Def. Impliceet, wanneer een activiteit/gedrag tot een gewoonte toenadert. Het systeem wordt
niet meer in vraag gesteld. Het gedrag wordt een systematische handeling.
bv. Het eten met mes en vork.
! Grootouders moeten opletten met impliciet gedrag. Kinderen weten
heel goed bij wie dat ze meer bedorven worden, bij wie de regels
3
, minder vast staat. Dit kan, op voorwaarden dat de grootouder maximum
1 keer per week opvoeder is van het kind. In situaties waaarbij de
grootouder meermaals per week het kind ziet moet ook deze regels
systematisch begrensd worden.
Opvoeding een maatschappelijke opdracht
Naast ouders of dergelijke heeft ook de maatschappij een pedagogische opdracht.
Wanneer meisje x, gedurende 18 jaar opgevoed wordt in een kelder waarover niemand iets
weet, merkt signialeert heeft de maatschappij de opdracht om dit één te voorkomen en twee
als dit dan toch gebeurt, het kind in een ‘goed’ gezin te laten opvangen.
Een opvoedingsverzwakt persoon moet begeleid worden in zijn proces om het toch tot stand
brengen van zijn groei, dit moet op de goeie manier gebeuren.
Voorbeeld van l’enfant souvagé, twee jaar later gestorven. Er werd een te grote druk
uitgeoefent op het kind om het ‘normaal’ te krijgen.
OPVOEDINGSMODELLEN
Speelt de maand waarin een kind geboren wordt een rol bij het al dan niet achterstand lopen?
Kleurt die bij de noden van het kind? In welke maten kan een holibi ouderschap invloed
hebben op het leven van een kind? Welke rol speelt zijn dorp bij zijn karaktertrekken?
Om al deze vragen te beantwoorden is het belangrijk dat we de vragen sorteren in bepaalde
groeperingen. Hiervoor maken we gebruik van een modelmatige benadering. Een onderwerp
wordt in een systeem of containerbegrip geplaatst.
! Pedagogie bevindt zich in ieder mogelijk maatschappelijk onderwerp.
Wat moet je met zo’n model kunnen?
Aangereikte woorden in een model kunnen plaatsen
Een gegeven begrip/term kunnen uitleggen via een voorbeeld
Relaties tussen begrippen kunnen leggen.
Model van Belsky – niet gevraagd op examen
Werk: het aspect werk heeft veel verschillende inzichten om een situatie te besturen.
Partner al dan geen werk.
echtelijke sociaal
Partner werkt maar heeft een relatie met een
relatie netwerk
veel oudere persoon, dat op pensioen is.
Partner werkt in een domein dat dreigend is opvoedings persoonlijk kind
opvoeden
voor de opvoeding. Een extreem voorbeeld geschiedenis heid kenmerken
hiervoor is een paaldanseres. Een moeder dat
verpleegster is en dat bij elk klein ding haar ontwikkeling
werk van het kind
zoon/dochter wilt laten onderzoeken.
Echtelijke relatie: de manier waarop de opvoeders
al dan niet samen leven. Verloopt de relatie tussen opvoeders goed of slecht?
4
