Sociologie van de sociale problemen
Examenvragen
Hoofdstuk 4 – Sociale problemen
(1) ‘De sterkte van deze benadering ligt in het ontrafelen van stilzwijgende waardeoordelen die liggen opgesloten
in ogenschijnlijk betwiste vanzelfsprekendheden’.
Over welke traditie in het omschrijven van sociale problemen hebben we het hier?
Verduidelijk en toon aan met een actueel voorbeeld.
Het gaat hier om de subjectieve of constructivistische benadering.
Ik gebruik het actueel voorbeeld van de asielzoekers om dit te duiden. Dit ontrafelt een waardeoordeel, namelijk
dat iedereen recht heeft op onderdak. Want in België gaat men er van uit dat het een vanzelfsprekendheid is in
België. Door de aandacht van de media komen we echter tot de conclusie dat dat niet het geval is.
“Leefloners zijn met 88.000”
Deze titel boven een artikel over de numerieke evolutie van het aantal personen dat in armoede leeft, wijst op
een bepaalde traditie in het omschrijven van sociale problemen. Over welke benadering hebben we het hier?
Verduidelijk uitvoerig.
Het gaat hier om de objectieve benadering.
Deze benadering is gegroeid vanuit de bestudering van maatschappelijke problemen die ontstonden tijdens en
na de industriële revolutie. Ze gaat ervan uit dat sociale problemen bestaan zodra er een significant aantal
personen negatief, dus ten kwade, wordt beïnvloed door een verschijnsel dat samenhangt met sociale factoren,
zelfs als niemand dit als zodanig erkent of herkent.
(2) ‘De problematiek van de opwarming van de Aarde die onlangs uitvoerig aan bod kwam n.a.v. de conferentie
in Kopenhagen is tevens een sociale problematiek.’
Klopt deze stelling? Maak bij uw antwoord gebruik van de ‘natural history hypothese’ en ‘clash of the values’.
OF
‘De klimaatconferentie in Cancun m.b.t. de problematiek van de opwarming van de Aarde, stelt een sociale
problematiek aan de kaak’.
1
, Klopt deze stelling? Maak bij uw antwoord gebruik van ‘natural history hypothese’ en het ‘clash of the values’-
perspectief.
Deze stelling klopt.
De natural history hypothese beklemtoont het procesmatige karakter van sociale problemen en postuleert dat
de ontwikkeling ervan volgens een sociologische wetmatigheid zou verlopen.
De wetmatigheid van Fuller en Meyers:
1. Bewustwording: Van groene bewegingen tot en met de documentaire van Al Gore
2. Uitstippelen van een beleidslijn: Kyoto-normen (globaal), milieutaxen …
3. Hervorming: Controle van het beleid door de uitvoerende instanties
Deze 3 stappen zijn vervuld, dus kan men wel degelijk spreken over een sociaal probleem.
De wetmatigheden van Blümer:
1. Ontstaan: Toename milieurampen, ijs dat smelt, wetenschappelijk onderzoek, documentaire
van Al Gore …
2. Legitimatie: Erkenning van de klimaatsverandering door bevolking en staat
3. Mobiliseren van actie: Conferenties houden (Kyoto, Kopenhagen, Cancun …)
4. Vorming van officieel plan: Officieel plan van de Kyoto-normen …
5. Uitvoering van officieel plan: Milieutaxen, eco-checks ….
Ook hier zijn alle stappen vervuld, dus kunnen we opnieuw spreken over een sociaal probleem.
Bij de clash of values is er gespletenheid in onze cultuur tussen ‘organisational’ en ‘humanitarian mores’.
Organisational mores: Alle waarden en instituties die aan de grondslag liggen van de bestaande
maatschappelijke orde
Humanitarian mores: Zetten een aantal leden van de samenleving aan tot het verbeteren van de
samenleving.
We kunnen hier spreken van sociale problemen als beide ‘mores’ botsen met elkaar. Ook dat is hier
het geval.
2
Examenvragen
Hoofdstuk 4 – Sociale problemen
(1) ‘De sterkte van deze benadering ligt in het ontrafelen van stilzwijgende waardeoordelen die liggen opgesloten
in ogenschijnlijk betwiste vanzelfsprekendheden’.
Over welke traditie in het omschrijven van sociale problemen hebben we het hier?
Verduidelijk en toon aan met een actueel voorbeeld.
Het gaat hier om de subjectieve of constructivistische benadering.
Ik gebruik het actueel voorbeeld van de asielzoekers om dit te duiden. Dit ontrafelt een waardeoordeel, namelijk
dat iedereen recht heeft op onderdak. Want in België gaat men er van uit dat het een vanzelfsprekendheid is in
België. Door de aandacht van de media komen we echter tot de conclusie dat dat niet het geval is.
“Leefloners zijn met 88.000”
Deze titel boven een artikel over de numerieke evolutie van het aantal personen dat in armoede leeft, wijst op
een bepaalde traditie in het omschrijven van sociale problemen. Over welke benadering hebben we het hier?
Verduidelijk uitvoerig.
Het gaat hier om de objectieve benadering.
Deze benadering is gegroeid vanuit de bestudering van maatschappelijke problemen die ontstonden tijdens en
na de industriële revolutie. Ze gaat ervan uit dat sociale problemen bestaan zodra er een significant aantal
personen negatief, dus ten kwade, wordt beïnvloed door een verschijnsel dat samenhangt met sociale factoren,
zelfs als niemand dit als zodanig erkent of herkent.
(2) ‘De problematiek van de opwarming van de Aarde die onlangs uitvoerig aan bod kwam n.a.v. de conferentie
in Kopenhagen is tevens een sociale problematiek.’
Klopt deze stelling? Maak bij uw antwoord gebruik van de ‘natural history hypothese’ en ‘clash of the values’.
OF
‘De klimaatconferentie in Cancun m.b.t. de problematiek van de opwarming van de Aarde, stelt een sociale
problematiek aan de kaak’.
1
, Klopt deze stelling? Maak bij uw antwoord gebruik van ‘natural history hypothese’ en het ‘clash of the values’-
perspectief.
Deze stelling klopt.
De natural history hypothese beklemtoont het procesmatige karakter van sociale problemen en postuleert dat
de ontwikkeling ervan volgens een sociologische wetmatigheid zou verlopen.
De wetmatigheid van Fuller en Meyers:
1. Bewustwording: Van groene bewegingen tot en met de documentaire van Al Gore
2. Uitstippelen van een beleidslijn: Kyoto-normen (globaal), milieutaxen …
3. Hervorming: Controle van het beleid door de uitvoerende instanties
Deze 3 stappen zijn vervuld, dus kan men wel degelijk spreken over een sociaal probleem.
De wetmatigheden van Blümer:
1. Ontstaan: Toename milieurampen, ijs dat smelt, wetenschappelijk onderzoek, documentaire
van Al Gore …
2. Legitimatie: Erkenning van de klimaatsverandering door bevolking en staat
3. Mobiliseren van actie: Conferenties houden (Kyoto, Kopenhagen, Cancun …)
4. Vorming van officieel plan: Officieel plan van de Kyoto-normen …
5. Uitvoering van officieel plan: Milieutaxen, eco-checks ….
Ook hier zijn alle stappen vervuld, dus kunnen we opnieuw spreken over een sociaal probleem.
Bij de clash of values is er gespletenheid in onze cultuur tussen ‘organisational’ en ‘humanitarian mores’.
Organisational mores: Alle waarden en instituties die aan de grondslag liggen van de bestaande
maatschappelijke orde
Humanitarian mores: Zetten een aantal leden van de samenleving aan tot het verbeteren van de
samenleving.
We kunnen hier spreken van sociale problemen als beide ‘mores’ botsen met elkaar. Ook dat is hier
het geval.
2
