Contextuele hulpverlening
In het contextuele denken wordt vanuit gegaan dat de mens nooit alleen is op zichzelf
staat het hij is altijd met talloze zichtbare en onzichtbare banden verbonden met de
mensen om hem heen.
Tekstuele gedachtegoed is ontwikkeld door de Amerikaanse Hongaarse psychiater-
gezinstherapeut Ivan Boszormenyi-nagy.
Hoofdstuk 1
Contextuele hulpverlening dankt haar naam aan het begrip context dat in de naam
verwezen is. Dit begrip is namelijk kenmerkend voor de contextuele benadering en maakt
meteen duidelijk waarin deze zich onderscheidt van andere benaderingen binnen de
hulpverlening.
1.2 de context
De contextuele benadering binnen de hulpverlening, ziet een mens nooit solitair als een
op zichzelf staand individu. Begrip context verwijst dan ook naar dit netwerk van
betekenis volle relaties. In eerste plaats gaat het om directe familierelaties. Dit is
zowel het gezin als het grote intergenerationele familieverband. De contextuele
benadering heeft nadrukkelijk oog voor de samenhang tussen de verschillende
generaties waaruit iemand is voortgekomen. Ze kijkt naar de verbondenheid in vier
generaties, grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen. Familierelaties worden ook
wel gegeven relaties genoemd. Het zijn relaties die niet verbroken kunnen worden, je
kunt niet stoppen met iemands kind zijn. Daarnaast zijn er verworven relaties. Dit zijn
bijvoorbeeld schoonouders. Deze relaties kunnen wel verbroken worden. In
samengestelde gezinnen komt beide voor.
Het begrip context verwijst naar het hele netwerk van gegeven en betekenisvolle en
verworven relaties.
1.3 overdracht binnen families.
In het contextuele denken wordt ervan uit gegaan dat een groot deel van de pijn en de
vreugde in het persoonlijk leven en in de levensgeschiedenis van een persoon bepaald
door de intergenerationele context waarbinnen hij geboren is. En dat problemen die
iemand ervaart in een verworven relaties in grote maten samenhangen met
relatieproblemen, zoals zich die in het gezin van herkomst, dus in de gegeven
relaties, hebben ontwikkeld. Binnen de context van het gezin zijn er vier aspecten te
onderscheiden: Erfelijke aanleg, sociale omgevingsfactoren, gewoonten en
gebruiken, normen en waarden.
1.3.1 erfelijke aanleg
Erfelijkheid(nature) speelt een grote rol het gaat om eigenschappen van iemand die
genetisch bepaald zijn.
1.3.2 sociale omgevingsfactoren
In de tweede plaats gaat om eigenschappen die niet of niet in de eerste plaats genetisch
bepaald maar om
opvoeding. ( nurture)
1.3.3 gewoonten en gebruiken
Derde aspect dat een rol speelt betreft allerlei gewoonten en gebruiken. Het gaat om
dingen die " wij" altijd doen ieder gezin heeft zijn eigenheid.
1.3.4. Normen en waarden
Gebruiken vinden hun oorsprong in opvattingen over wat hoort en niet hoort. Het gaat
dan om normen en waarden die de familie houvast geven in het leven. In andere families
kan daar anders over gedacht worden.
Ieder gezin heeft te maken met zijn eigen genetisch bepaald erfgoed en ontwikkelt op
zijn eigen manier de andere drie, door sociale omgang gevormde aspecten. In dat proces
, zal voor een belangrijk deel geput worden uit de gezinnen en families van herkomst van
beide ouders.
1.4
Een hulpverleners die werkt vanuit de contextuele benadering ziet de cliënt niet als een
los, opzichzelfstaand individu. Hij beziet deze mens binnen zijn eigen context. Het geheel
van betekenisvol gegeven en verworven relaties waarvan hij deel uitmaakt en waaruit hij
is voortgekomen.
Hoofdstuk 2 relationele ethiek en de vier dimensies:
Fundamenteel in de benadering van Nagy is de relationele ethiek: Nagy gaat ervan uit
dat de basis van menselijke relaties wordt gevormd doordat mensen aan elkaar
geven en van elkaar ontvangen. Dit geven en ontvangen leer je binnen de context
waarin je opgroeit, en als de balans die zich tussen deze beide ontwikkeld. Nagy gaat
ervan uit dat het rechtvaardig is dat je in relaties mag geven en ontvangen. Het doet
een mens recht en hij komt erdoor tot zijn recht. In de contextuele benadering wordt
deze dynamische balans tussen geven en ontvangen dan ook wel de dimensie
van de relationele ethiek genoemd.
2.2 Geven en ontvangen:
Geven en ontvangen leer je in het gezin waarin je opgroeit.
Kenmerkend voor de visie van Nagy is dat een kind er niet alleen er recht op heeft
van zijn ouders te ontvangen wat hij nodig heeft, maar dat hij evenzeer het
recht heeft aan hen te mogen geven wat bij zijn leeftijd en ontwikkeling past.
op deze manier groeit iemand uit tot een evenwichtige volwassenen die in staat is
betrouwbare een veilige relaties aan te gaan met andere mensen.
Het patroon, de blauwdruk voor de balans tussen geven en ontvangen ontwikkelt zich dus
in het gezin waarin iemand opgegroeid in de gegeven relaties. Maar vervolgens werkt ze
door in de verworven relaties die een mens in zijn leven aangaat. Dat betekent dat de
wijze waarop de balans in het hier en nu van iemand zichtbaar wordt niet los gezien kan
worden van zijn familiegeschiedenis.
2.3.1 eerste dimensie: De feiten
Feiten zijn objectieve gegevens die echt waar zijn en gebeurtenissen die in werkelijkheid
hebben plaatsgevonden. Bijvoorbeeld geslacht, plaats in de kinderrij, echtscheiding, of
overlijden van ouders zijn voorbeelden van objectieve feiten. Feiten hebben relationele
consequenties: Ze hebben invloed op wat er tussen mensen gebeurt en op wat mensen
wel of juist niet voor elkaar kunnen betekenen. Feiten in de huidige levenssituatie zijn
van belang maar ook gegevens uit voorgaande generaties.
Sommige feiten noemen we onrecht. Dit zijn gebeurtenissen of
omstandigheden die beschadigd efect hebben op het leven van een mens we
onderscheiden twee soorten onrecht.
1. Verdelend onrecht, dit is onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
verantwoordelijk voor is het overkomt een mens heeft consequenties voor het leven.
2. Vergeldend Onrecht: Hieronder valt het onrecht en het leed dat mensen elkaar
bewust of onbewust aandoen. Er is iemand verantwoordelijk voor wat er is gebeurd of
aangedaan. Voorbeelden zijn misbruik, mishandeling verwaarlozing.
2.3.2 tweede Dimensie: Psychologie
In tegenstelling tot de feiten is de dimensie van de psychologie zuiver subjectief.
Objectieve feiten worden immers door individuele mensen op een verschillende manier
verwerkt en geïntegreerd in hun leven. In de dimensie van de psychologie gaat het
er om inzicht te krijgen in de wijze waarop de feiten het leven van een persoon
In het contextuele denken wordt vanuit gegaan dat de mens nooit alleen is op zichzelf
staat het hij is altijd met talloze zichtbare en onzichtbare banden verbonden met de
mensen om hem heen.
Tekstuele gedachtegoed is ontwikkeld door de Amerikaanse Hongaarse psychiater-
gezinstherapeut Ivan Boszormenyi-nagy.
Hoofdstuk 1
Contextuele hulpverlening dankt haar naam aan het begrip context dat in de naam
verwezen is. Dit begrip is namelijk kenmerkend voor de contextuele benadering en maakt
meteen duidelijk waarin deze zich onderscheidt van andere benaderingen binnen de
hulpverlening.
1.2 de context
De contextuele benadering binnen de hulpverlening, ziet een mens nooit solitair als een
op zichzelf staand individu. Begrip context verwijst dan ook naar dit netwerk van
betekenis volle relaties. In eerste plaats gaat het om directe familierelaties. Dit is
zowel het gezin als het grote intergenerationele familieverband. De contextuele
benadering heeft nadrukkelijk oog voor de samenhang tussen de verschillende
generaties waaruit iemand is voortgekomen. Ze kijkt naar de verbondenheid in vier
generaties, grootouders, ouders, kinderen en kleinkinderen. Familierelaties worden ook
wel gegeven relaties genoemd. Het zijn relaties die niet verbroken kunnen worden, je
kunt niet stoppen met iemands kind zijn. Daarnaast zijn er verworven relaties. Dit zijn
bijvoorbeeld schoonouders. Deze relaties kunnen wel verbroken worden. In
samengestelde gezinnen komt beide voor.
Het begrip context verwijst naar het hele netwerk van gegeven en betekenisvolle en
verworven relaties.
1.3 overdracht binnen families.
In het contextuele denken wordt ervan uit gegaan dat een groot deel van de pijn en de
vreugde in het persoonlijk leven en in de levensgeschiedenis van een persoon bepaald
door de intergenerationele context waarbinnen hij geboren is. En dat problemen die
iemand ervaart in een verworven relaties in grote maten samenhangen met
relatieproblemen, zoals zich die in het gezin van herkomst, dus in de gegeven
relaties, hebben ontwikkeld. Binnen de context van het gezin zijn er vier aspecten te
onderscheiden: Erfelijke aanleg, sociale omgevingsfactoren, gewoonten en
gebruiken, normen en waarden.
1.3.1 erfelijke aanleg
Erfelijkheid(nature) speelt een grote rol het gaat om eigenschappen van iemand die
genetisch bepaald zijn.
1.3.2 sociale omgevingsfactoren
In de tweede plaats gaat om eigenschappen die niet of niet in de eerste plaats genetisch
bepaald maar om
opvoeding. ( nurture)
1.3.3 gewoonten en gebruiken
Derde aspect dat een rol speelt betreft allerlei gewoonten en gebruiken. Het gaat om
dingen die " wij" altijd doen ieder gezin heeft zijn eigenheid.
1.3.4. Normen en waarden
Gebruiken vinden hun oorsprong in opvattingen over wat hoort en niet hoort. Het gaat
dan om normen en waarden die de familie houvast geven in het leven. In andere families
kan daar anders over gedacht worden.
Ieder gezin heeft te maken met zijn eigen genetisch bepaald erfgoed en ontwikkelt op
zijn eigen manier de andere drie, door sociale omgang gevormde aspecten. In dat proces
, zal voor een belangrijk deel geput worden uit de gezinnen en families van herkomst van
beide ouders.
1.4
Een hulpverleners die werkt vanuit de contextuele benadering ziet de cliënt niet als een
los, opzichzelfstaand individu. Hij beziet deze mens binnen zijn eigen context. Het geheel
van betekenisvol gegeven en verworven relaties waarvan hij deel uitmaakt en waaruit hij
is voortgekomen.
Hoofdstuk 2 relationele ethiek en de vier dimensies:
Fundamenteel in de benadering van Nagy is de relationele ethiek: Nagy gaat ervan uit
dat de basis van menselijke relaties wordt gevormd doordat mensen aan elkaar
geven en van elkaar ontvangen. Dit geven en ontvangen leer je binnen de context
waarin je opgroeit, en als de balans die zich tussen deze beide ontwikkeld. Nagy gaat
ervan uit dat het rechtvaardig is dat je in relaties mag geven en ontvangen. Het doet
een mens recht en hij komt erdoor tot zijn recht. In de contextuele benadering wordt
deze dynamische balans tussen geven en ontvangen dan ook wel de dimensie
van de relationele ethiek genoemd.
2.2 Geven en ontvangen:
Geven en ontvangen leer je in het gezin waarin je opgroeit.
Kenmerkend voor de visie van Nagy is dat een kind er niet alleen er recht op heeft
van zijn ouders te ontvangen wat hij nodig heeft, maar dat hij evenzeer het
recht heeft aan hen te mogen geven wat bij zijn leeftijd en ontwikkeling past.
op deze manier groeit iemand uit tot een evenwichtige volwassenen die in staat is
betrouwbare een veilige relaties aan te gaan met andere mensen.
Het patroon, de blauwdruk voor de balans tussen geven en ontvangen ontwikkelt zich dus
in het gezin waarin iemand opgegroeid in de gegeven relaties. Maar vervolgens werkt ze
door in de verworven relaties die een mens in zijn leven aangaat. Dat betekent dat de
wijze waarop de balans in het hier en nu van iemand zichtbaar wordt niet los gezien kan
worden van zijn familiegeschiedenis.
2.3.1 eerste dimensie: De feiten
Feiten zijn objectieve gegevens die echt waar zijn en gebeurtenissen die in werkelijkheid
hebben plaatsgevonden. Bijvoorbeeld geslacht, plaats in de kinderrij, echtscheiding, of
overlijden van ouders zijn voorbeelden van objectieve feiten. Feiten hebben relationele
consequenties: Ze hebben invloed op wat er tussen mensen gebeurt en op wat mensen
wel of juist niet voor elkaar kunnen betekenen. Feiten in de huidige levenssituatie zijn
van belang maar ook gegevens uit voorgaande generaties.
Sommige feiten noemen we onrecht. Dit zijn gebeurtenissen of
omstandigheden die beschadigd efect hebben op het leven van een mens we
onderscheiden twee soorten onrecht.
1. Verdelend onrecht, dit is onrecht waaraan niemand direct schuld heeft of
verantwoordelijk voor is het overkomt een mens heeft consequenties voor het leven.
2. Vergeldend Onrecht: Hieronder valt het onrecht en het leed dat mensen elkaar
bewust of onbewust aandoen. Er is iemand verantwoordelijk voor wat er is gebeurd of
aangedaan. Voorbeelden zijn misbruik, mishandeling verwaarlozing.
2.3.2 tweede Dimensie: Psychologie
In tegenstelling tot de feiten is de dimensie van de psychologie zuiver subjectief.
Objectieve feiten worden immers door individuele mensen op een verschillende manier
verwerkt en geïntegreerd in hun leven. In de dimensie van de psychologie gaat het
er om inzicht te krijgen in de wijze waarop de feiten het leven van een persoon
