Menselijke biologie en genentica: H7 hart en bloedvaten
Cardiovasculaire systeem: het hart en de bloedvaten functioneren als een centraal
controlerend bloed distributie netwerk
- het hart geeft de kracht aan bloed om te kunnen bewegen
- vasculaire systeem is een netwerk vn vertakkingen waar het bloed doorstroomt
- Centrale controle komt vanuit het zenuwstelsel doot het controleren vn de snelheid
waarop het hart klopt
7.1 bloedvaten transporteren bloed
Het vertakte netwerk vn bloedvaten zorgt ervoor dat bloed overal in het lichaam
terechtkomt
Bloedvaten bestaan uit 3 categorien:
1) Slagaderen (arteries)
2) Haarvaten (capillaries)
3) Aderen (veins)
Slagaderen: hebben een dikke wand en transporteren bloed is lichaamsweefsel onder
hoge druk
Haarvaten: wisselen opgeloste stoffen en water uit met de cellen vn h lichaam
Aderen: slagen bloed op en sturen het terug naar het hart
Slagaderen transporteren bloed weg vn h hart
, 1. Wnr bloed het hart verlaat word het geduwd in grote gespierde dikken slagaders
2. Ze hebben een dikke want op de hoge druk aan te kunnen
3. Ze vertakken steeds opnieuw
4. Ze kunnen ook nog een beetje stretchen als reactie op de druk zodat het bloed kan
opslaan dat via het pompen van elke haltklopping naar de haarvaten geraakt zonder
dat de bloeddruk al te veel verandert
De slagaderen hebben 3 lagen rond de lumen (holle binnenkant vn de slagader):
1) Endotheel: dunne binneste laag gemaakt vn platte squamous epitelial cellen
- De cellen liggen dicht op elkaar om een gladde opp te creeren dat de wrijving
minimaliseert en een gladde bloedstroom stimuleert
2) Middelste laag: gemaakt vn vooral gladde spier met ingewoven elastisch
bindweefsel
- Is de dikste laag om goede contracties te creeren en de hoge druk de weerstaan
3) Buitenste laag: gemaakt vn sterk ondersteunend bindweefsel met veel collageen
- Helpt om te beschermen tegen verwondingen en om andere weefsel te omringen
Aneurisme: dit is een beschadiging aan de bloedvaten want waarbij de 2 buitenste lagen
van elkaar afsplitsen
- Ook wel de ballonvormind vn de wand genoemd
- Kan zowel binnenwaarst (zorgt vr verminderde bloedstroming) als uitwaarts
- Ontwikkelen zich over een lange periode
- Vaak zijn er geen symptomen tot dat het openscheurt
- Wnr er een aorta aneurisme openscheurt kan dit snel fataal worrden
- Kan soms onder een voorzichtige screening gezien worden en via een operatie
verholpen worden
Arteriolen en precapilaire sphincters reguleren de bloedstroming
Arteriolen: de kleinste slagaderen
- Zijn simpel vn structuur zonder bindweefsel en de gladde spierlaag is niet dik
3 functies:
1) Bloed transporteren
2) Bloed opslagen
3) Helpen de hoeveelheid bloed die door de haarvaten stroomt te reguleren
Precapillaire sphincter: dit is de plek waar de arteriolen en de haarvaten met elkaar
verbonden zijn in een band vn gladde spier
- Controleert de bloedstroming in elk individueel haarvat
2 toestanden:
1) Vasodilatie: wanneer de vasculaire spier in rust is en de sphincter in diameter
vergroot zodat er meer bloed in het haarvat kan komen
2) Vasoconstrictie: is wnr de arteriolen en de precapillaire sphincter vn diameter
verkleinen om de bloedstroming nr de bloedvaten te verminderen
, - De grootste slagader in het lichaam is de aorta
- Wnr het bloed door de arteriolen stroomt is de bloeddruk al naar beneden gevallen
- Er zijn verschillende dingen die kunnen zorgen vr beide vaso.. Temperatuur (bij koud
constrictie om warmte bij te houden en omgekeerd bij warm weer), emoties kunnen
ook een effect hebben (seksuele arousal)
Haarvaten: waar het bloed stoffen gaat uitwisselen met weefsels
Haarvaten: arteriolen die verbonden zijn met de kleinste bloedvaten
- Zijn bloedvaten met een dunne want
- Niet veel breder dan rode bloedcellen die erdoor reizen, vaak moeten ze 1 per 1
erdoor of worden ze wat geplet
- Hebben wanden met porieen zodat bloed O2, CO2, voedingstoffen en afvalstoffen
kan uitwisselen met bepaalde weefsels ( klein genoeg zodat RBC en plasma erniet
door kan en sommige witte bloedcellen wel)
- Een soort biologische filter vr de uitwisselingen vn stoffen met interstitiale
vloeistoffen en word gedreven dr de bloeddruk ( diffusie)
- Bevat 1 laag squamous epithele cellen
haarvaten bedden( capillary beds): het uitgebreide netwerk vn de haarvaten
Cardiovasculaire systeem: het hart en de bloedvaten functioneren als een centraal
controlerend bloed distributie netwerk
- het hart geeft de kracht aan bloed om te kunnen bewegen
- vasculaire systeem is een netwerk vn vertakkingen waar het bloed doorstroomt
- Centrale controle komt vanuit het zenuwstelsel doot het controleren vn de snelheid
waarop het hart klopt
7.1 bloedvaten transporteren bloed
Het vertakte netwerk vn bloedvaten zorgt ervoor dat bloed overal in het lichaam
terechtkomt
Bloedvaten bestaan uit 3 categorien:
1) Slagaderen (arteries)
2) Haarvaten (capillaries)
3) Aderen (veins)
Slagaderen: hebben een dikke wand en transporteren bloed is lichaamsweefsel onder
hoge druk
Haarvaten: wisselen opgeloste stoffen en water uit met de cellen vn h lichaam
Aderen: slagen bloed op en sturen het terug naar het hart
Slagaderen transporteren bloed weg vn h hart
, 1. Wnr bloed het hart verlaat word het geduwd in grote gespierde dikken slagaders
2. Ze hebben een dikke want op de hoge druk aan te kunnen
3. Ze vertakken steeds opnieuw
4. Ze kunnen ook nog een beetje stretchen als reactie op de druk zodat het bloed kan
opslaan dat via het pompen van elke haltklopping naar de haarvaten geraakt zonder
dat de bloeddruk al te veel verandert
De slagaderen hebben 3 lagen rond de lumen (holle binnenkant vn de slagader):
1) Endotheel: dunne binneste laag gemaakt vn platte squamous epitelial cellen
- De cellen liggen dicht op elkaar om een gladde opp te creeren dat de wrijving
minimaliseert en een gladde bloedstroom stimuleert
2) Middelste laag: gemaakt vn vooral gladde spier met ingewoven elastisch
bindweefsel
- Is de dikste laag om goede contracties te creeren en de hoge druk de weerstaan
3) Buitenste laag: gemaakt vn sterk ondersteunend bindweefsel met veel collageen
- Helpt om te beschermen tegen verwondingen en om andere weefsel te omringen
Aneurisme: dit is een beschadiging aan de bloedvaten want waarbij de 2 buitenste lagen
van elkaar afsplitsen
- Ook wel de ballonvormind vn de wand genoemd
- Kan zowel binnenwaarst (zorgt vr verminderde bloedstroming) als uitwaarts
- Ontwikkelen zich over een lange periode
- Vaak zijn er geen symptomen tot dat het openscheurt
- Wnr er een aorta aneurisme openscheurt kan dit snel fataal worrden
- Kan soms onder een voorzichtige screening gezien worden en via een operatie
verholpen worden
Arteriolen en precapilaire sphincters reguleren de bloedstroming
Arteriolen: de kleinste slagaderen
- Zijn simpel vn structuur zonder bindweefsel en de gladde spierlaag is niet dik
3 functies:
1) Bloed transporteren
2) Bloed opslagen
3) Helpen de hoeveelheid bloed die door de haarvaten stroomt te reguleren
Precapillaire sphincter: dit is de plek waar de arteriolen en de haarvaten met elkaar
verbonden zijn in een band vn gladde spier
- Controleert de bloedstroming in elk individueel haarvat
2 toestanden:
1) Vasodilatie: wanneer de vasculaire spier in rust is en de sphincter in diameter
vergroot zodat er meer bloed in het haarvat kan komen
2) Vasoconstrictie: is wnr de arteriolen en de precapillaire sphincter vn diameter
verkleinen om de bloedstroming nr de bloedvaten te verminderen
, - De grootste slagader in het lichaam is de aorta
- Wnr het bloed door de arteriolen stroomt is de bloeddruk al naar beneden gevallen
- Er zijn verschillende dingen die kunnen zorgen vr beide vaso.. Temperatuur (bij koud
constrictie om warmte bij te houden en omgekeerd bij warm weer), emoties kunnen
ook een effect hebben (seksuele arousal)
Haarvaten: waar het bloed stoffen gaat uitwisselen met weefsels
Haarvaten: arteriolen die verbonden zijn met de kleinste bloedvaten
- Zijn bloedvaten met een dunne want
- Niet veel breder dan rode bloedcellen die erdoor reizen, vaak moeten ze 1 per 1
erdoor of worden ze wat geplet
- Hebben wanden met porieen zodat bloed O2, CO2, voedingstoffen en afvalstoffen
kan uitwisselen met bepaalde weefsels ( klein genoeg zodat RBC en plasma erniet
door kan en sommige witte bloedcellen wel)
- Een soort biologische filter vr de uitwisselingen vn stoffen met interstitiale
vloeistoffen en word gedreven dr de bloeddruk ( diffusie)
- Bevat 1 laag squamous epithele cellen
haarvaten bedden( capillary beds): het uitgebreide netwerk vn de haarvaten
