Samenvatting Geen motivatie?

Hoofdstuk 1: Wat bestudeert de sociologie?
SOCIAAL ALS MORELE KWALITEIT
= menselijke eigenschappen die zich t.o.v. anderen uiten, d.m.v socialisatieprocessen

1. Horizontaal niveau = één op één relaties
- Interactie, wisselwerking
- Empathie
- Uiten directe omgeving

2. Verticaal niveau = zorg van de gemeenschap
- Harmonie als doel
- Sociale rechtvaardigheid en solidariteit
- Voor grotere gemeenschap/ maatschappij

SOCIAAL ALS STUDIEOBJECT
a) Een waarneembare wijze van handelen, denken en voelen van individuen
b) Die uiteindelijk los gaat staan v/h individu maar er een dwingende werking op geeft

A. Constructivisme/ Agency
= vanuit handelen kijken hoe grotere rituelen ontstaan
 Weber
 Vertrekt vanuit actoren

B. Determinisme/ Structure
= vanuit sociale omgeving kijken hoe handelen van actor beïnvloed wordt
 Durkheim
 Vertrekt vanuit regels

C. Circulaire causaliteit
= sociale werkelijkheid is altijd beide!
We maken ons sociale milieu en we worden ook zelf bepaald door
deze sociale omgeving
 Ze beïnvloeden elkaar voortdurend

,SOCIALE CONSTRUCTIE ACTORPERSPECTIEF (Max Weber)
- Sociaal handelen
= gedrag dat zinvol betrokken is op anderen. Je gaat in interactie met anderen vanuit een
betekenisvolle relatie. Rekeninghoudend met anderen (positief/ negatief)
o Kan betrekking hebben op: heden, verleden en toekomst
o Veronderstelt een actief denkend wezen in sociale omgeving

- Individueel handelen
= gedrag dat geen rekening houdt met de ander
o Geen betekenisvolle relatie

- Sociale interactie
= wederzijdse beïnvloeding (= sociale handeling als reactie op een sociale handeling)
o Kan veranderen obv ervaringen

A. Typologie van sociaal handelen
1. Affectief sociaal handelen
- Emoties, onbewust en niet- rationeel
- Ongecontroleerde reactie op een stimulus
- Gebonden aan tijd/ plaats/ cultuur/ …

2. Traditioneel sociaal handelen
- Gewoontes, tradities, min of meer onbewust -> zinvolheid hoeft niet gezien te worden

3. Waardenrationeel handelen
- Ethische, religieuze of sociale waarden
- Bewust: expliciete gedachten die we belangrijk vinden

4. Doelrationeel handelen
- Bereiken van een doel
- Bewust: effectief + efficient werken

= > Wat is het motief waarom iemand een handeling stelt

B. Actoranalyse van het sociale
Thomas- theorema
“als mensen iets voor waar aannemen, dan gaan ze daarop handelen”
= Niet de situatie bepaalt ons handelen maar de interpretatie die we geven aan de situatie
 Stereotype : ideeën over groep
 Vooroordelen : redeneren, interpretaties over individu
 Discriminatie : gedrag

 Self- fulfilling prophecy/ Zelfbevestigende voorspelling
- Voorspellingen over gedrag die je bij jezelf maakt zullen effectief uitkomen
 Self- denying prophecy/ zelfvernietigende voorspelling
- Voorspellingen is uitspraak die zo krachtig is dat mensen alles zullen doen om te
voorkomen dat die zal uitkomen

C. Het zelfbeeld = sociale constructie
Looking Glass Self
= het beeld over jezelf wordt gevormd door:
- Hoe gedraag ik mij naar anderen toe?
- Hoe zien anderen mij?

, D. Sociale gevolgen, perverse effecten
= onbedoelde en ongewenste effecten van sociaal handelen

1. Mattheus effect
“rijken worden rijker, armen worden armer”
Doordat ze beroep doen op allerlei sociale voorzienigen -> ze profiteren
meer dan de armen van het sociaal beleid

2. Gentrificatie
= opwaardering van een buurt of stadsdeel, het aantrekken van kapitaalkrachtige
nieuwe bewoners. + verdrijven van lagere klassen uit de buurt


Gevolgen van perverse effecten
- Gedrag en interactie leiden tot onbedoelde of negatieve gevolgen
- Actoren hebben geen volledige grip op de gevolgen van hun handelingen
o Staan dus los van de actoren

SOCIALE BEPAALDHEID: SOCIAAL SYSTEEMPERSPECTIEF (Emile Durkheim)
 Determinisme!
 Sociaal feit
 Sociaal systeem: bestaat uit structuur en cultuur

Systeem = duidelijk afgrensbaar, sociaal netwerk. Deze theorie stelt dat deze
systemen het gedrag van mensne bepalen

Structuur -> positie obv kenmerken
+
Cultuur -> ideeën, waarden en normen + richtlijnen voor handelen
=
Systeem -> sociaal netwerk
= wordt beïnvloed door structuur en cultuur

A. Structuur bepaalt ons handelen
Social ongelijkheid
- Structuur (= positie obv kenmerken)
- Zorgt voor bepaalde positie in maatschappij
- Indien boven- en onderschikking in hiërarchische structuur

B. Cultuur bepaalt ons handelen

1. Uitdrukken van rouw
2. Technische mogelijkheden
3. Peer pressure van allochtone meisjes in NL

C. Structuur én cultuur bepalen ons handelen
Anomietheorie van Merton
 Theorie die deviant gedrag verklaart

Stelling: mensen uit lagere sociale klassen zitten vaker in de gevangenis
- Middelen zijn niet gelijk verdeeld = sociale ongelijkheid
- Anomie = als de middelen niet toereiken om doelstelling te behalen