Les 12 okt – Wondzorg
- Dia 3: De fnanciële toestand van de patënt oet en knnen inschaten o oo
hierop het wondbeleid aan te passen.
Kekze van lo ale behandeling: wel type verband op wel e wonde.
- Men oet proberen achterhalen hoe de wonde is ontstaan. Vaa weten patënten
dit echter niet. De anier waarop de wonde erkit ziet, an ons veel leren. Men oet
ij en naar de wondbode , de wondranden, en oet zien of er pklsates zijn, of
het been di is, … .
De nagels van de voet zijn verbro eld en verdi t en de hkid ziet er niet goed kit. Dit
zijn typisch stg ata van arteriële inskfciënte: droge, schilferende hkid et
verdi te nagels.
Er zijn niet veel nktge technische onderzoe en in wondzorg; en oet bepalen of
het nktg is o een wee te ne en en of het nktg is o de doorbloeding na te
ij en. Men oet een wee ne en voor het opstarten van AB bij de typische
infa atoire te ens, zodat en na de e pirische start weet of en het AB al dan
niet oet veranderen. 1 van de eest gebrki te AB voor wonden van het been, is
penicilline (5x 400 g per dag foxapenn. Veel ensen zijn penicilline allergisch. Er
zijn bepaalde patëntengroepen waar de dre pel o een wee te ne en lager ligt
(bv diabetcin. Het re geld voor een wee is 16€.
Doppler (arterieeln en dkplex (veneksn zijn volledig terkgbetaald (30€n. Een staande
dkplex schrijf en voor bij venekze inskfciënte en refkx, een liggende dkplex
schrijf en voor bij ver oeden van een DVT.
- (etologie van klcks crkrisn: Met het okder worden van de bevol ing ziet en eer
en eer ge engd venekze en arteriële klcera. De 5% andere oorza en o en op
der ato terecht.
- (veneks klcksn; Dit is een belangrij gezondheidsproblee . Een veneks klcks is
eestal chronisch; als en het 1 eer heef gehad, heef en hogere ans op
recidieven.
- Prog: Men spree t van een chronische wonde vanaf 6 weken.
- Veneks klcks: Tegenwoordig spree t en inder van zwart, geel of rood dit is
vervangen door TIME concept.
- De wondranden zijn relatef verlite end, aar ze zijn niet ge acereerd.
- Hierbij zijn er veel dkidelij ere hkidafwij ingen dan bij een veneks klcks. De patënt
ver eldt oo dat hij ’s nachts zijn voeten kit bed laat hangen en ze knnen geen
lange wandelingen a en door clakdicato.
- Art klcks: De wonden bij arteriële klcera zijn scherper begrensd en hebben een
zwarte orst (necrose door ische ie van arteriële inskfciënten. Hetgene en eerst
, oet doen bij een arterieel klcks, is onderzoe en hoe het et de arteriële
inskfciënte is gesteld (Doppler of zelfs CT angion en hoe en de doorbloeding an
verbeteren. Het heef geen zin o de orst eraf te halen. Als de toestand van de
patënt te slecht is o bv narcose aan te knnen, oet en zorgen dat de klcera niet
infecteren o sepsis te voor o en. Dit doet en bv antseptca.
- Arteriolen klc: Als er zowel arteriële als venekze inskfciënte is, oet en in
principe de belangrij ste co ponent aanpa en aar in pra tj gaat en eerst de
doorbloeding verbeteren en dan pas deco pressie therapie opstarten.
Met Doppler eet en de systolische drk aan de ar en en el en vergelij t en
deze.
- S all vessel dis: Zeer pijnlij en ontstaan redelij plots.
- Deze wonden zijn enor pijnlij .
- Deze letsels liggen te hoog voor venekze klcera en zijn redelij droog.
- Si elcel; Mensen et si elcelane ie knnen hkidinfarcten doen. De wonde
ontstaat in en ele kren en is enor pijnlij .
- Livedoide: Dit ziet en vooral in het ader van AIZ. Er is neerslag van WBC in de hkid,
waardoor leine hkidinfarctjes ontstaan (rode vle erige te eningn. Als er wondes
ontstaan in de lite enzones, genezen deze zeer slecht.
- Liv: ander voorbeeld
- Andere klc: Nekropathische klcera ziet en vooral bij diabetes.
Brandwonde patënten knnen 20-30 jaar na het ontstaan van de brandwonde in de
zone hiervan een tk or ontwi elen. Kaposi sarco en ziet en zowel bij HIV als
ende isch.
- Nekrop klcks: De doorbloeding is best goed, aar het gevoel is weg. Men an de
wonde verbetering et drk ontlastng. Men an een eilandverband rond de wonde
leggen o de drk te verdelen zodat de drk niet echt in de wonde zelf ligt.
- Zeldz vaataand: Tro boangits obliterans is zeer zeldzaa . De leine bloedvaatjes in
vingers en tenen hebben een soort kr entre envor en als de patënt roo t, an
hij heel plots pijnlij e klcera ontwi elen thv de extre iteiten.
Aanfezien er eer en eer aandacht is voor arteriële hypertensie ziet en oo
andere zeldza e klcera inder.
- Ly f klc: Ulcks veroorzaa t door inskfciënte ly fevaten. De wonden zkllen heel
nat zijn door ly fele en en an dit opsporen adhv ly fescintgrafe.
Men oet zorgen dat de rki te tkssen de tenen perfect in orde is zonder wondjes
opdat en een ly fescintgrafe an doen; oo ag er geen co pressie zijn. De
patënt oet oo obiel zijn want oet na injecte 30 in rondwandelen.
- Dia 3: De fnanciële toestand van de patënt oet en knnen inschaten o oo
hierop het wondbeleid aan te passen.
Kekze van lo ale behandeling: wel type verband op wel e wonde.
- Men oet proberen achterhalen hoe de wonde is ontstaan. Vaa weten patënten
dit echter niet. De anier waarop de wonde erkit ziet, an ons veel leren. Men oet
ij en naar de wondbode , de wondranden, en oet zien of er pklsates zijn, of
het been di is, … .
De nagels van de voet zijn verbro eld en verdi t en de hkid ziet er niet goed kit. Dit
zijn typisch stg ata van arteriële inskfciënte: droge, schilferende hkid et
verdi te nagels.
Er zijn niet veel nktge technische onderzoe en in wondzorg; en oet bepalen of
het nktg is o een wee te ne en en of het nktg is o de doorbloeding na te
ij en. Men oet een wee ne en voor het opstarten van AB bij de typische
infa atoire te ens, zodat en na de e pirische start weet of en het AB al dan
niet oet veranderen. 1 van de eest gebrki te AB voor wonden van het been, is
penicilline (5x 400 g per dag foxapenn. Veel ensen zijn penicilline allergisch. Er
zijn bepaalde patëntengroepen waar de dre pel o een wee te ne en lager ligt
(bv diabetcin. Het re geld voor een wee is 16€.
Doppler (arterieeln en dkplex (veneksn zijn volledig terkgbetaald (30€n. Een staande
dkplex schrijf en voor bij venekze inskfciënte en refkx, een liggende dkplex
schrijf en voor bij ver oeden van een DVT.
- (etologie van klcks crkrisn: Met het okder worden van de bevol ing ziet en eer
en eer ge engd venekze en arteriële klcera. De 5% andere oorza en o en op
der ato terecht.
- (veneks klcksn; Dit is een belangrij gezondheidsproblee . Een veneks klcks is
eestal chronisch; als en het 1 eer heef gehad, heef en hogere ans op
recidieven.
- Prog: Men spree t van een chronische wonde vanaf 6 weken.
- Veneks klcks: Tegenwoordig spree t en inder van zwart, geel of rood dit is
vervangen door TIME concept.
- De wondranden zijn relatef verlite end, aar ze zijn niet ge acereerd.
- Hierbij zijn er veel dkidelij ere hkidafwij ingen dan bij een veneks klcks. De patënt
ver eldt oo dat hij ’s nachts zijn voeten kit bed laat hangen en ze knnen geen
lange wandelingen a en door clakdicato.
- Art klcks: De wonden bij arteriële klcera zijn scherper begrensd en hebben een
zwarte orst (necrose door ische ie van arteriële inskfciënten. Hetgene en eerst
, oet doen bij een arterieel klcks, is onderzoe en hoe het et de arteriële
inskfciënte is gesteld (Doppler of zelfs CT angion en hoe en de doorbloeding an
verbeteren. Het heef geen zin o de orst eraf te halen. Als de toestand van de
patënt te slecht is o bv narcose aan te knnen, oet en zorgen dat de klcera niet
infecteren o sepsis te voor o en. Dit doet en bv antseptca.
- Arteriolen klc: Als er zowel arteriële als venekze inskfciënte is, oet en in
principe de belangrij ste co ponent aanpa en aar in pra tj gaat en eerst de
doorbloeding verbeteren en dan pas deco pressie therapie opstarten.
Met Doppler eet en de systolische drk aan de ar en en el en vergelij t en
deze.
- S all vessel dis: Zeer pijnlij en ontstaan redelij plots.
- Deze wonden zijn enor pijnlij .
- Deze letsels liggen te hoog voor venekze klcera en zijn redelij droog.
- Si elcel; Mensen et si elcelane ie knnen hkidinfarcten doen. De wonde
ontstaat in en ele kren en is enor pijnlij .
- Livedoide: Dit ziet en vooral in het ader van AIZ. Er is neerslag van WBC in de hkid,
waardoor leine hkidinfarctjes ontstaan (rode vle erige te eningn. Als er wondes
ontstaan in de lite enzones, genezen deze zeer slecht.
- Liv: ander voorbeeld
- Andere klc: Nekropathische klcera ziet en vooral bij diabetes.
Brandwonde patënten knnen 20-30 jaar na het ontstaan van de brandwonde in de
zone hiervan een tk or ontwi elen. Kaposi sarco en ziet en zowel bij HIV als
ende isch.
- Nekrop klcks: De doorbloeding is best goed, aar het gevoel is weg. Men an de
wonde verbetering et drk ontlastng. Men an een eilandverband rond de wonde
leggen o de drk te verdelen zodat de drk niet echt in de wonde zelf ligt.
- Zeldz vaataand: Tro boangits obliterans is zeer zeldzaa . De leine bloedvaatjes in
vingers en tenen hebben een soort kr entre envor en als de patënt roo t, an
hij heel plots pijnlij e klcera ontwi elen thv de extre iteiten.
Aanfezien er eer en eer aandacht is voor arteriële hypertensie ziet en oo
andere zeldza e klcera inder.
- Ly f klc: Ulcks veroorzaa t door inskfciënte ly fevaten. De wonden zkllen heel
nat zijn door ly fele en en an dit opsporen adhv ly fescintgrafe.
Men oet zorgen dat de rki te tkssen de tenen perfect in orde is zonder wondjes
opdat en een ly fescintgrafe an doen; oo ag er geen co pressie zijn. De
patënt oet oo obiel zijn want oet na injecte 30 in rondwandelen.
