Samenvatting sociologie

Sociologie

Deel 3 macht en ongelijkheid

H11

Kaste, stand en klasse

 Sociale ongelijkheid
= verschillen in controle over en genot van begeerde goederen, diensten, rechten, gevoelens
en ervaringen

Ongelijkheid toont zich op heel veel verschillende manieren
 Mate van ongelijkheid:
 niet in alle landen hetzelfde
 verandert doorheen de tjd
we hebben heel rijke mensen in belgie en heel arme mensen, maar ook een grote
middenklasse
in andere landen komt het vaak voor dat de middenklasse minder is of zelfs bijna
onbestaande is. Daar is de ongelijkheid nog groter

is de ongelijkheid verandert?
 Houding t.o.v ongelijkheid?
 egalitaire maatschappij: wij zijn allemaal gelijk voor de wet = formele
gelijkheid
 formele gelijkheid
 streven naar grotere gelijkheid
vroeger à geen formele gelijkheid, want vrouwe mochten niet stemmen en rijken kregen
meer stemmen. Dus deze verandering van ongelijkheid naar gelijkheid is nog niet zo lang
gebeurd
ook onze ideeen daarover zijn verandert (waarden en opvatngen)

 Sociale straticate = wijze waarop ongelijkheid in bepaalde samenleving vorm krijgt:
Stratus komt van het woord laag à lagen in de maatschappij
 Slavernij: een bepaalde groep van mensen werd als bezit van andere mensen
beschouwd
Werden niet als mensen beschouwd maar als een ding
 Kastensysteem: een standenmaatschappij binnen een bepaalde cultuur
 Standen
 Formele ongelijkheid:
 posite gelegitmeerd in termen van geloof of opvaingen over mens en
maatschappij
 geen persoonlijke verdienste = toegewezen status
 sluitng en segregate

,de posite waarin je je bevond, een goede maatschappelijke of een lage maatschappelijke
posite werd niet gezien als iets waar je zelf aan kon doen. Je wordt zo geboren en je overlijdt
zo. à toegewezen status

segregate à je leefde binnen je eigen groep en je had geen contact met de andere groep

sluitng à je kon zo ambiteus zijn als je wou, er was geen mogelijkheid om van de ene naar
de andere groep over te gaan.

De verborgen pijn van de ongelijkheid

 Sociale straticate vandaag:
 Klasse
 Formele gelijkheid– feitelijke ongelijkheid
 iedereen in principe gelijk
 feitelijke ongelijkheid > bekwaamheid of onbekwaamheid individuen
en groepen
= verworven status

Mensen verwerven een bepaalde status omdat ze verstandig zijn of hard werken.
Als wij ons diploma hebben dan is dat onze eigen verdienste omdat we daar hard voor
gestudeerd hebben.
We hebben dit niet geerfd of dit is niet omdat God het zo wou

Is de ongelijkheid groter of kleiner geworden?
Lastge vraag à in ons land is de ongelijkheid misschien minder geworden door de grote
middenklasse
Maar: onderzoek Oxfam: het zit niet goed met de ongelijkheid op wereldvlak

 “Maak het onderscheid onweig en ge krijgt discriminate, schaf de oude manieren
van sociale onderscheiding af en ge krijgt racisme”
Louis Dumont
 Waarin ligt het verschil tussen ene vorm van sociale straticate en andere?
 Mate van ongelijkheid?
 Houding t.o.v ongelijkheid?

Als mensen geloven of uw posite in de samenleving afangt van je bekwaamheid wil dat ook
zeggen dat als je vanonder staat in de samenleving, dat dat je eigen schuld is omdat je niet
bekwaam bent

Ongelijkheid en collectviieii

 Ongelijkheid = sociale straticate:
 Ene sociale posite hoger dan andere
 Sociale ongelijkheid: studie van gemeenschappelijke tendensen
 Collecteve ongelijkheid: ongelijkheid in een bepaalde soort collectviteit
 Maatschappelijke ongelijkheid: ongelijkheid in de maatschappij

,Theorethisch gezien kunnen we zeggen dat sociale ongelijkheid gaat over sociale tendenzen
van ongelijkheid

Het wordt interessanter als we specifek kijken naar een bepaalde context en daarin de
ongelijkheid bestudeerd

In een bepaald collectef, in een bepaalde groep kijken naar de ongelijkheid

In het boek à voorbeeld van de kleuterklas à wie is het kindje dat snoepjes krijgt van iedereen
en het kindje dat door iedereen wordt uitgesloten

Wij focussen ons op onze samenleving = maatschappelijke ongelijkheid
De maatschappij is een grote groep, grote collectviteit

Siaiuscompensate en bevestging van lage siaius

 Statuscompensate
 Peer group: tegengestelde gedragsvormen
 Zie ook kader p. 192 en 193
 bekeken vanuit betrokken individuen:
op een andere manier aanzien verwerven
 bekeken vanop afstand:
pervers mechanisme om ‘kansarmen’ op hun plaats te houden
= reproducte ongelijkheid

P191-192: kinderen van lagere klassen komen vaker in beroeps. Kinderen van aso stromen
meer door naar het hoger onderwijs. En dit is een moeilijke cirkel om uit te komen

Kinderen gaan zich op school ook zo gedragen waardoor het nog moeilijker wordt op school
en waardoor de kans op school verlaten zonder diploma groter wordt.

Zagen we vorig jaar bij het hoofdstuk criminaliteit

, Vicieuze cirkel.
We zitten met school ook in een watervals steem, mensen die zakken, zakken vaak ook
verder af
Als leerlingen spijbelen dan gaat dit vaak ook leiden tot blijven zitten en slechter presteren op
school

Etkettering

= labeling theory
 afwijkend gedrag à reputate of etket
 gevolgen:
 Etketbevestgende reactes van anderen: gaan gedrag sneller interpreteren als
storend
 Geëtketeerde persoon internaliseert negateve verwachtngen à etketbevestgend
gedrag
 Vb. kans van ex-gevangenen om werk te vinden

Als mensen zich anders gaan gedragen dan de rest krijgen ze al snel een label opgeplakt

2 gevolgen
1. Als iemand zo een stempel heef à je kijkt naar die persoon met een bepaalde bril en
je hebt vooral aandacht voor ‘het label’. Deze persoon wordt altjd op dezelfde
manier bekenen en dat kenmerk komt altjd naar voor
2. Als mensen altjd dat etket opkrijgen, gaan ze zich ook zo voelen. Het gaat deel
uitmaken van hun identteit, hoe ze over zichzelf denken en dat gaat het probleem
versterken.