KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
Hoofdstuk 1: terminologie, classificatie en diagnostiek
Welke drie ministers zijn relevant 1. Benjamin Dalle
in het vakgebied 2. Hilde Crevits
orthopedagogiek? 3. Frank Vandebroucke
Wie is Benjamin Dalle? Vlaams minister van jeugd en armoedebestrijding.
Wie is Hilde Crevits? Vlaams minister van welzijn, volksgezondheid en
gezin.
Wie is Frank Vandebroucke? Federaal minister van sociale zaken en
volksgezondheid.
Wat zijn gedrags en emotionele Kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal
problemen? gedragen of die zichtbaar ongewone of abnormale
emoties vertonen, afgezien van de ernst, oorzaak of
context van het gedrag of de emotie.
Wat is storend gedrag en 1. Externaliserend > storend voor de omgeving
emotionele problemen? Geef (bv: stelen, vechten)
twee soorten.
2. Internaliserend > storend voor het kind zelf
(bv: angstig of ongelukkig voelen)
Wat is het verschil tussen G en E G en E problemen G en E stoornissen
problemen & stoornissen? Lichte, tijdelijke Ernstige problemen
problemen
Contextgebonden Minder
contextgebonden
Leeftijdsgebonden Blijvend, chronisch
of fasegebonden
Korte duur Lange duur
Hierbij zijn ze niet Frequenter en
allemaal ernstig intenser over
genoeg om meerdere
‘stoornis’ te domeinen van het
kunnen worden leven.
genoemd.
Alle stoornissen vallen onder Onder de G en E problemen.
welke noemer?
Wat is het verschil tussen een G G en E stoornis ontwikkelingsstoornis
en E stoornis & Stoornis in het Belemmering in de
ontwikkelingsstoornis? gedrag of emotie normale ontwikkeling
omwille van een
aandoening.
Voorbeeld: Voorbeeld:
ODD,CV,IED ASS,ADHD,
verstandelijke
beperking,
leerstoornissen
Hierbij is er dan wel
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
een verhoogd risico
op bijkomende
gedrags- en
emotionele
problemen.
Wat veroorzaakt een verstoord Kan leiden tot gedrags- en emotionele problemen.
interactieproces? = opvoedingsproblemen.
Wat zijn de vijf aandachtspunten 1. Geen eenduidige criteria
bij het definiëren van een 2. Ontwikkelingsperspectief
Gedragsprobleem? 3. Continuümgedachte
4. Context
5. Informant
Wat bedoelt men met geen Dat het gedragingen/emoties zijn van:
eenduidige criteria? - Een welbepaald kind
- Die op een welbepaald moment in de tijd
- Door welbepaalde personen uit de omgeving
van het kind
- In een welbepaalde socio-economische en
culturele context
Als storend, ongewenst of ongewoon wordt genoemd.
Wat bedoelt men met Gedrag dat op de ene leeftijd nog gepast is, kan dat op
ontwikkelingsperspectief? een andere leeftijd niet meer zijn.
Wat bedoelt men met Storend gedrag van kinderen met gedragsproblemen
continuümgedachte? komt ook voor bij kinderen zonder gedragsproblemen,
maar verschilt in:
- Ernst
- Intensiteit
- Chroniciteit
(frequenter, intenser, langduriger & in verschillende
situaties)
Wat zijn uitzonderingen bij die - Automutilatie
continuümgedachte? - Opvallende tics
- Stereotiep gedrag
Wat bedoelt men met de Belang van de situatie waarin gedrag zich voordoet:
context? - Setting
- Activiteiten
- Pedagogische aanpak van de opvoeder
De impact op gedrag kind > in de ene setting wel en in
de andere geen gedragsproblemen.
Wat bedoelt men met Wie dat het gedrag beoordeelt.
informant? Ouders, leerkracht, hv?
Wat is de definitie van We spreken van probleemgedrag als ouders,
probleemgedrag? leerkrachten en andere personen dit gedrag
beschouwen als strijdig met de door hen en de SL
gehanteerde normen en regels en/of wanneer
deskundigen dit gedrag als problematische
beoordelen op basis van valide kenmerken inzake
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
psychische (on)gezondheid.
Er zijn twee soorten Externaliserend internaliserend
probleemgedrag, welke? Storend gedrag Emotionele problemen
Sterke ongeremdheid Sterke geremdheid
Voornamelijk op de Gericht op de eigen
buitenwereld gericht persoon
- Agressie - Angstig
- Hyperactiviteit - Teruggetrokken
- Ongehoorzaamheid gedrag
- Impulsiviteit - Verlegen
- Liegen - Depressie
- Stelen - Gevoelens van
- Vandalisme eenzaamheid
- Weglopen - Huilen
(verborgen)
Voorbeelden: Voorbeelden:
ODD= oppositionele- Depressieve stoornis
opstandige stoornis
angststoornis
CD= normoverschrijdend
gedragsstoornis
Wat is classificatie? Het systematisch ordenen en groeperen van
problemen op basis van gelijke eigenschappen en
onderlinge relaties.
Wat willen ze met classificatie - Een gemeenschappelijke taal ontwikkelen ter
bereiken? bevordering van de onderlinge communicatie.
- Classificatie NIET gelijk aan diagnostiek.
Voor wat is die gem. taal voor de Voor diagnose en behandeling.
communicatie belangrijk? - Tussen professionals, ouders en ruimer de SL.
Dus voor de klinische praktijk:
- Prevalentie
- Diagnostiek
- Ondersteuning
Er zijn twee soorten classificaties, 1. Klinisch-psychiatrisch
welke? 2. Empirisch-statistisch
Wat zijn psychiatrische Onafhankelijke en duidelijk afgelijnde ziekte-
stoornissen? entiteiten, met voor elke stoornis diagnostische en
differentiaal diagnostische criteria.
Bij klinisch-psychiatrisch Indien er voldaan is aan nodige criteria > stoornis
classificatie? classificeren.
= categoriaal
Voorbeeld: DSM, ICD
Wat betekent categoriaal? Men heeft de stoornis of men heeft ze niet.
Wat is DSM-5? = diagnostic and statistical manual of mental disorders
- System om problematieken van individuen te
beschrijven en te classificeren in ‘stoornis
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
categoriën’
- Leunt aan bij het medsich model!
- Diagnostische criteria
- Differentiaal diagnostische criteria
Wat is diagnostische criteria? Wanneer een welbepaald aantal criteria van een
stoornis bij een individu positief wordt gescoord.
Wat is differentiaal diagnostische Wanneer een criteria van andere stoornissen kunnen
criteria? worden uitgesloten.
Wat is nieuw in het DSM-5? 1. Geen Romeins cijfer meer
2. Drie delen:
- Uitleg over indeling/uitgangspunten
- De 22 domeinen met D en DD criteria
- Classificatie die nog niet zijn opgenomen
(nieuwe namen en meer dimensioneel
gepresenteerd)
Wat is ICD? = international classification of diseases
- World Health Organisation
Door wat zijn stoornissen Door middel van criteria.
geoperationaliseerd?
Wat zijn de kernsymptomen van - Duur
een stoornis? - Aanvang
- Mate normale functioneren verstoord
Wat is empirisch- statistische Dat is meestal met gedragsvragenlijsten:
classificatiesysteem? probleemgedrag inventariseren en beoordelen >
classificeren.
- Dimensioneel
- ASEBA
Wat is dimensioneel? Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu
een relatieve plaats inneemt t.o.v. andere individuen.
Wat is het uitgangspunt van Psychometrische invalshoek.
empirisch-statische
classificatiesyteem?
Wat is ASEBA? = Achenbach System of Empirically Based Assesment
Gedragsvragenlijsten:
- CBCL
- TRF
- YSR
e-s classificatiesysteem is een Hieruit kan je GEEN DIAGNOSE STELLEN.
uitgesproken
classificatiesysteem, waarom?
Wat is CBCL? Child Behavior Checklist
- Ouders bij kind van 6-18 jaar
Wat is TRF? Teacher Report Form
- Leekracht bij kind van 6-18 jaar
Wat is YSR? Youth Self Report
- Jongeren vanaf 11 jaar
Wat is het doel van ASEBA? Over gedrag van individuen zoveel mogelijk informatie
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
Hoofdstuk 1: terminologie, classificatie en diagnostiek
Welke drie ministers zijn relevant 1. Benjamin Dalle
in het vakgebied 2. Hilde Crevits
orthopedagogiek? 3. Frank Vandebroucke
Wie is Benjamin Dalle? Vlaams minister van jeugd en armoedebestrijding.
Wie is Hilde Crevits? Vlaams minister van welzijn, volksgezondheid en
gezin.
Wie is Frank Vandebroucke? Federaal minister van sociale zaken en
volksgezondheid.
Wat zijn gedrags en emotionele Kinderen die zich zichtbaar ongewoon of abnormaal
problemen? gedragen of die zichtbaar ongewone of abnormale
emoties vertonen, afgezien van de ernst, oorzaak of
context van het gedrag of de emotie.
Wat is storend gedrag en 1. Externaliserend > storend voor de omgeving
emotionele problemen? Geef (bv: stelen, vechten)
twee soorten.
2. Internaliserend > storend voor het kind zelf
(bv: angstig of ongelukkig voelen)
Wat is het verschil tussen G en E G en E problemen G en E stoornissen
problemen & stoornissen? Lichte, tijdelijke Ernstige problemen
problemen
Contextgebonden Minder
contextgebonden
Leeftijdsgebonden Blijvend, chronisch
of fasegebonden
Korte duur Lange duur
Hierbij zijn ze niet Frequenter en
allemaal ernstig intenser over
genoeg om meerdere
‘stoornis’ te domeinen van het
kunnen worden leven.
genoemd.
Alle stoornissen vallen onder Onder de G en E problemen.
welke noemer?
Wat is het verschil tussen een G G en E stoornis ontwikkelingsstoornis
en E stoornis & Stoornis in het Belemmering in de
ontwikkelingsstoornis? gedrag of emotie normale ontwikkeling
omwille van een
aandoening.
Voorbeeld: Voorbeeld:
ODD,CV,IED ASS,ADHD,
verstandelijke
beperking,
leerstoornissen
Hierbij is er dan wel
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
een verhoogd risico
op bijkomende
gedrags- en
emotionele
problemen.
Wat veroorzaakt een verstoord Kan leiden tot gedrags- en emotionele problemen.
interactieproces? = opvoedingsproblemen.
Wat zijn de vijf aandachtspunten 1. Geen eenduidige criteria
bij het definiëren van een 2. Ontwikkelingsperspectief
Gedragsprobleem? 3. Continuümgedachte
4. Context
5. Informant
Wat bedoelt men met geen Dat het gedragingen/emoties zijn van:
eenduidige criteria? - Een welbepaald kind
- Die op een welbepaald moment in de tijd
- Door welbepaalde personen uit de omgeving
van het kind
- In een welbepaalde socio-economische en
culturele context
Als storend, ongewenst of ongewoon wordt genoemd.
Wat bedoelt men met Gedrag dat op de ene leeftijd nog gepast is, kan dat op
ontwikkelingsperspectief? een andere leeftijd niet meer zijn.
Wat bedoelt men met Storend gedrag van kinderen met gedragsproblemen
continuümgedachte? komt ook voor bij kinderen zonder gedragsproblemen,
maar verschilt in:
- Ernst
- Intensiteit
- Chroniciteit
(frequenter, intenser, langduriger & in verschillende
situaties)
Wat zijn uitzonderingen bij die - Automutilatie
continuümgedachte? - Opvallende tics
- Stereotiep gedrag
Wat bedoelt men met de Belang van de situatie waarin gedrag zich voordoet:
context? - Setting
- Activiteiten
- Pedagogische aanpak van de opvoeder
De impact op gedrag kind > in de ene setting wel en in
de andere geen gedragsproblemen.
Wat bedoelt men met Wie dat het gedrag beoordeelt.
informant? Ouders, leerkracht, hv?
Wat is de definitie van We spreken van probleemgedrag als ouders,
probleemgedrag? leerkrachten en andere personen dit gedrag
beschouwen als strijdig met de door hen en de SL
gehanteerde normen en regels en/of wanneer
deskundigen dit gedrag als problematische
beoordelen op basis van valide kenmerken inzake
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
psychische (on)gezondheid.
Er zijn twee soorten Externaliserend internaliserend
probleemgedrag, welke? Storend gedrag Emotionele problemen
Sterke ongeremdheid Sterke geremdheid
Voornamelijk op de Gericht op de eigen
buitenwereld gericht persoon
- Agressie - Angstig
- Hyperactiviteit - Teruggetrokken
- Ongehoorzaamheid gedrag
- Impulsiviteit - Verlegen
- Liegen - Depressie
- Stelen - Gevoelens van
- Vandalisme eenzaamheid
- Weglopen - Huilen
(verborgen)
Voorbeelden: Voorbeelden:
ODD= oppositionele- Depressieve stoornis
opstandige stoornis
angststoornis
CD= normoverschrijdend
gedragsstoornis
Wat is classificatie? Het systematisch ordenen en groeperen van
problemen op basis van gelijke eigenschappen en
onderlinge relaties.
Wat willen ze met classificatie - Een gemeenschappelijke taal ontwikkelen ter
bereiken? bevordering van de onderlinge communicatie.
- Classificatie NIET gelijk aan diagnostiek.
Voor wat is die gem. taal voor de Voor diagnose en behandeling.
communicatie belangrijk? - Tussen professionals, ouders en ruimer de SL.
Dus voor de klinische praktijk:
- Prevalentie
- Diagnostiek
- Ondersteuning
Er zijn twee soorten classificaties, 1. Klinisch-psychiatrisch
welke? 2. Empirisch-statistisch
Wat zijn psychiatrische Onafhankelijke en duidelijk afgelijnde ziekte-
stoornissen? entiteiten, met voor elke stoornis diagnostische en
differentiaal diagnostische criteria.
Bij klinisch-psychiatrisch Indien er voldaan is aan nodige criteria > stoornis
classificatie? classificeren.
= categoriaal
Voorbeeld: DSM, ICD
Wat betekent categoriaal? Men heeft de stoornis of men heeft ze niet.
Wat is DSM-5? = diagnostic and statistical manual of mental disorders
- System om problematieken van individuen te
beschrijven en te classificeren in ‘stoornis
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
, KVL GEDRAGS- EN EMOTIONELE PROBLEMEN – SEMESTER 1
categoriën’
- Leunt aan bij het medsich model!
- Diagnostische criteria
- Differentiaal diagnostische criteria
Wat is diagnostische criteria? Wanneer een welbepaald aantal criteria van een
stoornis bij een individu positief wordt gescoord.
Wat is differentiaal diagnostische Wanneer een criteria van andere stoornissen kunnen
criteria? worden uitgesloten.
Wat is nieuw in het DSM-5? 1. Geen Romeins cijfer meer
2. Drie delen:
- Uitleg over indeling/uitgangspunten
- De 22 domeinen met D en DD criteria
- Classificatie die nog niet zijn opgenomen
(nieuwe namen en meer dimensioneel
gepresenteerd)
Wat is ICD? = international classification of diseases
- World Health Organisation
Door wat zijn stoornissen Door middel van criteria.
geoperationaliseerd?
Wat zijn de kernsymptomen van - Duur
een stoornis? - Aanvang
- Mate normale functioneren verstoord
Wat is empirisch- statistische Dat is meestal met gedragsvragenlijsten:
classificatiesysteem? probleemgedrag inventariseren en beoordelen >
classificeren.
- Dimensioneel
- ASEBA
Wat is dimensioneel? Elk syndroom is een continuüm waarop ieder individu
een relatieve plaats inneemt t.o.v. andere individuen.
Wat is het uitgangspunt van Psychometrische invalshoek.
empirisch-statische
classificatiesyteem?
Wat is ASEBA? = Achenbach System of Empirically Based Assesment
Gedragsvragenlijsten:
- CBCL
- TRF
- YSR
e-s classificatiesysteem is een Hieruit kan je GEEN DIAGNOSE STELLEN.
uitgesproken
classificatiesysteem, waarom?
Wat is CBCL? Child Behavior Checklist
- Ouders bij kind van 6-18 jaar
Wat is TRF? Teacher Report Form
- Leekracht bij kind van 6-18 jaar
Wat is YSR? Youth Self Report
- Jongeren vanaf 11 jaar
Wat is het doel van ASEBA? Over gedrag van individuen zoveel mogelijk informatie
Namen van mensen = oranje moeilijke woorden = groen datums = blauw.
Definities = paars
