Samenvatting - Dierenfysiologie 2de Ba BIR UA

DIERENFYSIOLOGIE HOOFDSTUK 1: Inleiding
Algemeen: zie inleiding ppt

1. Centrale thema’s in de dierenfysiologie

1.1 Celtheorie

 Celtheorie
o (°) door Robert Hooke in 17e E
o Theorie: alle levende organismen zijn opgebouwd uit cellen
 Inhoud cel nog niet gekend, compartimenten waarnemen met vergroting
 Cellen = primaire bouwstenen van organismen voor structuur en functie

o Er is geen leven zonder cellen
 Iets leeft vanaf het cellen heeft
  virussen bestaan niet uit cellen… leven ze dan?


1.2 Biologische organisatie

 Niveaus van biologische organisatie
o 2 niveaus: cellulair niveau & organismaal niveau
o Stijgen in niveaus = toenemende complexiteit
 Bv. atomen  moleculen  macromoleculen  organellen …
o Lage niveaus bekijken om de hoge niveaus beter te begrijpen

 Er bestaan nog niveaus hoger dan de slide
o Populaties hoger, ecosysteem nog hoger

 In deze cursus: organismaal niveau: weefsel  orgaan  systeem organisme


1.3 Structuur-functie relatie

 Structuur-functie relatie
o Eerst kijken naar structuur om de functie van een organisme te begrijpen (functie afh
van structuur!)

o Vb: kikker die springt (zie ppt)
 Waarneming: kikker kan springen, maar hoe?
 Structuur: myosine in spier maakt kleine bewegingen  spieren hangen vast
via pezen aan botten  kikker kan zo botten doen bewegen + kikker kan
springen

,1.4 Homeostase

 Homeostase
o = het inwendig milieu stabiel/ constant houden opdat organismen vrij kunnen leven
in omgevingen
o = geheel van processen die omstandigheden cte houden die essentieel zijn voor het
leven
 Bv. O2 conc in bloed, glucose conc, pH, T…
 Indien niet stabiel/ constant  organisme sterft

o Inwendig milieu
 = weefselvocht = interstitieel vocht = vocht tussen cellen in organen
 Bv. tussen levercellen zit weefselvocht = stabiele omgeving & cellen ku
overleven

o Omgeving is doorgaans ‘vijandig’ (verschil tussen intern & extern + schommelingen
ku optreden)
 Ongunstige temperatuur of zoutgehalte, schommeling in factoren…
 Nadelig voor functie cellen, weefsels en organen
 Organismen hebben systemen om homeostase te handhaven


o Voorbeeld ppt p15:
 Vis houdt zuurstofconcentratie intern nagenoeg cte mbv fysiologische
regulatie mechanismen
 Probleem: te kleine vijver  water warmt op
 Hogere T  oplosbaarheid O2 daalt + metabolisme vis versnelt
 2 effecten versterken elkaar (minder O2 aanwezig, maar meer nood
aan O2)
 + andere org. (bv. bact) gaan ook meer O2 verbruiken tgv hogere T

>>> grote interne schommelingen!



o Grafiek ppt p16:
 X-as: fasen van fysiologische condities waarin het dier zich kan bevinden
 Y-as: verloop van gezonde situatie naar een organisme dat sterft

 1) Homeostase in dier: factor constant houden lukt & dier is gezond
 2) Compensatie
 Omgevingsfactoren wijzigen in beperkte mate + organisme start een
compensatiemechanisme op
 Org is gezond, maar extra energie w besteed aan compensatie

 3) Breakdown
 Op bep. moment: limiet compensatiecapaciteit bereikt
o Verstoring gezonde situatie + herstelmechanisme opgestart

,  4) Failure
 Ziekte (°) en als deze fase doorzet  sterven
 Fatale omstandigheden die kunnen leiden tot dood


o Homeostase handhaven via compartimentalisatie
 Bouw dier: 3 compartimenten
 1) intracellulaire omgeving
o Moet cte w gebouden
 2) intern extracellulaire omgeving
o = bestaat uit bloed & weefselvocht / interstitieel vocht
o Dient als buffer tussen intracellulaire e externe omgeving
o Uitwisseling mogelijk, bv.
 Aanvoer O2, nutriënten, hormonen,
 Afvoer afvalstoffen

 3) externe omgeving
o Hier veel schommelingen



 Uitwisselingsstructuren: transport & regulatiesystemen
 Uitwisselingsstructuren: uitwisseling tussen intern en extern milieu
 Voorbeelden:
o Longen/ Kieuwen vissen: O2 opname & CO2 afgeven
o Huid (barrière): bv. opname zalf + afgifte zweet
o Spijsverteringsstelsel: opname voedingsstoffen
 Inhoud darm en maag = externe omgeving
 Alles wat opgenomen wordt = interne omgeving
o Nieren: stoffen afvoeren via urine, secretie van bv. zouten
o Lever: reguleert hoe en wat er w uitgescheiden



 Regulatiesysteem
o Osmoregulatie doen om te overleven
 = water & zout uitwisselen via pompen die ionen
over membranen pompen
 => kost veel energie

o Belangrijkste ionen die constant moeten blijven:
Na,K,Cl,Ca,Mg,Fe,S


o Voorbeelden: dingen die homeostase nodig hebben
 Temperatuur, glucoseconcentratie, pH, osmotische druk, O2concentratie,
ionenconcentratie

, 1.5 Conformatie-regulatie

 Conformatie-regulatie
o = aanpassingen van dieren aan habitat

o Conformer (links)
 = bij veranderingen in extern milieu (x-as) gaat het interne milieu gewoon
mee wijzigen  dier gaat niet reguleren
 Als T in omgeving stijgt, stijgt interne T ook
 Bv. insecten

o Regulatoren (rechts)
 = bij verandering in extern milieu zal het organisme zijn intern milieu zo
reguleren dat het zo optimaal mogelijk blijft (platte lijn)
 Bij toename in T van de omgeving, tracht org zijn inwendige T zo cte mogelijk
te houden
 Conclusie: de lichaamstemperatuur wordt gereguleerd
 Bv. mensen/vertebraten

 Probleem: er zijn grenzen
 Bij grote afwijkingen gaat dier reageren als conformer:
regulatieprocessen werken niet meer

o Grafiek: inwendige tolerantie voorgesteld door rode lijn af te beelden op Y-as
 Conformer: Brede inwendige tolerantie voor wijzigingen inwendig milieu
 Einde lijn: dier dood

 Regulator: inwendige tolerantie/ bereik is kleiner
 Bv. gewervelde dieren (zoogdieren) goed in reguleren lichaamsT
o Nadeel: nauwer tolerantiegebied
 Bv. mens reguleert lichaamsT, maar snel onderkoeld


o Voorbeeld dagelijks leven: sauna
 Sauna: inwendige T gaat beetje stijgen  hartslag verhoogt, bloedvaten
open zetten en zweten
 = inschakelen van regulatieprocessen om niet voorbij bocht te gaan =
gevaarlijke zone
 Lichaam w dus getraind om processen op te starten & efficiënt te
laten doorgaan = lichaam trainen in thermoregulatie


o Voorbeeld conformer & partiële regulator (ppt p21)
 Spin- & strandkrab = 2 invertebraten met verschillende strategie voor
osmoregulatie