Samenvatting Motorische controle & leren

Motorische controle & motorisch leren

Hoofdstuk 1: Controle van Beweging
1.1. Motorische controle & motorisch leren: definiëring en domeinbepaling
 Motorische controle ≠ motorisch leren
 Motorische controle = de processen die een rol spelen om te komen tot actie
 de wetenschap die de fysieke, gedragsmatige & neurale kenmerken van
bewegen beter tracht te begrijpen
o momentopname (nu)
o Hoe komt beweging tot stand?
o Op welke manier gebeurt het aanleren van nieuwe motorische taken?
o Op welke manier grijpen intrinsieke & externe factoren in

 Motorisch leren = veranderingen in het proces van motorische controle die optreden in
verloop van de tijd
o De manier waarop intrinsieke & extrinsieke factoren inspelen op de controle van
bewegingen
o Relatief permanente gedragsverandering door ervaring(en)
o Hoe wordt een beweging(-s)/ patroon beïnvloed?
o Baby tot volwassene

1.2. Motorisch gedrag & motorische controle
1.2.1. motorisch gedrag
= gedrag dat tot stand wordt gebracht door het uitoefenen van spierkrachten die
inwerken op ledematen of andere lichaamsdelen => gedrag dat voorkomt uit
spieractiviteit
 Menselijk motorisch gedrag
o Adaptief
o Doelgericht

 Elementaire acties = een doelgerichte motorische actie die niet in componenten kan
opgedeeld worden
o 1 beweging die je gaat uitoefenen in een reeks van bewegingen
o Bouwstenen waaruit meer complexe acties kunnen opgebouwd worden

 Motorische actie uitvoeren ≠ identiek aan het uitvoeren van een combinatie van
bewegingen of spiercontracties
o Vb. sluiten v/e deur
 Je kan de deur op verschillende manieren sluiten  met de hand, ertegen
duwen, …
 Zelfde actie, maar de details vd beweging zijn zeer verschillend

1

, o Oorzaak: omgevingsomstandigheden & de begincondities kunnen telkens anders zijn

 Het principe van Motorische fit = motorisch gedrag moet aangepast zijn aan de
omstandigheden
o Doelgerichte bewegingen = adaptief

 Motorische equivalentie = 2 bewegingen, of spieractivatiepatronen, zijn equivalent
wanneer ze tot hetzelfde resultaat leiden ook al zijn ze verschillend op andere domeinen

1.2.2. Vrijwillige & doelgerichte bewegingen
 Vrijwillig (motorisch) gedrag:
= (motorisch) gedrag dat wordt uitgevoerd met de bewuste intentie om een doel te
bereiken
o Bewuste intentie voorafgaand aan de beweging
o Doelgerichte bewegingen
o Adaptief
 Onvrijwillig gedrag:
o Geen bewuste intentie = onbewust
 Let op: gedrag waartoe iemand gedwongen wordt ≠ onvrijwillig gedrag
o Reflexmatige bewegingen
o Stereotype
o Doelgericht

o Reflexmatig gedrag:
 niet adaptief maar stereotiep
 onbewust
 doelgericht

 doelgerichte bewegingen worden ook gestuurd door het doel  er moet een interne
representatie zijn van het te bereiken doel

1.2.3. controle van vrijwillige en doelgerichte bewegingen
 zintuigelijke waarneming = essentieel
 sensorimotorisch principe = gerelateerd aan het kenmerk adaptibiliteit
=> het zich kunnen aanpassen aan andere of nieuwe omstandigheden een essentieel
kenmerk is van doelgericht bewegen
o volharding in geval van falen
o sensoriek & motoriek = nauw verbonden
o doelgericht motorisch gedrag = sensorimotorisch gedrag

 Perceptie bepaalt onze acties


2

,  Verwijst naar de integratie van verschillende waarnemingen tot betekenisvolle
informatie
o Noodzakelijk om onze bewegingen aan te passen aan de omstandigheden

 “Closed loop”: perifere benadering:
o Bewegingen worden gecontroleerd o.b.v. feedback uit de spieren & gewrichten
(proprioceptie), vestibulaire, visuele & auditieve informatie
 “Open loop”: centrale benadering:
o Bewegingen worden vooraf geprogrammeerd
o Feedback is niet noodzakelijk voor het tot stand komen en uitvoeren van deze beweging

1.3. Hoe komt beweging tot stand? Een historische visie
 Nadruk op rol van het centrale zenuwstelsel  weinig aandacht voor verschillen tussen
individuen of factoren in de omgeving
 Gedrag = reflexmatig

1.4. Hoe komt beweging tot stand? Een geïntegreerde visie
 Neuromechanica => verschillende wetenschappelijke disciplines combineren
(neurowetenschappen, biomechanica, psychologie)
 Neuro-mechanische visie op controle van beweging:




3

,  Neuro-mechanisch concept => beweging vertrekt vanuit een motivatie, de intentie om te
bewegen
o Vrijwillige & doelgerichte bewegingen
o Startpunt vh proces
o Bewust op centraal niveau

o Zet cascade in gang:
 Neuraal niveau
 Via banen in ruggenmerg
 Activatie van  - motorneuronen
  - motorneuronen innerveren skeletspiervezelbundels & zorgen bij
activatie voor contractie => genereren spierkracht

 Samenspel/evenwicht tussen; spierkrachten, externe & interne krachten bepalen hoe het
bewegingspatroon eruitziet
o Mechanische controle van beweging => krachtenevenwicht
 Niveau van mechanische controle: beïnvloed door lichaamsbouw & groei

 Bewegingspatroon: bestuderen collectieve/ gemeenschappelijke output (neurale +
mechanische controle)
 Bewegingen: combinatie posturale controle & bewegingscoördinatie

 Bekwame manier bewegen => beweging = energetisch efficiënt & doelmatig
o Vereist: neurale controle is afgestemd op de complexe mechanische kenmerken vd
beweging
 => neuro-mechanische aspect van controle van beweging

4