HOOFDSTUK 18: ONTWIKKELING EN VEROUDERING
18.1 BEVRUCHTING (FERTILISATIE)
Is de versmelting van een sperma- en eicel om een zygote te vormen → 1e cel van het
individu
Stappen van fertilisatie
De staart van een spermacel is een flagellum sperma kan hierdoor zwemmen naar de eicel Het
middenstuk bevat energie producerende mitochondriën
Het hoofd bevat een nucleus bedekt met een membraangebonden acrosoom
- Enkel de nucleus versmelt met de nucleus van de eicel enkel cytoplasma en organellen van
de moeder
Plasmamembraan omgeven door extracellulaire matrix: zona pellucida
- Deze zone is omgeven door een paar lagen klevende folliculaire cellen corona radiata. Deze
cellen voeden de eicel wanneer het een follikel in de eierstok was
Tijdens de fertilisatie dringen verschillende spermacellen de corona radiata binnen en vervolgens ook
de zona pellucida slechts 1 cel geraakt binnen
- Acrosoom laat spermacellen toe of niet
- Wanneer spermahoofd bindt aan de zona pellucida, laten het acrosoom verteringsenzymen
vrij die een pad vrijmaken zodat sperma binnen kan
- Wanneer sperma bindt aan een eicel, fuseren de plasmamembranen van sperma- en eicel en
de nucleus van de spermacel gaat in de eicel
- Hierna fuseren van beide nuclei
Enkel 1 spermacel kan binnen om goede ontwikkeling te verzekeren
- Preventie polyspermy (verschillende spermacellen binnen) hangt af van veranderingen in
plasmamembraan en zona pellucida van de eicel
- Bij contact met eicel: snelle vrijgave van Na+-ionen depolariseert plasmamembraan eicel
preventie binnendringen andere spermacel
- Corticale granules laten enzymen vrij die zona pellucida ondoordringbaar maakt
,18.2 PRE-EMBRYONALE EN EMBRYONALE ONTWIKKELING
Ontwikkelingsprocessen
Celdeling (cleavage): Direct na fertilisatie begint zygote met delen (in 2, dan 4, 8, 16, 32 ... cellen).
Nog geen groei in grootte. Celdeling is mitose en elke cel krijgt volledige verzameling chromosomen
en genen
Groei: Tijdens embryonale ontwikkeling gaat celdeling gepaard met toename in grootte van de
dochtercellen
Morfogenese: vorming van embryo wanneer cellen bewegen
Differentiatie: Cellen krijgen specifieke structuur en functie. Zenuwsysteem als 1 e zichtbaar
, Stadia van ontwikkeling
Pre-embryonale ontwikkeling (1e week)
- Ovulatie komt voor
- Direct na fertilisatie, deelt de zygote verschillende keren en gaat het langs de eileider naar de
baarmoeder zygote = embryo
- Morula: compacte bal embryonale cellen die blastocyst worden.
o Cellen van de blastocyst vormen zich zoo dat er een binnenste celmassa is
omgeven door een buitenste laag cellen
o Binnenste cellen worden de foetus
- Elke cel heeft genetische mogelijkheid om elk type weefsel te worden
o Soms scheiden de cellen van de morula of splitst binnenste celmassa in 2 2
embryo’s
18.1 BEVRUCHTING (FERTILISATIE)
Is de versmelting van een sperma- en eicel om een zygote te vormen → 1e cel van het
individu
Stappen van fertilisatie
De staart van een spermacel is een flagellum sperma kan hierdoor zwemmen naar de eicel Het
middenstuk bevat energie producerende mitochondriën
Het hoofd bevat een nucleus bedekt met een membraangebonden acrosoom
- Enkel de nucleus versmelt met de nucleus van de eicel enkel cytoplasma en organellen van
de moeder
Plasmamembraan omgeven door extracellulaire matrix: zona pellucida
- Deze zone is omgeven door een paar lagen klevende folliculaire cellen corona radiata. Deze
cellen voeden de eicel wanneer het een follikel in de eierstok was
Tijdens de fertilisatie dringen verschillende spermacellen de corona radiata binnen en vervolgens ook
de zona pellucida slechts 1 cel geraakt binnen
- Acrosoom laat spermacellen toe of niet
- Wanneer spermahoofd bindt aan de zona pellucida, laten het acrosoom verteringsenzymen
vrij die een pad vrijmaken zodat sperma binnen kan
- Wanneer sperma bindt aan een eicel, fuseren de plasmamembranen van sperma- en eicel en
de nucleus van de spermacel gaat in de eicel
- Hierna fuseren van beide nuclei
Enkel 1 spermacel kan binnen om goede ontwikkeling te verzekeren
- Preventie polyspermy (verschillende spermacellen binnen) hangt af van veranderingen in
plasmamembraan en zona pellucida van de eicel
- Bij contact met eicel: snelle vrijgave van Na+-ionen depolariseert plasmamembraan eicel
preventie binnendringen andere spermacel
- Corticale granules laten enzymen vrij die zona pellucida ondoordringbaar maakt
,18.2 PRE-EMBRYONALE EN EMBRYONALE ONTWIKKELING
Ontwikkelingsprocessen
Celdeling (cleavage): Direct na fertilisatie begint zygote met delen (in 2, dan 4, 8, 16, 32 ... cellen).
Nog geen groei in grootte. Celdeling is mitose en elke cel krijgt volledige verzameling chromosomen
en genen
Groei: Tijdens embryonale ontwikkeling gaat celdeling gepaard met toename in grootte van de
dochtercellen
Morfogenese: vorming van embryo wanneer cellen bewegen
Differentiatie: Cellen krijgen specifieke structuur en functie. Zenuwsysteem als 1 e zichtbaar
, Stadia van ontwikkeling
Pre-embryonale ontwikkeling (1e week)
- Ovulatie komt voor
- Direct na fertilisatie, deelt de zygote verschillende keren en gaat het langs de eileider naar de
baarmoeder zygote = embryo
- Morula: compacte bal embryonale cellen die blastocyst worden.
o Cellen van de blastocyst vormen zich zoo dat er een binnenste celmassa is
omgeven door een buitenste laag cellen
o Binnenste cellen worden de foetus
- Elke cel heeft genetische mogelijkheid om elk type weefsel te worden
o Soms scheiden de cellen van de morula of splitst binnenste celmassa in 2 2
embryo’s
