Samenvatting
Corporate Governance
1
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING...................................................................................................................................................... 4
Het basis bestuursprobleem.................................................................................................................................4
Het uitgebreide agency probleem.......................................................................................................................5
Waarom corporate governance?.........................................................................................................................7
HOOFDSTUK 1: De veelzijdigheid van het kapitalisme....................................................................................8
1.1. Kapitalisme....................................................................................................................................................8
1.2. Eigendom.......................................................................................................................................................9
1.3. Voor- en nadelen van eigendomstoewijzing...............................................................................................10
1.4. Professionele partnerschappen (P2)...........................................................................................................13
1.5. Theorie of the best owner (Henry Hansmann)............................................................................................14
1.6. Goldman Sachs case....................................................................................................................................15
HOOFDSTUK 2: Corporate governance van beursgenoteerde bedrijven........................................................17
2.1. Publicly Listed Companies (PLCs): 5 karakteristieken.................................................................................17
2.2. Het onderliggende probleem: Agency kosten en Agency Theory...............................................................20
2.3. De remedies.................................................................................................................................................23
2.4. Focus: De Raad van Bestuur........................................................................................................................25
2.5. Tyco VS Valeant case...................................................................................................................................26
HOOFDSTUK 3: Corporate governance van familiebedrijven.........................................................................28
3.1. Wat is een familiebedrijf?...........................................................................................................................28
3.2. Karakteristieken familiebedrijven...............................................................................................................28
3.3. Levenscyclusperspectief op familiebedrijven en uitdagingen op het gebied van bestuur..........................29
3.4. Toepassingen...............................................................................................................................................32
HOOFDSTUK 4: Stakeholders in Corporate Governance................................................................................35
4.1. Wat is een stakeholder en hoe zijn stakeholders van belang in corporate governance?...........................35
4.2. Primaire en secundaire belanghebbenden..................................................................................................36
4.3. Waarom zijn primaire stakeholders steeds belangrijker geworden?.........................................................38
4.4. Uitdaging 1: De voortdurende investering van primaire belanghebbenden veiligstellen..........................39
HOOFDSTUK 5: Corporate governance and maatschappelijke belangen........................................................41
5.1. License to operate (LTO)..............................................................................................................................41
5.2. Non-marktstrategieën van bedrijven uit de artikelen.................................................................................43
5.3. Corporate Social Responsibility...................................................................................................................43
5.4. Correlatie & Causaliteit...............................................................................................................................46
5.5. CEO-Activisme.............................................................................................................................................47
5.6. Paul Polman (ex-CEO Unilever) case:..........................................................................................................48
2
,HOOFDSTUK 6: Internationale Corporate Governance..................................................................................50
6.1. Comparative corporate governance...........................................................................................................50
6.2. Corporate governance van de multinational: van hoofdkantoor naar dochteronderneming....................53
6.3. Pharmacorp in Oekraïne.............................................................................................................................55
3
, INLEIDING
Definitie corporate governance
De controle en leiding van bedrijven door eigendom, boards, incentives, company law en
andere mechanismen. De brede definitie op basis van Cadbury is hierbij van toepassing,
namelijk: “Het systeem waardoor bedrijven worden geleid en gecontroleerd”. Dit houdt in
het bepalen van de richting waarin het bedrijf gaat, zijn doelen en doelstellingen, evenals het
controleren van de implementatie van deze doelen. Het gaat dus over de ‘rules of the game’
waarbinnen moderne organisaties hun middelen verkrijgen, ontwikkelen en inzetten om
waarde te creëren voor de partijen die bij het bedrijf betrokken zijn.
De focus bij corporate governance ligt bij de relatie tussen de eigenaren en de bedrijven,
specifiek gezien de board.
Verschillende invalshoeken corporate governance:
Shleifer and Vishny (financieel aspect):
“De manieren waarop leveranciers van financiering ervan uitgaan dat ze hun
investering terugverdienen”.
Charkman (breed gedefinieerd):
“De manieren waarop bedrijven gerund worden”
Monks en Minow (breed gedefinieerd):
“De relatie tussen verschillende deelnemers bij het bepalen van de richting en
uitvoering van samenwerkingen met aandeelhouders, management en besturen als
de primaire deelnemers”
Het wordt beïnvloed door nationale geschiedenis, cultuur en instituties. Daarbij is een
belangrijk onderscheid in governance-definities in hoeverre het bedrijf verantwoordelijk
wordt gezien als verantwoording verschuldigd aan aandeelhouders of aan een bredere
groep belanghebbenden.
Wat corporate governance niet is:
Het gaat niet over (goed) bedrijfsmanagement
Het gaat over de controle en leiding over de managers van het bedrijf
Het is geen geloof
Het is een veld van oefenen en studie. We zijn geïnteresseerd in corporate
governance, aangezien wij willen dat bedrijven goed presteren en waarde leveren
aan de samenleving
Het is niet synoniem aan bestuur codes of regulatie
Wanneer er bedrijven zijn, dan is er altijd ook wel sprake van corporate governance.
In hele extreme gevallen kunnen managers bedrijven runnen zonder dat er sprake is
van controle Managerialisme
Het basis bestuursprobleem
Corporate governance problemen ontstaan door belangenverstrengelingen in de leiding en
controle van bedrijven. Vanuit een theoretisch invalshoek bekeken, is het basisprobleem van
4
Corporate Governance
1
,INHOUDSOPGAVE
INLEIDING...................................................................................................................................................... 4
Het basis bestuursprobleem.................................................................................................................................4
Het uitgebreide agency probleem.......................................................................................................................5
Waarom corporate governance?.........................................................................................................................7
HOOFDSTUK 1: De veelzijdigheid van het kapitalisme....................................................................................8
1.1. Kapitalisme....................................................................................................................................................8
1.2. Eigendom.......................................................................................................................................................9
1.3. Voor- en nadelen van eigendomstoewijzing...............................................................................................10
1.4. Professionele partnerschappen (P2)...........................................................................................................13
1.5. Theorie of the best owner (Henry Hansmann)............................................................................................14
1.6. Goldman Sachs case....................................................................................................................................15
HOOFDSTUK 2: Corporate governance van beursgenoteerde bedrijven........................................................17
2.1. Publicly Listed Companies (PLCs): 5 karakteristieken.................................................................................17
2.2. Het onderliggende probleem: Agency kosten en Agency Theory...............................................................20
2.3. De remedies.................................................................................................................................................23
2.4. Focus: De Raad van Bestuur........................................................................................................................25
2.5. Tyco VS Valeant case...................................................................................................................................26
HOOFDSTUK 3: Corporate governance van familiebedrijven.........................................................................28
3.1. Wat is een familiebedrijf?...........................................................................................................................28
3.2. Karakteristieken familiebedrijven...............................................................................................................28
3.3. Levenscyclusperspectief op familiebedrijven en uitdagingen op het gebied van bestuur..........................29
3.4. Toepassingen...............................................................................................................................................32
HOOFDSTUK 4: Stakeholders in Corporate Governance................................................................................35
4.1. Wat is een stakeholder en hoe zijn stakeholders van belang in corporate governance?...........................35
4.2. Primaire en secundaire belanghebbenden..................................................................................................36
4.3. Waarom zijn primaire stakeholders steeds belangrijker geworden?.........................................................38
4.4. Uitdaging 1: De voortdurende investering van primaire belanghebbenden veiligstellen..........................39
HOOFDSTUK 5: Corporate governance and maatschappelijke belangen........................................................41
5.1. License to operate (LTO)..............................................................................................................................41
5.2. Non-marktstrategieën van bedrijven uit de artikelen.................................................................................43
5.3. Corporate Social Responsibility...................................................................................................................43
5.4. Correlatie & Causaliteit...............................................................................................................................46
5.5. CEO-Activisme.............................................................................................................................................47
5.6. Paul Polman (ex-CEO Unilever) case:..........................................................................................................48
2
,HOOFDSTUK 6: Internationale Corporate Governance..................................................................................50
6.1. Comparative corporate governance...........................................................................................................50
6.2. Corporate governance van de multinational: van hoofdkantoor naar dochteronderneming....................53
6.3. Pharmacorp in Oekraïne.............................................................................................................................55
3
, INLEIDING
Definitie corporate governance
De controle en leiding van bedrijven door eigendom, boards, incentives, company law en
andere mechanismen. De brede definitie op basis van Cadbury is hierbij van toepassing,
namelijk: “Het systeem waardoor bedrijven worden geleid en gecontroleerd”. Dit houdt in
het bepalen van de richting waarin het bedrijf gaat, zijn doelen en doelstellingen, evenals het
controleren van de implementatie van deze doelen. Het gaat dus over de ‘rules of the game’
waarbinnen moderne organisaties hun middelen verkrijgen, ontwikkelen en inzetten om
waarde te creëren voor de partijen die bij het bedrijf betrokken zijn.
De focus bij corporate governance ligt bij de relatie tussen de eigenaren en de bedrijven,
specifiek gezien de board.
Verschillende invalshoeken corporate governance:
Shleifer and Vishny (financieel aspect):
“De manieren waarop leveranciers van financiering ervan uitgaan dat ze hun
investering terugverdienen”.
Charkman (breed gedefinieerd):
“De manieren waarop bedrijven gerund worden”
Monks en Minow (breed gedefinieerd):
“De relatie tussen verschillende deelnemers bij het bepalen van de richting en
uitvoering van samenwerkingen met aandeelhouders, management en besturen als
de primaire deelnemers”
Het wordt beïnvloed door nationale geschiedenis, cultuur en instituties. Daarbij is een
belangrijk onderscheid in governance-definities in hoeverre het bedrijf verantwoordelijk
wordt gezien als verantwoording verschuldigd aan aandeelhouders of aan een bredere
groep belanghebbenden.
Wat corporate governance niet is:
Het gaat niet over (goed) bedrijfsmanagement
Het gaat over de controle en leiding over de managers van het bedrijf
Het is geen geloof
Het is een veld van oefenen en studie. We zijn geïnteresseerd in corporate
governance, aangezien wij willen dat bedrijven goed presteren en waarde leveren
aan de samenleving
Het is niet synoniem aan bestuur codes of regulatie
Wanneer er bedrijven zijn, dan is er altijd ook wel sprake van corporate governance.
In hele extreme gevallen kunnen managers bedrijven runnen zonder dat er sprake is
van controle Managerialisme
Het basis bestuursprobleem
Corporate governance problemen ontstaan door belangenverstrengelingen in de leiding en
controle van bedrijven. Vanuit een theoretisch invalshoek bekeken, is het basisprobleem van
4
