Accounting
MODULE 1 : Financieel boekhouden
Deel 1 : vaste activa (H7)
- Vaste activa omvatten de bezittingen die de vennootschap duurzaam aanwendt voor de
bedrijfsuitoefening → zijn voor een lange tijd eigendom van de onderneming
o Financiële vaste activa zijn duurzame beleggingen in aandelen of in vastrentende effecten
zoals obligaties van andere ondernemingen (behandelen we niet)
o Materiële vaste activa zijn tastbaar van aard; immateriële (en financiële) vaste activa zijn
niet tastbaar van aard
▪ Vaste activa worden gebruikt (niet verbruikt – vlottend actief), worden duurzaam
ingezet voor de bedrijfsuitoefening, ingezet op duurzame wijze
▪ Materieel kan je zien, kan je aanraken bv. vrachtwagen, computer, gebouw (immaterieel
kan je niet aanraken bv. recept, klantenbestand)
Kenmerken van materiële vaste activa
- In bezit voor lange periode
- Duurzaam gebruik is bepalend voor de classificatie tussen vast & vlottend
- Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten
o Zaken die een vennootschap gebruikt in het kader van een normale bedrijfsuitoefening
- Niet bestemd voor verkoop in kader normale bedrijfsactiviteit (→ langdurig gebruiken)
- Bestemming beïnvloedt classificatie
o Vrachtwagen in transportbedrijf: vaste activa
o Vrachtwagen bij vrachtwagenproducent: voorraad (bestemd om te verkopen)
Classificatie Materiële vaste activa (22→27)
- 22 Terreinen en gebouwen
- 23 Installaties, machines en uitrusting
- 24 Meubilair en rollend materieel
- 25 Leasing en soortgelijke rechten
- 26 Overige materiële vaste activa bv. leasinggever koopt een goed dat ze doorleast
- 27 Activa in aanbouw en vooruitbetalingen (gebruiken we niet)
Waardering MVA
Waardering MVA bij verwerving – aanschaffingswaarde
- Aanschaffingsprijs = aankoopprijs plus bijkomende kosten om het goed bedrijfsklaar te maken
(transport, installatie, import belastingen …) (bij aankoop MVA bij derden)
o Dt 2300 Machine
Ct 4400 Handelsschulden
▪ Bv. je koopt een productiemachine aan in het buitenland, trasport is nodig om de
machine in België te krijgen → transportkost behoort tot de aanschaffingsprijs want de
vennootschap kan de machine niet gebruiken zonder ze te transporteren
- Vervaardingsprijs: boeking in twee stappen bv. voor gebouw (bij MVA zelf produceren) bv. zelf
gemaakte loods
o Dt 6XXX Kosten op het moment van de bouw
Ct 4XXX Schulden
o Dt 2210 Gebouwen in gebruik
Ct 7200 Geproduceerde vaste activa
Wnnr de loods in gebruik genomen wordt, worden alle gemaakte kosten geneutraliseerd
1
, o Keuze tussen integrale of variabele kostprijsmethode
Directe kosten = direct toewijzen aan een
product bv. productiemateriaal,
personeelskost
Indirecte kosten bv. verwarming, elektriciteit
- Inbrengwaarde = waarde inbreng in natura door aandeelhouder (bij MVA verwerven door
inbreng) bv. MVA zoals machine of gebouw in ruil voor aandelen (bepaald door bedrijfsrevisor)
Waardering materiële VA na verwerving – aanschaffingswaarde aangepast door afschrijvingen
- Waarde MVA fluctueert doorheen de tijd → boekhoudkundig weergeven dmv afschrijvingen
- Doel boekhouden: informeren van belanghebbenden
Afschrijvingen MVA
Toerekeningsaanpak (accrual basis) Kasaanpak (cash basis)
Onder de toerekeningspak worden kosten van een actief Onder de kasaanpak worden kosten van een
geboekt als het actief wordt gebruikt/verbruikt om actief geboekt als het actief wordt betaald
opbrengsten te genereren volgens het matchingprincipe → Als er cash binnenkomt (= opbrengst), als er
→ kosten spreiden over gebruiksduur (= periode waarin cash buitengaat = kost; (failliet wnnr je je
opbrengsten worden gerealiseerd) leveranciers niet meer kan betalen, niet wnnr je
▪ Voorbeeld → afschrijvingen verlies maakt)
- Realisatieprincipe: opbrengsten pas boeken als ze
gerealiseerd zijn → voldoet niet aan het principe van de
- Overeenstemmingsprincipe: kosten pas boeken als overeenstemming (matching): kosten en
de overeenkomstige opbrengst geboekt is, je moet je opbrengsten moeten geboekt worden in de
kost spreiden = afschrijven periode waarop ze betrekking hebben
o Cash doet er niet toe
Afschrijvingen = weerspiegelen de waarde-afname van de
vrachtwagen op de balans
- Boekhoudkundige spreiding van de kost in de RR =
waardeverlies van de vrachtwagen op de balans
Waarde vrachtwagen gaat zakken → telkens als hij zakt = kost naar RR gedurende voorziene gebruiksduur
- Cash maakt eigenlijk niet uit, maar we willen elk jaar een kost hebben
2
,Enkel materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur worden afgeschreven
▪ Bv. gebouwen, machines (onderhevig aan slijtage en/of technische veroudering)
o Niet: terreinen → mogen in België niet worden afgeschreven, behouden hun waarde; onbeperkte
gebruiksduur, ze verouderen niet
o Functie afschrijvingen: kostprijs spreiden over de volledige gebruiksduur + geleidelijke waarde-
afname weergeven in boekhouding
Afschrijvingsmethodes
Het bepalen van de afschrijvingskost vergt een aantal gegeven:
- Afschrijfbare bedrag (AB)
o Gedeelte van de aanschaffingswaarde dat gedurende de gebruiksduur van het goed als kost
wordt geboekt in de RR
o Aanschaffingswaarde minus restwaarde
o Af te schrijven waarde: stuk aanschaffingswaarde dat je afschrijft en in kosten opneemt
o Restwaarde (RW): het bedrag dat de vennootschap kan verkrijgen uit de verkoop van het
goed aan het einde van zijn gebruiksduur; waarde die jij verwacht dat je na 5 jaar nog gaat
krijgen voor je vrachtwagen
▪ Bijvoorbeeld vrachtwagen: €30.000 (AW) - €5.000 (RW) = €25.000 (AB)
- Waarschijnlijke gebruiksduur (n)
o Aantal periodes waarover we het goed afschrijven
o Fiscus bepaalt over welke termijnen een goed wordt afgeschreven bv. auto tussen 3 & 5 jaar
Afschrijvingen dienen op systematische wijze te gebeuren: eens je voor een bepaald systeem
kiest, moet je dat behouden (tenzij zeer grondige redenen) – consistentiebeginsel
= waarde die uw goed
heeft in de boeken
- Afschrijvingen gelijk
in elke periode
Filosofie: VA genereren
in elke periode zelfde
opbrengsten
- Afschrijvingen
afnemend
Filosofie:
- VA genereren in 1e
periodes meer
opbrengsten
- Compensatie voor
hogere kosten van
3
, onderhoud en
herstelling in latere
periode bv. hoe - Degressief → in het begin meer afschrijven
ouder auto, hoe o Bv. auto verliest meer aan waarde als hij uit de garage rijdt ipv in jaar 3&4
meer onderhouds-
kosten Double declining balance → (meer dan) dubbel zoveel afschrijven als in de lineaire
methode
- Percentage van nettoboekwaarde en niet van afschrijfbaar bedrag
- Overschakelen naar het lineaire bedrag als het kleiner wordt dan dat bedrag
Fiscale aspecten rond afschrijvingen
- Fiscus staat enkel lineaire methode toe
o Fiscus zegt dat je enkel lineair mag afschrijven → elk jaar evenveel afschrijven
o Andere manier is niet toegelaten door fiscus in België, enkel voor intern gebruik
- Degressieve methode afschrijvingsmethoden zorgen voor een sneller (maar niet meer)
belastingsvoordeel
o Kosten hoger, betekent dat je winst lager ligt → eerst minder belasting dan meer → klein
voordeel rekening houdend met de tijdswaarde van geld (meer betalen in latere jaren)
- Als bedrijfseconomische afschrijvingen > fiscaal toegestane afschrijvingen
o Vennootschap wordt belast volgens wat fiscaal is toegestaan; belastingen worden berekend
alsof ze de lineaire methode toepast = onderneming geen voordeel
- Fiscus legt minimum afschrijfperiodes op bv. auto min. 5 jaar anders verwerpt de fiscus dit
Bv. wnnr we merken dat we te weinig afschrijven
Gebruikswaarde €11 000 < boekwaarde op dat moment €20 000
Bv. wnnr het niet nodig was, tegenboeken
Immateriële vaste activa (rekening 21)
Identificeerbare ontastbare componenten die een duurzame waarde hebben voor de onderneming
en gebruikt worden voor de bedrijfsactiviteit; hieruit zullen toekomstige economische voordelen naar
de onderneming vloeien → Hebben waarde, zijn identificeerbaar, maar je kan ze niet zien
- Voorbeelden: 4 soorten
o 210 Kosten van ontwikkeling
o 211 Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken
o 212 Goodwill
o 213 Vooruitbetalingen op IVA
4
MODULE 1 : Financieel boekhouden
Deel 1 : vaste activa (H7)
- Vaste activa omvatten de bezittingen die de vennootschap duurzaam aanwendt voor de
bedrijfsuitoefening → zijn voor een lange tijd eigendom van de onderneming
o Financiële vaste activa zijn duurzame beleggingen in aandelen of in vastrentende effecten
zoals obligaties van andere ondernemingen (behandelen we niet)
o Materiële vaste activa zijn tastbaar van aard; immateriële (en financiële) vaste activa zijn
niet tastbaar van aard
▪ Vaste activa worden gebruikt (niet verbruikt – vlottend actief), worden duurzaam
ingezet voor de bedrijfsuitoefening, ingezet op duurzame wijze
▪ Materieel kan je zien, kan je aanraken bv. vrachtwagen, computer, gebouw (immaterieel
kan je niet aanraken bv. recept, klantenbestand)
Kenmerken van materiële vaste activa
- In bezit voor lange periode
- Duurzaam gebruik is bepalend voor de classificatie tussen vast & vlottend
- Ter ondersteuning productie en verkoop goederen en diensten
o Zaken die een vennootschap gebruikt in het kader van een normale bedrijfsuitoefening
- Niet bestemd voor verkoop in kader normale bedrijfsactiviteit (→ langdurig gebruiken)
- Bestemming beïnvloedt classificatie
o Vrachtwagen in transportbedrijf: vaste activa
o Vrachtwagen bij vrachtwagenproducent: voorraad (bestemd om te verkopen)
Classificatie Materiële vaste activa (22→27)
- 22 Terreinen en gebouwen
- 23 Installaties, machines en uitrusting
- 24 Meubilair en rollend materieel
- 25 Leasing en soortgelijke rechten
- 26 Overige materiële vaste activa bv. leasinggever koopt een goed dat ze doorleast
- 27 Activa in aanbouw en vooruitbetalingen (gebruiken we niet)
Waardering MVA
Waardering MVA bij verwerving – aanschaffingswaarde
- Aanschaffingsprijs = aankoopprijs plus bijkomende kosten om het goed bedrijfsklaar te maken
(transport, installatie, import belastingen …) (bij aankoop MVA bij derden)
o Dt 2300 Machine
Ct 4400 Handelsschulden
▪ Bv. je koopt een productiemachine aan in het buitenland, trasport is nodig om de
machine in België te krijgen → transportkost behoort tot de aanschaffingsprijs want de
vennootschap kan de machine niet gebruiken zonder ze te transporteren
- Vervaardingsprijs: boeking in twee stappen bv. voor gebouw (bij MVA zelf produceren) bv. zelf
gemaakte loods
o Dt 6XXX Kosten op het moment van de bouw
Ct 4XXX Schulden
o Dt 2210 Gebouwen in gebruik
Ct 7200 Geproduceerde vaste activa
Wnnr de loods in gebruik genomen wordt, worden alle gemaakte kosten geneutraliseerd
1
, o Keuze tussen integrale of variabele kostprijsmethode
Directe kosten = direct toewijzen aan een
product bv. productiemateriaal,
personeelskost
Indirecte kosten bv. verwarming, elektriciteit
- Inbrengwaarde = waarde inbreng in natura door aandeelhouder (bij MVA verwerven door
inbreng) bv. MVA zoals machine of gebouw in ruil voor aandelen (bepaald door bedrijfsrevisor)
Waardering materiële VA na verwerving – aanschaffingswaarde aangepast door afschrijvingen
- Waarde MVA fluctueert doorheen de tijd → boekhoudkundig weergeven dmv afschrijvingen
- Doel boekhouden: informeren van belanghebbenden
Afschrijvingen MVA
Toerekeningsaanpak (accrual basis) Kasaanpak (cash basis)
Onder de toerekeningspak worden kosten van een actief Onder de kasaanpak worden kosten van een
geboekt als het actief wordt gebruikt/verbruikt om actief geboekt als het actief wordt betaald
opbrengsten te genereren volgens het matchingprincipe → Als er cash binnenkomt (= opbrengst), als er
→ kosten spreiden over gebruiksduur (= periode waarin cash buitengaat = kost; (failliet wnnr je je
opbrengsten worden gerealiseerd) leveranciers niet meer kan betalen, niet wnnr je
▪ Voorbeeld → afschrijvingen verlies maakt)
- Realisatieprincipe: opbrengsten pas boeken als ze
gerealiseerd zijn → voldoet niet aan het principe van de
- Overeenstemmingsprincipe: kosten pas boeken als overeenstemming (matching): kosten en
de overeenkomstige opbrengst geboekt is, je moet je opbrengsten moeten geboekt worden in de
kost spreiden = afschrijven periode waarop ze betrekking hebben
o Cash doet er niet toe
Afschrijvingen = weerspiegelen de waarde-afname van de
vrachtwagen op de balans
- Boekhoudkundige spreiding van de kost in de RR =
waardeverlies van de vrachtwagen op de balans
Waarde vrachtwagen gaat zakken → telkens als hij zakt = kost naar RR gedurende voorziene gebruiksduur
- Cash maakt eigenlijk niet uit, maar we willen elk jaar een kost hebben
2
,Enkel materiële vaste activa met beperkte gebruiksduur worden afgeschreven
▪ Bv. gebouwen, machines (onderhevig aan slijtage en/of technische veroudering)
o Niet: terreinen → mogen in België niet worden afgeschreven, behouden hun waarde; onbeperkte
gebruiksduur, ze verouderen niet
o Functie afschrijvingen: kostprijs spreiden over de volledige gebruiksduur + geleidelijke waarde-
afname weergeven in boekhouding
Afschrijvingsmethodes
Het bepalen van de afschrijvingskost vergt een aantal gegeven:
- Afschrijfbare bedrag (AB)
o Gedeelte van de aanschaffingswaarde dat gedurende de gebruiksduur van het goed als kost
wordt geboekt in de RR
o Aanschaffingswaarde minus restwaarde
o Af te schrijven waarde: stuk aanschaffingswaarde dat je afschrijft en in kosten opneemt
o Restwaarde (RW): het bedrag dat de vennootschap kan verkrijgen uit de verkoop van het
goed aan het einde van zijn gebruiksduur; waarde die jij verwacht dat je na 5 jaar nog gaat
krijgen voor je vrachtwagen
▪ Bijvoorbeeld vrachtwagen: €30.000 (AW) - €5.000 (RW) = €25.000 (AB)
- Waarschijnlijke gebruiksduur (n)
o Aantal periodes waarover we het goed afschrijven
o Fiscus bepaalt over welke termijnen een goed wordt afgeschreven bv. auto tussen 3 & 5 jaar
Afschrijvingen dienen op systematische wijze te gebeuren: eens je voor een bepaald systeem
kiest, moet je dat behouden (tenzij zeer grondige redenen) – consistentiebeginsel
= waarde die uw goed
heeft in de boeken
- Afschrijvingen gelijk
in elke periode
Filosofie: VA genereren
in elke periode zelfde
opbrengsten
- Afschrijvingen
afnemend
Filosofie:
- VA genereren in 1e
periodes meer
opbrengsten
- Compensatie voor
hogere kosten van
3
, onderhoud en
herstelling in latere
periode bv. hoe - Degressief → in het begin meer afschrijven
ouder auto, hoe o Bv. auto verliest meer aan waarde als hij uit de garage rijdt ipv in jaar 3&4
meer onderhouds-
kosten Double declining balance → (meer dan) dubbel zoveel afschrijven als in de lineaire
methode
- Percentage van nettoboekwaarde en niet van afschrijfbaar bedrag
- Overschakelen naar het lineaire bedrag als het kleiner wordt dan dat bedrag
Fiscale aspecten rond afschrijvingen
- Fiscus staat enkel lineaire methode toe
o Fiscus zegt dat je enkel lineair mag afschrijven → elk jaar evenveel afschrijven
o Andere manier is niet toegelaten door fiscus in België, enkel voor intern gebruik
- Degressieve methode afschrijvingsmethoden zorgen voor een sneller (maar niet meer)
belastingsvoordeel
o Kosten hoger, betekent dat je winst lager ligt → eerst minder belasting dan meer → klein
voordeel rekening houdend met de tijdswaarde van geld (meer betalen in latere jaren)
- Als bedrijfseconomische afschrijvingen > fiscaal toegestane afschrijvingen
o Vennootschap wordt belast volgens wat fiscaal is toegestaan; belastingen worden berekend
alsof ze de lineaire methode toepast = onderneming geen voordeel
- Fiscus legt minimum afschrijfperiodes op bv. auto min. 5 jaar anders verwerpt de fiscus dit
Bv. wnnr we merken dat we te weinig afschrijven
Gebruikswaarde €11 000 < boekwaarde op dat moment €20 000
Bv. wnnr het niet nodig was, tegenboeken
Immateriële vaste activa (rekening 21)
Identificeerbare ontastbare componenten die een duurzame waarde hebben voor de onderneming
en gebruikt worden voor de bedrijfsactiviteit; hieruit zullen toekomstige economische voordelen naar
de onderneming vloeien → Hebben waarde, zijn identificeerbaar, maar je kan ze niet zien
- Voorbeelden: 4 soorten
o 210 Kosten van ontwikkeling
o 211 Concessies, octrooien, licenties, knowhow, merken
o 212 Goodwill
o 213 Vooruitbetalingen op IVA
4
