Aardrijkskunde Examencomissie
Ruimtelijke onderzoeksdomeinen
- Milieukunde: Studie van milieu
- Geologie: Studie van ontstaan van aarde en hoe ze verandert
- Vulkanologie: studie van vulkanen
- Migratie: Studie van het wegtrekken van volkeren en dierensoorten
- Seismologie: Studie van aardbevingen
- Stratigrafie: Studie van steenlagen
- Hydrografie: Wetenschap van de waterbodem
- Bodemonderzoek: Wetenschap over de bodem
- Planologie: De wetenschap die plannen maakt voor de inrichting van een gebied
De plaatsbepaling op aarde
De absolute ligging: De exacte ligging van een plaats, weergegeven in coördinaten.
De relatieve ligging: Een beschrijving van de ligging ten op zichte van een ander punt of plaats
Het global positioning system
Het Global positioning system (GPS) is een wereldwijd sattelietplaatsbepalingssysteem dat kan
bepalen waar je je ergens op aarde bevindt. Het is opgericht door Amerikaans Defensie en achteraf
gegeven aan het volk.
Standplaatsbepaling verklaren: 32 satellieten met hun eigen signaal (werken op zonne-energie en
draaien in 6 vaste banen rond de aarde). Ze draaien op 1 dag tijd 2 keer rond de aarde. Je GPS stuurt
een signaal naar de satelliet. De GPS zal zijn afstand tot de satelliet proberen berekenen, gebruik
makend van de reistijd van de signalen die de satellieten uitzenden. Deze techniek is
driehoeksmeting. Om een nauwkeurige plaatsbepaling te hebben, heeft de GPS minstens 4
satellieten nodig.
Toepassingen: Mapping (in kaart brengen), Tracking (Opvolging van de verplaatsing zelf), Timing
(Toekennen exacte tijdstippen), Navigation (Route bepalen tussen 2 locaties en navigeren),
Positioning (Plaatsbepaling)
GIS: GPS gebruikt het geografisch informatiesysteem om te bepalen waar je staat op de kaart
De kaartsoorten naar inhoud
1. Topografische kaarten
Kaart die over een klein gebied gaat en veel details weergeeft.
,2. Overzichtskaarten
Kaart die een beeld geeft van een groter gebied.
3. Staatkundige/ Administratieve kaart
Kaart die grenzen aantoont waar grenzen zijn.
4. Natuurkundige kaart
Kaart die focust op natuur (reliëf, waterwegen,…)
Kaartsoorten naar thema
1. Stippenkaart
Kaart waarop spreiding van gegevens dmv stippen met een constante waarde worden
weergegeven.
,2. Figuratieve kaart
Kaart waarop aantallen worden weergegeven dmv stippen die variëren in grootte
3. Choropleet
Kaart met oplopende kleuren om kwantitatieve gegevens weer te geven.
4. Chorochromatische kaart (mozaïekkaart)
geeft kwalitatieve statistische informatie weer dmv verschillende kleuren te gebruiken voor
eigenschappen.
5. Isolijnenkaart
Thematische kaart met lijnen die gelijke waarden weergeven
,6. Ruimtelijk model
Driedimensionale kaart
7. Cartogram
Een kaart die vervormd is door kwantitatieve data
8. Bewegingskaart
Een kaart die met pijlen of lijnen de verplaatsingen van mensen, goederen of andere zaken
weergeeft.
Geografisch informatiesysteem (GIS)
Het geografisch informatiesysteem is een elektronische databeheersysteem dat geografische
informatie (van de GPS) opslaat, bewerkt en analyseert.
Site van een stad
Site van een stad is de oorspronkelijke vestigingsplaats van een stad + de kenmerken van de
ligging van de plaats.
, De stadspatronen
1. Radiaal Stadspatroon
- Wegen vanaf centrum naar stadsmuren.
- Twee of meer wegen kruisen elkaar in het centrum.
- Cirkelvormig/ ovaal
- Ontstaan: begin jaartelling
2. Dambordpatroon
- De straten zijn loodrecht op elkaar aangelegd.
- Ontstaan: klassieke oudheid
- Voordelen: efficiënt ruimte gebruik, voetganger vriendelijk
- Nadelen: spreiding van functies, geen gecentraliseerd stadscentrum
3. Spinnenwebpatroon
- Hoofdwegen die naar stadskern lopen.
- Stadsmuur is ring geworden.
- Voordelen: gecentraliseerd
- Nadelen: geen efficiënt ruimte gebruik, kleinere straten dus moeizamer verkeer
4. Concentrisch Zonemodel
- Ontstaan: 1925
- Opgedeeld in 5 concentrisch ringen waarbij elke ring een verschillend landgebruik voorstelt
1. Centrale Zakendistrict
2. Transitiezone
3. Residentiële zone
4.Zone van betere kwaliteit
5.Pendelaarszone
- Voordelen: armere mensen wonen dichter bij kern
- Nadelen: geen rekening met verschil in landschap of gentrificatie
Ruimtelijke onderzoeksdomeinen
- Milieukunde: Studie van milieu
- Geologie: Studie van ontstaan van aarde en hoe ze verandert
- Vulkanologie: studie van vulkanen
- Migratie: Studie van het wegtrekken van volkeren en dierensoorten
- Seismologie: Studie van aardbevingen
- Stratigrafie: Studie van steenlagen
- Hydrografie: Wetenschap van de waterbodem
- Bodemonderzoek: Wetenschap over de bodem
- Planologie: De wetenschap die plannen maakt voor de inrichting van een gebied
De plaatsbepaling op aarde
De absolute ligging: De exacte ligging van een plaats, weergegeven in coördinaten.
De relatieve ligging: Een beschrijving van de ligging ten op zichte van een ander punt of plaats
Het global positioning system
Het Global positioning system (GPS) is een wereldwijd sattelietplaatsbepalingssysteem dat kan
bepalen waar je je ergens op aarde bevindt. Het is opgericht door Amerikaans Defensie en achteraf
gegeven aan het volk.
Standplaatsbepaling verklaren: 32 satellieten met hun eigen signaal (werken op zonne-energie en
draaien in 6 vaste banen rond de aarde). Ze draaien op 1 dag tijd 2 keer rond de aarde. Je GPS stuurt
een signaal naar de satelliet. De GPS zal zijn afstand tot de satelliet proberen berekenen, gebruik
makend van de reistijd van de signalen die de satellieten uitzenden. Deze techniek is
driehoeksmeting. Om een nauwkeurige plaatsbepaling te hebben, heeft de GPS minstens 4
satellieten nodig.
Toepassingen: Mapping (in kaart brengen), Tracking (Opvolging van de verplaatsing zelf), Timing
(Toekennen exacte tijdstippen), Navigation (Route bepalen tussen 2 locaties en navigeren),
Positioning (Plaatsbepaling)
GIS: GPS gebruikt het geografisch informatiesysteem om te bepalen waar je staat op de kaart
De kaartsoorten naar inhoud
1. Topografische kaarten
Kaart die over een klein gebied gaat en veel details weergeeft.
,2. Overzichtskaarten
Kaart die een beeld geeft van een groter gebied.
3. Staatkundige/ Administratieve kaart
Kaart die grenzen aantoont waar grenzen zijn.
4. Natuurkundige kaart
Kaart die focust op natuur (reliëf, waterwegen,…)
Kaartsoorten naar thema
1. Stippenkaart
Kaart waarop spreiding van gegevens dmv stippen met een constante waarde worden
weergegeven.
,2. Figuratieve kaart
Kaart waarop aantallen worden weergegeven dmv stippen die variëren in grootte
3. Choropleet
Kaart met oplopende kleuren om kwantitatieve gegevens weer te geven.
4. Chorochromatische kaart (mozaïekkaart)
geeft kwalitatieve statistische informatie weer dmv verschillende kleuren te gebruiken voor
eigenschappen.
5. Isolijnenkaart
Thematische kaart met lijnen die gelijke waarden weergeven
,6. Ruimtelijk model
Driedimensionale kaart
7. Cartogram
Een kaart die vervormd is door kwantitatieve data
8. Bewegingskaart
Een kaart die met pijlen of lijnen de verplaatsingen van mensen, goederen of andere zaken
weergeeft.
Geografisch informatiesysteem (GIS)
Het geografisch informatiesysteem is een elektronische databeheersysteem dat geografische
informatie (van de GPS) opslaat, bewerkt en analyseert.
Site van een stad
Site van een stad is de oorspronkelijke vestigingsplaats van een stad + de kenmerken van de
ligging van de plaats.
, De stadspatronen
1. Radiaal Stadspatroon
- Wegen vanaf centrum naar stadsmuren.
- Twee of meer wegen kruisen elkaar in het centrum.
- Cirkelvormig/ ovaal
- Ontstaan: begin jaartelling
2. Dambordpatroon
- De straten zijn loodrecht op elkaar aangelegd.
- Ontstaan: klassieke oudheid
- Voordelen: efficiënt ruimte gebruik, voetganger vriendelijk
- Nadelen: spreiding van functies, geen gecentraliseerd stadscentrum
3. Spinnenwebpatroon
- Hoofdwegen die naar stadskern lopen.
- Stadsmuur is ring geworden.
- Voordelen: gecentraliseerd
- Nadelen: geen efficiënt ruimte gebruik, kleinere straten dus moeizamer verkeer
4. Concentrisch Zonemodel
- Ontstaan: 1925
- Opgedeeld in 5 concentrisch ringen waarbij elke ring een verschillend landgebruik voorstelt
1. Centrale Zakendistrict
2. Transitiezone
3. Residentiële zone
4.Zone van betere kwaliteit
5.Pendelaarszone
- Voordelen: armere mensen wonen dichter bij kern
- Nadelen: geen rekening met verschil in landschap of gentrificatie
