2023-2024
Ruimtelijke Instrumentarium 2023-2024
1
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Ruimtelijke Ordening ......................................................................................................... 7
1. Overzicht van de wetgeving ........................................................................................................ 7
1.1. Verleden .............................................................................................................................. 7
Inleiding ....................................................................................................................................... 7
Periode 1830 tot 1962 ................................................................................................................. 7
Periode 1962 tot 1999 ................................................................................................................. 8
Periode 1999 tot 2009+ ............................................................................................................... 8
1.2. Heden .................................................................................................................................... 11
Periode 2009 tot heden................................................................................................................. 11
Planologie .................................................................................................................................. 11
Vergunningen ............................................................................................................................ 11
Handhaving ................................................................................................................................ 11
De codextrein & het Instrumentendecreet ............................................................................... 12
1.3. Toekomst ............................................................................................................................... 13
1.4. Algemene samenvatting........................................................................................................ 13
2. Wetten & plannen binnen het huidig ruimtelijk beleid ................................................................ 14
2.1. Stedenbouwwet van 1962 & de bodembestemmingsplannen ............................................. 14
Het gewestplan.............................................................................................................................. 14
De plannen van aanleg .................................................................................................................. 14
2.2. Decreet 1999 & ruimtelijke structuurplannen ...................................................................... 15
Karakteristieken van structuurplannen & uitvoeringsplannen ................................................. 15
Hiërarchie in de structuur- & uitvoeringsplannen .................................................................... 15
Het subsidiariteitsbeginsel ........................................................................................................ 16
Bestemmingsvoorrang in de structuur- & uitvoeringsplannen ................................................. 16
Geldigheidsduur van de structuur- & uitvoeringsplannen ........................................................ 16
Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen (RSV) ............................................................................ 16
DUURZAME RUIMTELIJKE ONTWIKKELING ............................................................................... 16
NAAR EEN RUIMTELIJKE ORDENING VAN DE DRAAGKRACHT .................................................. 16
DOELSTELLINGEN VAN HET RSV ................................................................................................ 16
INHOUD VAN HET RSV (cursus pagina 35-36) ........................................................................... 16
DE GEWENSTE RUIMTELIJKE STRUCTUUR ................................................................................. 17
UITVOERINGSINSTRUMENTEN MET VERORDENENDE KRACHT ................................................ 17
Provinciale & gemeentelijke ruimtelijke structuurplannen .......................................................... 17
2.3. Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening (2009-heden) ............................................................ 17
2.4. Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (-> BRV (de toekomst / vervanger RSV))............................ 17
Ruimtelijke Instrumentarium 2023-2024
2
, 2.5. Implicaties bij het uitvoeren van plannen ............................................................................. 18
Recht van voorkoop....................................................................................................................... 18
Onteigeningen ............................................................................................................................... 18
Her- en ruilverkaveling .................................................................................................................. 19
Planschade en planbaten .............................................................................................................. 19
PLANSCHADE ............................................................................................................................. 19
PLANBATENHEFFING ................................................................................................................. 19
3. Stedenbouwkundige verordeningen ............................................................................................. 20
3.1. Begrip en categorieën ........................................................................................................... 20
3.2. Verordende kracht ................................................................................................................ 20
3.3. Stedenbouwkundige verordeningen ..................................................................................... 20
3.4. Verkavelingsverordeningen................................................................................................... 20
Hoofdstuk 2: Natuurbescherming ......................................................................................................... 21
4. Energiebeleid ............................................................................................................................. 21
4.1. Inleiding ............................................................................................................................. 21
4.2. Energieprestatieregelgeving.............................................................................................. 21
4.3. Gevolgen voor de projectontwikkeling ............................................................................. 22
5. Waterbeleid ............................................................................................................................... 22
5.1. Inleiding ............................................................................................................................. 22
5.2. Waterkwaliteit ................................................................................................................... 22
5.3. Waterkwantiteit ................................................................................................................ 23
5.4. Watertoets ........................................................................................................................ 23
6. Bosgebieden .............................................................................................................................. 24
6.1. Bosdecreet ......................................................................................................................... 24
Gevolgen voor de vastgoedsector: compensatieregeling ............................................................. 24
7. Bodem(sanerings)decreet ......................................................................................................... 26
7.1. Algemene bepalingen ............................................................................................................ 26
Principe .......................................................................................................................................... 26
Begrippenkader ......................................................................................................................... 27
7.2. Verontreinigde gronden .................................................................................................... 27
Identificatie van verontreinigde gronden ................................................................................. 27
Register van verontreinigde gronden........................................................................................ 28
Beperking in gebruik van verontreinigde gronden.................................................................... 28
Nieuwe verontreiniging ............................................................................................................. 28
Historische verontreiniging ....................................................................................................... 29
7.3. Overdracht van gronden ................................................................................................... 29
Ruimtelijke Instrumentarium 2023-2024
3
, 8. MER en MOBER ......................................................................................................................... 29
8.1. Milieueffectenrapport (MER) ............................................................................................ 29
8.2. Mobiliteitseffectenrapport (MOBER) ................................................................................ 29
Hoofdstuk 3: Beschermde Onroerende Goederen ............................................................................... 30
9. MONUMENTEN, STADS- OF DORPSGEZICHTEN ........................................................................ 31
9.1. Wetgeving.......................................................................................................................... 31
Begrippen .................................................................................................................................. 31
Beschermingsprocedure............................................................................................................ 32
Rechtsgevolgen ......................................................................................................................... 32
9.2. Financiële overheidssteun ................................................................................................. 33
Premiestelsel ............................................................................................................................. 33
Belastingvermindering .............................................................................................................. 33
Verkooprechten......................................................................................................................... 33
9.3. Archeologienota ................................................................................................................ 34
Wanneer is een archeologienota verplicht? ............................................................................. 34
Financiële overheidssteun ......................................................................................................... 34
10. Cultuurhistorische landschappen .......................................................................................... 34
11. Archeologische sites .............................................................................................................. 34
12. Varende en maritiem erfgoed ............................................................................................... 34
Hoofdstuk 4: Omgevingsvergunningen ................................................................................................. 35
13. Vergunningen binnen de praktijk van de landmeter ............................................................ 35
13.1. Juridisch kader ............................................................................................................... 35
Zakelijk karakter ........................................................................................................................ 35
Subjectieve rechten ................................................................................................................... 35
Niet-intrekbaarheid van verkregen vergunningen .................................................................... 35
Gelijkheidsbeginsel .................................................................................................................... 35
Vergunningen en burgerrechten ............................................................................................... 35
Hernieuwing .............................................................................................................................. 35
Aansprakelijkheid ...................................................................................................................... 35
13.2. De stedenbouwkundige vergunningsplicht ................................................................... 36
Eigenlijke bouwwerken ............................................................................................................. 36
Oneigenlijke bouwwerken......................................................................................................... 36
Vergunning voor functiewijziging .............................................................................................. 36
13.3. Vrijstelling van stedenbouwkundige vergunning .......................................................... 37
13.4. Meldingsplichtige handelingen ..................................................................................... 37
13.5. Vrijstelling van medewerking van een architect ........................................................... 37
Ruimtelijke Instrumentarium 2023-2024
4